UNESCO Dünya Miras Listesi'ne Türkiye'den bir eser daha: Afyonkarahisar Ulu Cami

Selçuklu döneminde Afyon Emiri Nasuriddin Hasan tarafından 1272- 1277 yılları arasında 40 ahşap direk üzerine kündekari sistemi ile yaptırılan Ulu Cami, 746 yıldır ayakta duruyor. Selçuklu döneminde yapılan 5 ahşap direkli cami grubu arasında yer alan Ulu Cami, Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad'da düzenlenen 45’inci UNESCO Dünya Miras Komitesi toplantısında alınan kararla Dünya Miras Listesi'ne alındı. Konya Beyşehir Eşrefoğlu Camii, Eskişehir Sivrihisar Ulu Cami, Kastamonu Kasaba Köy Mahmut Bey Camisi ile Ankara Ahi Şerefeddin (Arslanhane) Camisi de aynı listede yer aldı.

'Çok mutlu oldum'

Afyonkarahisar Müftüsü Sinan Kazancı, "Selçuklunun ahşap işçiliğinin nadide eserlerinden olan ve 40 ahşap direk üzerine inşa edilmiş olan Ulu Cami'mizin UNESCO Dünya Kültür Miras Listesi'ne alınmış olması münasebetiyle şahsen çok mutlu olduğumu, özellikle Afyon'umuzun ve ülkemizin insanının çok mutlu olduğunu belirtmek istiyorum. İlimiz için, Afyon'umuz için, memleketimiz için ve Dünya Kültür Miras hazineleri için hayırlı olmasını Cenabı haktan niyaz ediyorum" dedi.

'Ulu Cami dünyanın şaheseri oldu'

1272-1277 yıllarında yapılan Ulu Cami yapılmadan önce o bölgede arasta olduğunu belirten Müftü Kazancı, şöyle dedi:

"Ama orası bir yangınla karşılaşıyor. Buna binaen Afyon Emiri Nusreddin Hasan tarafından 40 ahşap direk üzerine bu cami inşa ediliyor. Kilim motiflerinin en güzel şekilde işlendiği, kündekari sisteminin uygulandığı fevkalade bir eser. Minberi abanoz ağacından yapılmış bir kapısı var. İlk günkü gibi orijinali ile duruyor. Minberinin sol yanında, Abdülhamit Han tarafından hediye edilmiş tarihi saat hala bize vakti gösteriyor. Mihrabımız biliyorsunuz Afyon mermeri ile yapılmış ve o günden bugüne kadar bize en güzel şekilde hitap ediyor. İçerisinde rahmet olsun, Ali Rıza Efendi hem müftü hem de aynı zamanda müderris olan, orada meftun. Mekanı cennet olsun. Ulu Cami Dolayısıyla Afyon'umuzun ve ülkenin, bu saatten sonra da dünyanın şaheseri oldu. Bu vesile ile hayırlı olsun diyorum. Bu eserleri en güzel şekilde ecdadımız nasıl yaptıysa ve bize koruyarak, emanet ettiyse bize de o şekilde koruyup gelecek nesillere en güzel şekilde aktarabilmeyi Allah herkese nasip etsin." 

'40 dükkana 40 ahşap direk'

Ulu Cami Müezzin Kayyımı Mustafa Yıldırım da "Camimizin olduğu bu bölge 40 dükkan olan bir arasta, kapalı çarşı. Çarşıda yangın çıkıyor, dükkanlarla beraber yanıyor ve yerine camimiz teklif ediliyor. Şu an camimizde 40 direk dükkan sahipleri anısına dikilmiştir ve sütunlarımızın başlıklarında kündekari sistemi dediğimiz geçmeli sistemde süslemelerimiz vardır, süslemeler birbirine benzemez. Dükkan sahipleri anısına dikildiği için dükkan sahiplerini onore etmek adına dikilmiştir" ifadelerini kullandı.

'İlk tadilat 1341'de'

Caminin bilinen 9 tadilat geçirdiğini kaydeden Yıldırım, "1277 yılında yapıldıktan sonra ilk tadilatını 1341'de geçirmekte ve doğu kapısında kitabemiz var. O kitabeden biliyoruz 1341 yılında tadilat geçirdiğini. 

Sebebi, ilk yapılışında üzerinde toprak dam olması. Topraktan yapılıyor, alt tarafında tahta var. Tahta çürüdüğünden dolayı ilk restorasyon o zaman yapılıyor. Son tadilatımız 2006'da yapıldı. Üst tavanda ve duvarlardaki beton sıvaları yapıldı" diye konuştu.