Günümüzde pek çok insanın mücadele ettiği kalp ve damar hastalıklarının oluşumunda etkili olan kolesterol, birçok kronik hastalığın oluşmasına zemin hazırlıyor.
Ülkemizde her 10 kişiden 3’ünün kötü huylu kolesterol düzeyleri yüksek seyrederken, her 2 kişiden 1’inde iyi huylu kolesterol düzeyleri düşük oluyor. Bilinen kalp ve damar hastalığı olan her 5 kişiden sadece 1’inin kolesterol düzeylerinin normal seviyede olduğu ifade ediliyor.
Vücudumuzun tüm hücrelerinde bulunan mumsu, yağ benzeri bir madde olan kolesterol, ağırlıklı olarak karaciğerde üretiliyor. Vücudumuzun hormonlar, D vitamini ve yiyecekleri sindirmeye yardımcı olacak bazı kolestorollere ihtiyacı bulunurken, kandaki kolesterol seviyesinin yüksek olması atardamarlara zarar verebiliyor. - Baş ağrısı, halsizlik, aşırı yorgunluk, göz kapakları çevresinde sarı cilt lekeleri, nefes darlığı, ağrı ve kramp hiss, ayak tırnaklarında kalınlaşma ile ayak parmaklarında morarma gibi belirtilerle ortaya çıkan kolesterol, cilt ve göz çevresinde sarımtrak lekelere de yol açıyor.İyi ve kötü türleri bulunan kolesterol, kanda aşırı miktarda bulunduğunda damar duvarında birikiyor. Bu birikme damarda daralma ve tıkanma gibi sonuçlara neden oluyor.Kolesterol hangi damarda birikiyorsa, o damarla ilgili sorunlar ve hastalıklar yaşanıyor. Florence Nightingale Hastanesi’nden Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Polat Canbolat kolesterol yüksekliğinin belirtilerini Yeni Şafak için yazdı.
KOLESTEROL HASTALIĞA DAVETİYE ÇIKARIYOR
Kolesterol yüksekliği, normal şartlarda vücudumuzda hücrelerin yapılması için gerekli yapıtaşlarından biri olan kolesterolün vücutta damar sertliği ve kalp damar hastalıklarına yol açacak boyutta yüksek olması anlamına geliyor.
Kolesterol yüksekliğinin herhangi bir belirtisi bulunmuyor. Bu nedenle kişilerin belirli aralıklarda kolesterol değerlerine baktırması gerekiyor. Kolesterolün uzun yıllar boyunca yüksek seyretmesi kalp damar hastalıkları gelişme riskini artırıyor.
Ne kadar uzun süre damarlarımız yüksek kolesterole maruz kalırsa, damar yapımızın bozulma riski o kadar artıyor. Kolesterol değerleri nasıl olmalı?
- Kolesterol değerlerine bakarken genellikle kötü huylu kolesterol (LDL) değerine bakarak karar veririz. Bu kötü huylu kolesterol değerinin hangi sınırda olması gerektiği kişiye göre değişiyor.Bilinen kalp damar hastalığı, şeker hastalığı, böbrek yetersizliği gibi eşlik eden hastalıkların yanı sıra kişinin yaşı, tansiyon değerleri, ailesinde kalp damar hastalığı öyküsü bulunması gibi birçok duruma göre kolesterol değerlerindeki hedefleri değiştirebiliyor.Kalp damar hastalığı olan her 5 kişiden sadece 1’inde hedef kolesterole ulaşılabiliyor. Aynı kolesterol değerine sahip farklı kişilerde yaklaşımlar farklılık gösterebiliyor. Bu yüzden kendi risklerimizi göre hareket etmek gerekiyor.
Değerlerimize ne zaman baktırmalıyız?
Bilinen hiçbir ek hastalığı olmayan, ailesinde erken yaşta kalp damar hastalık öyküsü olmayan erkekler 40 yaşından, kadınlar 50 yaşından ya da menopoz sonrası dönemde kolesterol değerlerine baktırmalı.
Hipertansiyon, şeker hastalığı, böbrek yetersizliği, uyku-apne sendromu, HIV tedavisi alan hastalar, obez ve karaciğer yağlanması olan kişilerin daha erken yaşlardan itibaren kolesterol değerlerine baktırmaları gerekiyor.
Kolesterol yüksekliği niçin gelişir?
- Kolesterol yüksekliğinin sebebi nadiren ailesel genetik geçişli hastalıklara bağlı.Çoğunlukla sağlıksız beslenme, tütün kullanımı, hareketsiz yaşam, obezite ile ilişkili olarak kolesterol yüksekliği gelişir. Tütün kullanımı kesinlikle bırakılmalı.İş yaşamında çok hareketli olmak yeterli değil, fiziksel hareketi günlük yaşamımızın bir parçasına dönüştürmeliyiz.
Nasıl beslenmeliyiz?
1
-Mucizevi tek bir besin olmadığını öncelikle aklımızda tutmakta fayda var. 2-
Günlük tüketimimizde meyveden, nişastadan fakir sebzelerden, işlenmemiş kabuklu yemişlerden, baklagillerden, tam tahıllardan ne kadar zengin ve kırmızı et ve et ürünlerinden, işlenmiş karbonhidratlardan ve tuzdan ne kadar fakir ise o kadar sağlıklı besleniyoruz. 3-
Özellikle tek taraflı ve kısa sürede kilo verdirici beslenme tarzlarından kaçınmak gerekiyor. 4-
Beslenmemizden hayvansal yağları çıkarıp zeytinyağı gibi çoklu doymamış yağları tercih etmemiz gerekiyor. 6-
Gıdalarımızı pişirme şeklimiz de en az ne yediğimiz kadar önemli. Izgara, haşlama, buğulama yöntemlerini tercih etmeliyiz. Kızartmalardan muhakkak kaçınmalıyız. Takviye gıdalar kullanılmalı mı?
- Fitosterol, monakolin, kırmızı pirinç mayası, soya, berberin, balık yağı gibi takviye gıdaların kötü huylu kolesterolü düşürücü etkileri var.Burada sorun bu gıda takviyelerini kullanınca kalp damar hastalıklarının azaldığı yönünde kesin kanıtlar bulunmuyor. İlk tercihimiz bu gıda takviyelerinin yerine sağlıklı beslenme alışkanlıkları edinmek olmalı.Örneğin fitosterol doğal olarak bitkisel yağlarda bulunuyor. Eğer tüm çabalarımıza rağmen kolesterolü düşüremiyorsanız doktorunuza bu gıda takviyelerini almak konusunda danışabilirsiniz.
Yorumlar
Sırala:
Canlı

Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.