Musul Harekâtı: ABD ne ister, ne alır?

Milli İstihbarat Teşkilatı ve Müsteşarı bu ülkede her zaman yüksek kamuoyu ilgisine mazhar olmuştur. Üzerlerinde çok spekülasyon yapıldığı da bilinmeyen bir durum değil. Devlet, Hakan Fidan’ın bu görevden ayrılmasını istemedi. Artı, teşkilat da müsteşarını bırakmak istemiyor.

Devlet bırakmak istemiyor çünkü; ulusal güvenlik “takım hali”nde oynanınca toplam verimden çok, çarpan verim üretiyor ve etkisi inanılmaz. Kurum da “istikrarlı, modern, kaliteli” yönetimden ve “saygınlığından” memnun. “Dışarıdan” gelen tüm eleştiri ve saldırıları madalya olarak taşıyorlar, görevin yapıldığının sağlaması sayıyorlar. Şimdi herkes mutlu.

Haziran seçimlerine ve Musul savaşına giden konjonktür var. Bakılması, denge ve zamanlamasının kurulması gereken artık o...

3 Mart’ta ABD Başkanı Barack Obama’nın IŞİD’le Küresel Mücadele Özel Temsilcisi John Allen, “IŞİD’e karşı yürütülen savaşın geleceği” başlıklı bir konferansta, “Türkiye’nin koalisyondaki yerine” ilişkin bir soruyu yanıtladı... “Türkiye koalisyonda ve hedeflerde kararlı. Türkiye’nin koalisyona katılımı gelişmeye devam ediyor ve gelecekle ilgili hâlâ görüşmemiz gereken birkaç mesele var”. Genel ifadeler ama üzerinde durulması gereken, “görüşülecek birkaç meseledir.”

Aynı konuşmada Allen, ABD’nin ilk kez Bağdat üzerinden değil, doğrudan Erbil’e silah gönderdiklerini de açıkladı...

Ertesi gün (4 Mart) Türk gazeteleri birden çok ilgili gelişmeyi okurlarına taşıdılar... “Türkiye, IŞİD’e karşı Musul operasyonuna hazırlanan Bağdat’a iki uçak dolusu askeri yardım malzemesi gönderdi. Türkiye’nin Irak’a yönelik yardımlarını taşıyan C-130 tipi iki askeri uçak El Musenna Askeri Hava Üssü’ne indi. Türkiye’nin Bağdat Büyükelçiliği’nin yaptığı açıklamada, ‘Türkiye, DEAŞ’la Mücadele Uluslararası Koalisyonu bünyesinde ve gerekse ikili düzeyde, terörle mücadelesinde Irak Hükümetinin ve halkının yanındadır”. Haber, iki ülke yetkililerinin Türk ve Irak bayrakları ile çekilmiş resimleriyle beraber kamuoyuna duyuruldu. (“Türkiye’den Bağdat’a askeri yardım”, 03/03, AA.)

Ertesi gün Milli Savunma Bakanı İsmet Yılmaz Bağdat’a hareket etti. Yola çıkmadan evvel de, “Türkiye bu koalisyonun üyesi olmakla (Musul harekâtı) somut katkı vermeye başlamıştır” dedi.

Hâlâ 4 Mart’tayız, Başbakan Ahmet Davutoğlu; “Musul, Kerkük ve Erbil bizim ulusal güvenliğimiz ve Irak’la yürüttüğümüz, enerji dahil, birçok işbirliği bağlamında önemli. Biz bir taraftan Irak merkezi hükümetiyle, ikincisi Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi’yle neler yapılabileceğinin çalışmasını yapıyoruz. O topraklardaki gelişmelere bigâne kalmayız. Operasyona gelince (Musul), bunun şartlarının ne olacağını zamanla göreceğiz...”

Şartlar hala konuşulmuş değil, bu anlaşılıyor ve Başbakan Davutoğlu, bir, “Bu yardıma muharip güç olarak katılmak söz konusu mu” sorusuna, “Şu anda ona ihtiyaç hissedilen bir durum yok” ve iki, “İncirlik?” denilmesi üzerine de, “Müzakerelerle oluşacak şartlar önemli” ifadesini kullanıyor. ‘İncirlik açık’ denmiyor, “kapalı değil” deniyor, hepsi “şartlar” demektir.

Musul’a yönelik çaplı bir operasyonun ayak sesleri duyulurken, ABD Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Ray Odierno’nun Ankara’ya geleceğini öğreniyoruz. Tanışıklığımız malum, Odierno, bugün-eğer bir değişiklik olmaz ise-Ankara’da olacak ve Genelkurmay’da ağırlanacak.

Önce şunu yazalım, ABD Türkiye’den muharip asker istemeyecek. İsteyecek bir durumu da yok zaten, alacağı cevap bellidir; “kendisi karada savaşmazken, Türk askerini hele seçim zamanlamasında savaşa göndermek” mümkün değil. ABD de gündeme hiç getirmeyecek, “olur” cevabı alacağını bilse de getirmeyecek! (Esasen, bu tür konuşmalar Odierno seviyesinde de olmaz. Bunları öğrenmek lazım, Kara Kuvvetleri Komutanı “lojistik” konuşur.) İki, Anlamak zorundayız, şu an Irak’taki savaş üç koldan yürütülüyor; Irak ordusu, Peşmerge kuvvetleri ve ABD desteği! Irak ordusu bu operasyonda dışarıdan kara gücü yardımı istiyor mu?

Üç, Amerikan fikrini yazıyorum, “acil, ihtiyaç duyulduğunda hava desteği” istenebilir mi? Mümkün. İstenebilir. Ankara için “acil” ifadesinin açılması önemli. Örneğin, sınırınıza yakın uçak düşer, pilot kurtarılması gerekir-Ürdünlü pilot örneği akıllarda-yanına hava gücü eklemeden icra edilemez. Bu spesifik.

Büyük olan ise Musul sonrası.. Musul IŞİD’den temizlenirse, Suriye’de Şam’ı temizleyecek yol açılır mı?.. Şartlar bununla ilgili.

Nihayet, Süleyman Şah operasyonunun iki gerekçesini hatırlatalım, biri aleni biri zımnîdir; aleni olan, “bölgede bir tuzağa düşmemek, oldu-bittiyle savaşın içine çekilmemekti. Bunu yapacak iç, bölgesel ve küresel çok güç var, arınmak içindi. İki, yine de vurmak gerekirse elin boş olması gerekiyordu, boştur. Tekrar niye yazıyoruz; savaş ve sandık neredeyse beraber yaşanacak gibi. Hele “Ramazan’dan evvel başlasın, bitsin” denirse, tüm seçim dönemi tedirgin geçer ki, Amerikan ordusunun, muhariplerin (!), Washington’a hatta Pentagon’a rağmen “kasıtlı sızdırdığı” bilgi buydu.

Biz daha başka bir okuma yapalım; çakışırlarsa, operasyon, sandığı zorlamayacak. Yarayacak.