Trabzon ekonomisine ağır darbe

Trabzon’da binlerce insana ekmek kapısı olan kömür ticaretine akıl almaz bir kararla darbe vuruldu. Her yıl Türkiye’nin dört bir yanına milyonlarca ton sevkiyatın yapıldığı kömür işletmeleri, bölgedeki 3-5 lüks konut sahibinin “Tozuyor” şikâyetiyle mühürlendi. Eski Ulaştırma Bakanı Adil Karaismailoğlu’nun baskı ve yanlış yönlendirmesi ile alınan karar yüzünden yüzlerce işletmenin zaten yüksek olan enerji maliyetini daha da artıracağı, vatandaşın önümüzdeki kış aylarında kömürü daha pahalıya yakacağı belirtiliyor. Doğrudan ve dolaylı olarak ticaretin içerisinde bulunan binlerce insan da işsiz kalma tehlikesiyle karşı karşıya.

BİNLERCE İNSANA EKMEK KAPISI

Trabzon, konumu ve yüksek kapasiteli limanıyla ithal kömür ticaretinde Türkiye’nin en önemli merkezlerinden biri. Kentte binlerce insan, Rusya ve diğer bölge ülkelerinden getirilen yüksek kalorili kömürün eleme, paketleme, satış ve lojistiğinde çalışarak geçimini sağlıyor. Çay ve fındık üretiminden çimento, parke ve yağ üretimine kadar bölgedeki binden fazla irili ufaklı işletme, enerji ihtiyacını bu kömürü kullanarak karşılıyor. Özellikle kırsal bölgelerdeki binlerce hane de evini bu kömürle ısıtıyor.

BÜROKRATLARA BASKI YAPTI

Son günlerde Trabzon ekonomisinin can damarlarından biri olan kömür ticaretine tuhaf bir kararla ağır bir darbe vuruldu. Alınan bilgiye göre bölgedeki 3-5 lüks konut sahibi “Kömür tozuyor” iddiasıyla şikâyet etti. Eski Bakan Adil Karaismailoğlu da bu şikâyetlere öncülük ederek binlerce insanın doğrudan ya da dolaylı olarak ekmek yediği işletmeleri kapattırmak için yerel bürokratlara baskı yaptı.

YETKİSİ OLMADIĞI HALDE TALİMAT VERDİ

Hiçbir yetkisi olmadığı halde bürokratlara “Kapatın bunları” diye talimat vermeye kalkışan Karaismailoğlu, netice alamayınca yanlış bilgilendirmelerle konuyu Ankara’ya taşıyarak amacına ulaştı. Her yıl Türkiye’nin dört bir yanına milyonlarca ton kömür sevk eden 8 işletme, keyfi bir kararla mühürlendi. İşletmeler konuyu yargıya taşısa da Karaismailoğlu’nun yargıyı da baskı altına almasından endişe duyuyor.

BÜYÜK ORANDA TOZMA YOK

Türkiye’deki birçok limanda kömür elleçlendiğini ve tüccarlar tarafından satışının yapıldığını ifade eden sektör temsilcileri, hiçbir şehirde böyle keyfi bir kısıtlamaya gidilmediğini belirtiyor. Kömürün tozduğu iddiasını da yalanlayan sektör temsilcileri, kömürün her hareketinde springleme sistemi ile sulandığını, tozmanın yüzde yüze yakın oranda önlendiğini ifade ediyor. Kaldı ki firmaların hepsi depoların yürürlükteki çevre mevzuatına uygun şekilde kurulduğunu ve gerekli tüm izinlerin alındığını ifade ediyor.

1000 İŞLETMENİN MALİYETİ ARTACAK

Karardan vazgeçilmezse Trabzon ekonomisi ağır darbe yiyecek. Elleçlediği yükün yüzde 60’ı kömür olan Trabzon Limanı atıl duruma düşürülecek. Giresun ve Rize’deki limanların kapasitesi yetersiz olduğu için bu yükün daha batıdaki illere kaydırılması durumunda ise Trabzon Limanı üzerinden gelen kömürü üretimde kullanan irili ufaklı 1000’den fazla işletmenin enerji maliyetini artıracak. Bu maliyet artışı, nihai tüketiciye de fiyat artışı olarak yansıyacak.

LOJİSTİK SEKTÖRÜ ÇÖKECEK

Kentte en büyük darbeyi, gelen kömürü Doğu Anadolu’dan İç Anadolu’ya kadar birçok şehre taşıyan lojistik firmaları yiyecek. Kapatılan 8 firmanın günde ortalama 500 kamyonluk kömür hareketliliğine sahip. Şehirde yüzlerce nakliyatçı bu ekosistemden kazanç sağlıyor. Karardan vazgeçilmemesi durumunda bu alanda faaliyet gösteren yüzlerce insan da işsiz kalacak. Adil Karaismailoğlu’nun yönlendirmesi ile çıkan kapatma kararı vatandaşı da şimdiden etkileyecek. Vatandaş hem sobasında yaktığı kömüre ulaşmakta zorlanacak hem de fiyatlar artacak. Trabzon yerel basını, daha şimdiden küçük işletmelerde kömür sıkıntısı yaşandığını kaydediyor.

12 milyar liralık ticaret ve binlerce istihdam

• Sektör Trabzon’da yaklaşık 1500 kişiye doğrudan istihdam sağlıyor. Aileleriyle birlikte bu sayı 5 bin 600 kişiye ulaşıyor. Sektör Trabzon’a her ay yaklaşık 55 milyon TL hane halkı geliri de oluşturuyor. Trabzon ili ve ilçelerinde faaliyet gösteren yaklaşık 300 bayi de bu ticaret sayesinde ayakta duruyor. Sektörün Trabzon’daki yıllık ticaret hacmi ise 250 milyon ABD doları yani 12 milyar TL’yi buluyor. Kömür kaynaklı ticari faaliyetler, gümrük vergileri, KDV, SGK primleri ve diğer mali yükümlülüklerden kamu yaklaşık 2,5 milyar TL gelir elde ediyor.

Ticari olarak zor durumdayız

• Sektör temsilcileri karşıya kaldıkları yaptırımların sektörü ciddi bir belirsizlik içerisine soktuğunu belirtiyor. İşletmelere fiilen “Mevcut stoklarınızı satın, yeni ürün getirmeyin” dayatması yapıldığını aktaran sektör temsilcileri şunları kaydediyor: “Uluslararası bir ticaret yapıyoruz ve bu ticaret böyle yönetilemez. Bugün yüklemesi yapılmış gemilerimiz, devam eden ithalat süreçlerimiz, imzalanmış uluslararası sözleşmelerimiz ve yerine getirilmesi gereken ticari yükümlülüklerimiz bulunmaktadır. Bu anlayış yalnızca işletmeleri değil, ülkemizin uluslararası ticari güvenilirliğini de zor durumda bırakmaktadır. Bu durum, firmaların uluslararası sözleşmelerini yerine getirememesi ve ağır ticari yaptırımlarla karşılaşma kalmasına sebep olabilir.”

Gündem

Of Hayrat Cemiyeti'nden eğitime 85 milyon liralık destek

Gündem

Trabzon'da tünel içinde feci kaza: Beton mikserine arkadan çarpan otomobil sürücüsü hayatını kaybetti

Ekonomi

Doğu Karadeniz’den ihracatta büyük sıçrama: 1,29 milyar dolara ulaştı