Ülkemizde meydana gelen depremlerin ardından, vatandaşlar binalarının depreme dayanıklı olup olmadığını öğrenmek için İBB ve özel şirketlere başvuruda bulunmaya başladı. Hasar tespit raporu çıkarmak isteyen vatandaşlar, binalardan alınan karot numunelerinin, evlere zarar verip vermediğini merak ediyor. Sosyal medyada çok konuşulan karot testine dair İTÜ Afet Yönetimi Enstitüsü açıklama yaptı.
Kahramanmaraş merkezli depremlerin yarattığı yıkım sonrası evlerinden endişe duyan vatandaşlar karot testi yaptırarak binalarının sağlamlığını öğrenmek istiyor. Uzmanlar sağlam binaya veya eski binaya karot testinin zarar vermeyeceğini ancak riskliyse zarar verebileceğini, onda da zaten alınmayacağını belirtiyor.
KAROT TESTİ NEDİR?
Karot kelimesi havuç anlamına gelmektedir. İnşaat sektöründe verimli olarak kullanılan terim olarak adlandırabilir. Beton delme işlemine verilen ad olan ve her türlü betonu muhteşem bir şekilde delebilen karot makineleri delme çapına göre farklı uçlar takılarak kullanılabilir. Karot makinesinin en büyük özelliği ise silindirik bir şekilde delerek betona zarar vermeden işlemi tamamlamasıdır.
KAROT TESTİ NASIL YAPILIR?
Bina dayanaklılık testi uygulaması için belediyede görevli yapı uzmanları, bina dayanıklılık testi için diğer bir yöntem olan ‘Karot alma’ yöntemini uyguluyor. Bina duvarlarından silindir şeklinde zarar vermeden delinerek alınan beton örneği, karot makineleri ile yapılıyor. Binanın alt kat ya da uygun katlarından betonlardan karotla numune alınıyor. Alınan numuneler yapı ve zemin laboratuvarına götürülerek buradaki makinelerde basınca tabi tutuluyor. Basınca dayanamayan karot örnekleri kırılıyor. Bu binanın riskli olduğunu gösteriyor.
Karot testi için inşaatlardan taze betondan numune alınamaz. Alınsa bile istenilen sonuçlara ulaşmak neredeyse imkansızdır. Çünkü beton kuruyacağından testte işlevini yitirir. Karot testi için bitmiş binalardan betonarme karkas sistemiyle betonun sağlamlığı kontrol edilir.
KAROT TESTİ İÇİN NEREYE BAŞVURULUR?
Karot testi için bulunulan yerin Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü'ne başvuru yapılabilir. Diğer bir rapor için Kaymakamlık Kurumuna başvurarak gerçekleştirilebilir. Ayrıca bazı kurumlar bina sağlamlık testini özel şirketler aracılığı ile gerçekleştiriyor. Ancak İBB tarafından gerçekleştirilen hasar tespit raporlarında karot testi yapılmıyor.
Bununla beraber kamu kurumlarına başvurulduktan sonra binaya karot testi yapılırsa tahliye işlemi gerçekleştirilebilir. İBB karot testi yapmadığı için herhangi bir tahliye işlemi uygulamıyor.
KAROT TESTİ YAPTIRMAK BİNAYA ZARAR VERİR Mİ?
Karot testinin binaya zarar vereceği düşüncesi son dönemlerde sosyal medya da çok sık konuşulmaya başladı. İTÜ Afet Yönetimi Enstitüsü karot testinin binaya zarar verip vermeyeceğine dair açıklama yaptı.
İTÜ “Son günlerde sosyal medya ve internet üzerinden Jeoloji ve Jeofizik alanlarına atfen paylaşılan ve binalardan alınan beton karot örneklerinin binayı “yaralayacak şekilde” dayanıma zarar verdiğini, bunun yerine “mikrotremor titreşim yöntemleriyle” binaların depreme dayanımının belirlenebileceğini iddia ederek acılı ve endişeli halkımızı yanıltan, bununla da kalmayıp inşaat mühendisliği bilim dalına ve bunu icra eden kurum ve kuruluşların itibar ve yetkinliğine zarar veren paylaşımları görüyoruz. Söz konusu iddia gerçeklikten uzaktır.
Zira özellikle betonarme binaların deprem performansı ve depreme dayanıklılığının belirlenmesinde yürürlükteki güncel deprem yönetmeliği olan TBDY-2018 kapsamında yapılan çalışmalar, kesinlikle binaların mevcut durumunu zayıflatacak adımlar sunmaz. Bahsi geçen kolon ve perde gibi düşey taşıyıcı elemanlardan alınan beton karot numuneleri, numunenin alındığı taşıyıcı elemana dayanım bakımından zarar vermezler.
