Osmanlı ordusunun fedaileri olan deliler Anadolu beyliklerinde, donanma hizmetinde kullanılan asker olarak biliniyor. Osmanlı teşkilatında hafif yaya asker olarak geçen deliler ordunun en ön safında düşmanı ürküten kıyafetleri ve korkusuzca saldırmaları ile tanınan delilerin bir diğer ismi ise azaplar.

Evli olmayan, bekar erkek anlamına gelen Azap kelimesinden de anlaşılacağa üzere azapların evlenmeleri yasaktı. Azap sınıfındaki askerler genellikle savaşlarda zırh giymezlerdi. Düşmanı endişeye sevk eden giyimleri ve güçlü elleriyle düşmanı yere serdikleri söylenir.

Henüz Yeniçeri Ocağı kurulmadan önce, azap teşkilatı mevcuttu. Azaplar, Anadolu’dan toplanmış dinç ve kuvvetli Türk gençlerinden meydana geliyordu. Bunlar; yaya, kale ve donanma azapları olmak üzere üç sınıftı.

Hafif piyade olarak kullanılan azap askerleri Osmanlı askeri teşkilatında bir askeri kuruluş olarak kayıtlarda yer alıyor. Kesin bir kökeni bilinmemekle beraber 14. yüzyıllarda doğduğu söyleniyor.

Azaplar her evden gençleri çağırmak suretiyle seçilirlerdi. Bunlar dinç, kuvvetli bekar erkeklerdir. 20-30 evden seçilirler. Maaşlar ailelerine ödenir ve savaş boyunca asla vergi ödemezlerdi. Başlarına kırmızı börk giyerler.

Deniz azapları başında bulunanlara reis denilir ve bunlar yükselince kadırga reisi “kaptan” olurlardı. Gemilerde bulunanlara “Azaban-ı donanma”, tersanede olanlara “Azaban-ı tersane” denilirdi. Burada bir kışlaları mevcuttu. Şimdi buraya Azapkapı deniliyor.

Ok, yay, pala, kakan gibi silahlar kullanırlardı.

Ayrıca, hudut kalelerinde yaya azaplarından teşkil olunan bir azap birliği görev yapardı. Kale içinde oturan bu askerlerin bir kısmı ulufeli (maaşlı), bir kısmı tımarlıydı ve her kalede belli bir değişmez sayıda idiler.

Azap teşkilatı, Sultan İkinci Mahmud Han döneminde kaldırıldı.

Yorumlar
Sırala:
Canlı
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.