Yurt dışı borçlanması işlemleri: Avrupa’da çalışan Türkiye’de nasıl emekli olur? Prim hesaplaması nasıl yapılır?

Yurt dışı borçlanması işlemleri Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından yapılmaktadır. Borçlanma işlemleri için gerekli belgeler SGK'nın web sitesinden veya il müdürlüklerinden öğrenilebilir. Peki Yurtdışında geçen hangi süreler borçlanılamaz? Yurt dışında çalışan Türkiye'de nasıl emekli olur?

Yurt Dışı Borçlanması Nedir?

Yurt dışında geçen sürelerin Türkiye'de sigortalılık süresi olarak kabul edilmesi için yapılan bir uygulamadır. Bu sayede, yurt dışında geçen çalışma süreleri borçlanılarak emeklilik için gerekli olan prim gün şartı tamamlanabilir ve emeklilik hakkı kazanılabilir.

Yurt Dışı Borçlanmasının Şartları Nelerdir?

Ülkemiz ile Sosyal Güvenlik Anlaşması imzalanmış ülke olsun veya olmasın yurt dışında çalışan Türk vatandaşları ve doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenler, yurt dışında geçen sigortalılık/işsizlik ve ev kadınlığı sürelerini ülkemiz sosyal güvenlik kanunlarına göre emeklilik, malullük, yaşlılık ve ölüm hallerinde Türkiye’de geçmiş hizmet gibi değerlendirilmesini sağlamak amacıyla borçlanabilirler.

Borçlanma kapsamındaki süreler yurt dışında geçen sigortalılık süreleri, bu süreler arasında veya sonunda her birinde bir yıla kadar olan işsizlik süreleri, ev kadını olarak geçen sürelerdir.

Yurt dışı sürelerinin borçlandırılabilmesi için; borçlanma anında Türk vatandaşı olmak ya da doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybetmiş olmak, borçlanma kapsamındaki yurt dışı sürelerini belgelendirmek ve yazılı istekte bulunmak şarttır.

Ölen sigortalının hak sahipleri tarafından yapılan borçlanma başvurularında hak sahibinin borçlanma talep tarihinde Türk vatandaşı olması yeterli olup, ayrıca borçlanılmak istenilen sigortalıya ait yurtdışı sürelerinde Türk vatandaşı olma şartı aranmaz. O ülke vatandaşlığı devam edenler de yurt dışı borçlanması yapabilmektedirler.

3201 Sayılı Kanuna Göre Yurt Dışı Borçlanmanın Şartları Nelerdir?

Türk vatandaşı olmak,

Belirli nitelikte yurt dışı süreleri bulunmak,

Yurt dışı sürelerini belgelendirmek,

Yazılı istekte bulunmak.

Kimler Yurt Dışı Sürelerini Borçlanma İmkanından Faydalanabilir?

Türk vatandaşları ve doğumla Türk vatandaşı olup çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenler (mavi kartlılar) ile bunların Türk vatandaşı olan hak sahipleri borçlanma hakkına sahiptirler. Ayrıca, Türk vatandaşlığı ile birlikte yabancı ülke vatandaşlığına haiz çifte vatandaşlar da borçlanma yapabilir.

Kimler Yurt Dışı Sürelerini Borçlanma İmkanından Faydalanamaz?

Sosyal güvenlik kanunlarına göre kendilerine veya hak sahiplerine aylık bağlanmış olanlar ile aylık bağlanması için müracaat edip aylığa hak kazanmış durumda bulunanlar yurt dışı sürelerini borçlanma imkanından faydalanamazlar.

Vefat Eden Sigortalının Yurt Dışı Sürelerini Hak Sahipleri Borçlanabilir mi?

Vefat eden sigortalının Türk vatandaşlığında geçen yurt dışı sürelerini, Türk vatandaşı olmak şartıyla hak sahipleri de borçlanabilmektedir. Türk vatandaşlığı ile birlikte yabancı ülke vatandaşı olan çifte vatandaş hak sahipleri de borçlanma yapabilirler. Ancak, mavi kartlı hak sahipleri, borçlanma talep tarihinde Türk vatandaşı olmadıklarından dolayı, borçlanma hakkına sahip değildir.

Yurt Dışında Geçen Hangi Süreler Borçlandırılır?

18 yaşını doldurduktan sonra Türk vatandaşı olarak yurt dışında geçen ve belgelendirilen sigortalılık süreleri ve bu süreler arasında veya sonunda her birinde bir yıla kadar olan işsizlik süreleri ile yurt dışında ev kadını olarak geçen süreler Kanun kapsamında borçlandırılabilir.

Yurt Dışında Geçen Hangi Süreler Borçlandırılmaz?

