Türkiye'nin yolları IMF engeline takıldı

Ulaştırma Bakanlığı'nın yeni karayolu yapmak ve yıllardır süren karayolu projelerini kısa sürede tamamlamak için geliştirdiği finansman modeli IMF engeline takıldı. Ulaştırma Bakanlığı, yeni hiçbir projeye başlamadan, devam eden projeler mevcut ödeneklerle en erken 25 yılda bitirileceğini tespit etti. Ulaştırma Bakanlığı tarafından geliştirilen modelle, devam eden karayolu projelerinin tamamı 4 yılda tamamlanacak ve keşif artışları nedeniyle devletin uğradığı milyonlarca YTL zarar da ortadan kalkmış olacak. Geçen yıl Bayındırlık Bakanlığı'ndan alınarak Ulaştırma Bakanlığı'na bağlanan Karayolları'nın bitirilen ve devam eden projeler için müteahhitlere yaklaşık 2.5 milyar YTL borcu olduğu ortaya çıktı.

Karayolları Genel Müdürlüğü'nün yürüyen 242 projesi bulunuyor. Müteahhitlere 2008 bütçe ödeneklerinden 500 milyon YTL ödeme yapıldığı ve 2.5 milyar YTL olan borç miktarının 2 milyar YTL'ye düştüğü bildirildi. Karayolları'nın, 2008 yılı yatırım ödeneği 1.7 milyar YTL olarak belirlenmişti. Ulaştırma Bakanlığı'nın hesaplamalarına göre, bugünkü ödeneklerle devam eden projeler (keşif artışı ve diğer artışlar yapılmadan) en erken 25 yılda tamamlanabilecek. Modelle hesapta yıllık 2.5- 3 milyar YTL toplanacağını tahmin ediliyor. Yetkililer, bu hesabın yaşama geçirilmesi durumunda mevcut projelerin en geç 2012'de tamamlanmasının planlandığını söylediler. Ulaştırma Bakanlığı'nın hazırladığı finansman modeline göre çeşitli kalemlerden elde edilecek gelirler Merkez Bankası'ndaki bir hesapta toplanacak.

Yetkililerin verdiği bilgiye göre 21 kilometrelik Kırıkkale-Elmadağ Karayolu Projesi 1990 yılında 41 milyar liraya (41 bin YTL) ihale edildi. Aradan geçen 18 yılda projenin sadece yüzde 5'i yani 1 kilometresi tamamlandı ve keşif artışlarıyla işin tutarı 100 milyon YTL'ye çıktı. 2008 yılı ödenekleri dikkate alındığında proje ancak 38 yıl sonra tamamlanabilecek. Ulaştırma Bakanlığı, Karayolları'nın finansman sorununu çözmek, söz konusu projeleri hızla tamamlamak için gerekli kaynağı oluşturmak için kontrolündeki işletmelerin ve KİT'lerin

gelirle- rinden kesinti yapılmasını öngören bir model geliştirdi. Hesapta toplanacak parayla projeler finanse edilecek. Ulaştırma Bakanlığı'nca geliştirilen bu model, yasal bir düzenlemeyi yasa teklifi haline getird ve geçen hafta TBBM Başkanlığı'na sunuldu. Modele "bütçe ve harcama disiplinini bozacağı" gerekçesiyle IMF'nin karşı çıktığı öğrenildi. Maliye Bakanı Kemal Unakıtan, Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'le Katar'a bulunuyor. Teklifin, Unakıtan'ın yurda dönüşünün ardından değerlendirileceği ve gerekli adımların atılacağı öğrenildi.