Akuaponik yöntemle gübre kullanmadan marul ürettiler: Geleneksel tarıma göre yüzde 90 daha az su kullanılıyor

Atatürk Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Su Ürünleri Yetiştiriciliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Abdulkadir Bayır liderliğindeki çalışma ekibi, balık ve bitkilerin birlikte yetiştirildiği sistem olarak bilinen 'Akuaponik' yöntemiyle balık üretim havuzlarında marul yetiştirdi. Balık havuzlarına konulan bitki yatakları üzerinde yapılan yetiştiricilikte önemli başarı sağlandı. Gübre kullanılmayan ve balıklara verilen yem ile dışkıların bitkilerin yetiştirilmesinde kullanıldığı sistemle, yaklaşık 1,5 aylık ekilen marulların hasadı gerçekleştirildi.

Su Ürünleri Fakültesi Dekan Yardımcısı Doç. Dr. Gökhan Arslan, özellikle gıda arzında yaşanan düşüş ve artan dünya nüfusu dikkate alındığında bu ve benzer alternatif yetiştiricilik sistemlerinin ülke stratejisi için de önemli olduğunu belirtti.

Prof. Dr. Abdulkadir Bayır önderliğinde benzer birçok projelerinin olduğunu ifade eden Arslan, "Uzmanlar 2030 yılında dünya nüfusunun 10 milyarı aşacağı ve bu nüfusu sağlıklı bir şekilde besleyebilmek için mevcut gıda üretiminin iki katına çıkması gerektiğini bildiriyor. Mevcut gıda üretimine bakıldığı zaman özellikle iklim değişikliği nedeniyle yıllar içerisinde bir düşüş olduğu görülüyor. Bu durum gıda üretimi ve nihai olarak beslenme açısından son derece önemli. Üretim masraflarını düşürmek için çeşitli çalışmalar ve yöntemler uygulanmaktadır. Bu yöntemlerden birisi de akuaponik yetiştiricilik sistemidir" diye konuştu.

Akuaponik yetiştiricilik sisteminin balıklar ile bitkilerin birlikte yaşadığı kapalı bir yetiştiricilik yöntemi olduğu bilgisini veren Arslan, şunları söyledi:

“Bu teknikte su filtre edilerek tekrar tekrar kullanılır ve sistem geleneksel tarımsal üretim sistemlerinden yüzde 90 daha az su kullanır. Ayrıca sisteme dışarıdan gübre vermeye de ihtiyaç yoktur. Çünkü balıklar tarafından yetiştiricilik tanklarına bırakılan dışkı ve yem artıkları mekanik filtreler ile temizlendikten sonra biyolojik filtrede bulunan bakteriler, toksik nitriti nitrata dönüştürürler. Nitrat ise bitkiler için gübre görevi görür ve büyümelerini sağlar. Böylece su nitrattan da temizlenmiş olur ve tekrar balık tanklarına verilir. Geleneksel veya ticari tarımda ise birim alandan elde edilen ürün miktarını artırmak için kimyasal gübreler kullanılmaktadır. Bu gübreler hem toprağı kirletmektedir hem de üretimleri tamamen enerjiye bağımlıdır. Dolayısıyla dünyada ortaya çıkan her enerji krizi aynı zamanda bir gıda krizidir. Son zamanlarda ABD/İsrail-İran savaşı ile enerji fiyatları tekrar tırmanışa geçmiştir. Bu durum orta vadede yukarıda açıklanan nedenle gıda fiyatlarının da artacağı anlamına gelmektedir. Akuaponik gibi sistemler, bitki üretiminde kimyasal gübreye gereksinim duymadıklarından enerji krizlerinden ticari tarıma oranla daha az etkilenirler.”