18 yaşın doldurulmasından önce yurt dışında geçen süreler,

Türk vatandaşlığının kazanılmasından önce veya kaybedilmesinden sonra yurt dışında geçen süreler,

İkili sosyal güvenlik sözleşmelerine göre kendilerine kısmi aylık bağlanmış olanların yurt dışında geçen sigortalılık süreleri arasında ve bu sürelerin bitim tarihinden sonraki işsizlik süreleri ve ev kadını olarak geçen süreler,

Yurt dışındaki işsizlik ve ev kadınlığı süresini borçlanmak isteyenlerin yurda giriş-çıkış bilgilerine göre Türkiye’de bulunduğu tespit edilen süreler,

Ülkemizdeki sosyal güvenlik kanunlarına göre malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları kapsamında prim ya da kesenek ödenen sürelerle çakışan yurt dışı süreleri,

Ülkemizde tam aylık bağlanmış olanların, aylık bağlanmasından önceki yurt dışı süreleri,

Türkiye’de malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları kapsamında geçen ve aşağıda sayılan yurt dışı sürelerinden;

Libya’da iş üstlenen Türk işverenlerce çalıştırılan Türk işçilerinin, bu ülkede 01.09.1985 tarihinden sonra geçen çalışma süreleri,

Almanya’da istisna akdi kapsamında iş üstlenen Türk işverenlerce çalıştırılan Türk işçilerinin bu ülkedeki çalışma süreleri,

5510 sayılı Kanunun 10 uncu maddesi kapsamında, ülkemizle imzalanan ikili sosyal güvenlik sözleşmeleri veya Avrupa Sosyal Güvenlik Sözleşmesi hükümlerine göre yurt dışında geçici görevli bulunulan süreler.

Yurt Dışında Geçen Sürelerin Tamamını Borçlanma Zorunluluğu Var mıdır?

Yurt dışında geçen sürelerin tamamının borçlanılması zorunlu değildir. Başvuru sahipleri, bu sürelerin tamamını, istedikleri kadarını ya da aylık bağlanmasına yetecek kadarını borçlanabilir. Bu konudaki tercihin, başvuru sırasında yazılı olarak belirtilmesi gerekir.

Yurt dışı sürelerinden bir kısmını borçlanmış olanlar, diğer sürelerini yeni bir başvuru yapmak suretiyle borçlanabilir. Yurt dışı borçlanmasında sayı sınırlaması söz konusu değildir.

Borçlandırılabilecek Süre Olarak İfade Edilen “Sigortalılık Süresi” Nedir?

“Sigortalılık Süresi” deyiminden, borçlanma kapsamındaki sürenin bulunduğu ülke mevzuatına göre ikamet süreleri hariç, çalışılmış ya da çalışılmış süre olarak kabul edilen süreler anlaşılmalıdır. Çalışılmış olarak kabul edilen süreler, ilgili ülke mevzuatına göre fiilen çalışılmadığı halde çalışmaya eşdeğer olarak kabul edilen sürelerdir.

Yurt Dışı Prim Borçlanma Miktarı Nasıl Hesaplanır?

Borçlanılacak her bir gün için tahakkuk ettirilecek borçlanma tutarı, başvuru tarihindeki 5510 sayılı Kanunun 82 nci maddesinde belirtilen prime esas asgari ve azamî günlük kazanç arasında seçilecek günlük kazancın % 45’i dir.

01.01.2024-31.12.2024 tarihleri arasında borçlanılacak bir gün için ödenmesi gereken tutarın alt sınırı (666,75 TL X %45=) 300,04 TL, üst sınırı ise (5.000,63 TL X %45=) 2.250,28 TL’dir.

Örnek: Yurt dışında geçen 5.000 günlük süresini 15.02.2024 tarihinde alt sınır üzerinden borçlanmak isteyen birinin ödeyeceği tutar; 5.000 gün X 300,04 TL = 1.500.200 TL’dir.

Yurt Dışı Prim Borçlandırılan Süreler Türkiye’de Hangi Sigortalılık Statüsüne Göre Değerlendirilir?

01.08.2019 tarihinden itibaren yurt dışı sürelerini borçlanma talebinde bulunanların borçlanma işlemleri talep tarihindeki sigortalılık statüsüne bakılmaksızın 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) bendi (Bağ-Kur) kapsamında geçmiş sigortalılık süresi olarak kabul edilir.

Vefat Eden Sigortalının Yurt Dışında Geçen Sürelerini Hak Sahipleri Borçlanabilir mi?

Türk vatandaşı olan hak sahipleri, vefat eden sigortalının yurt dışında geçen sürelerinden aylık bağlanmasına yetecek kadar gün sayısını borçlanabilecekleri gibi bu sürelerin tamamını da borçlanabilirler.