Bu çocuklar herşeye karşı

Özellikle üç yaş döneminde çocuklarda kolay itiraz etme ve "hayır" deme davranışına sık rastlanır. Ancak giderek bu hal azalır ve normale döner. Elbette çocuğumuzun her şeye evet demesini bekleyemeyiz. Kendi düşüncesini ifade etmesi, anne babanın birtakım isteklerine itiraz etmesi doğaldır. Ancak bazı çocuklar vardır ki, başta anne baba olmak üzere her otoriteye karşı gelme-karşı olma davranışı gösterirler. Biz duruma "Karşıt Gelme Bozukluğu" (KGB) diyoruz.

Bu çocuklar aslında düşünmeden, yorum yapmadan, hemen "HAYIR" deme eğilimindedirler. Dolayısıyla dik başlı, dirençli, uyumsuz, isteksiz ve sonunda uzlaşamayan bir tavır sergilerler. Özellikle evde anne babanın her uyarısına, her isteğine karşı gelmeleri söz konusudur. Bunu ya "Hayır yapmayacağım" diye sözel olarak ifade eder ya da pasif olarak yapmamak için direnirler. Anne babayı bıktıran ve hiçe sayan bu tavırları aile içinde aşırı çatışmalara ve sorunlara neden olur. Büyükler isteklerinin ya da kuralların yerine gelmemesinden dolayı hiddetlenip çocuğa ağır cezalar hatta şiddet uygularlar.

KGB olan çocuklar sadece ev ortamlarında değil arkadaş ortamında da oldukça yoğun, ilişki sorunu yaşarlar. Sataşmayı şaka yapmayı, kızdırmayı seven bu çocuklar aynı şey kendilerine yapıldığında ise aşırı hassas davranır, rahatsız olur ve tepki verirler. Yenilmeyi kabul etmez, mutlaka kazanmak ister, kazanma noktasında oyunun kurallarını kendine göre değiştirirler. Sürekli benim dediğim olsun, kuralları ben belirleyeyim düşüncesinde hareket edip oyunlarda kendilerinden başka otorite kabul etmezler. Sürekli etraflarında yönetebilecekleri birilerini ararlar. Bu olmadığı zaman ya oyunu terk ederler ya da oyunu bozucu hareketler sergilerler. Bu durumlar, çocuğun diğer arkadaşları tarafından grupta istenmemesine, daha sonra da grup oyunlarına çağırılmamasına neden olur. Oyunlarda "itirazcı, mızıkçı" olarak bilinirler. Bu olup bitenler çocukla konuşulduğunda sağlıklı bir yorum yapması genellikle mümkün olmaz. Hep kendi haklıdır, sürekli bir "ama" ile başlayan açıklamaları vardır. Dolayısıyla yaptıkları yanlışlardan ders çıkartmaz ve kendini değiştirmeye çalışmazlar.

Evde özellikle anne ile çok basit (giyinme, temizlik, düzen, tuvalet alışkanlığı gibi) konularda sürekli bir çatışma halindedirler. Bu çatışmalara bazen baba da katılır ve giderek anne-baba çocuk ilişkisi zedelenir. Otoriteyle bu kadar çatışan ve karşı gelen bir çocuğa sahip anne babalar genellikle var olan problemi daha baskıcı, daha otoriter, daha keskin kurallarla çözeceklerini düşünürler. Oysa karşıt gelme bozukluğu olan çocuklar da bu tür baskılar genellikle işe yaramaz, hatta öfkeyi ve tepkiyi arttırır.

KGB yapısal, yani doğuştan var olan bir sorundur. Bu çocukların çoğunda aynı zamanda Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu belirtileri de vardır. Dolayısıyla tedavide bu iki klinik tablo göz önüne alınarak planlama yapılır. Anne babaların böyle bir çocukla nasıl diyalog kuracaklarını, var olan süreci nasıl yöneteceklerini iyi bilmeleri gerekir. Bu konuda profesyonel bir yardım almak şarttır.

Anne ve babalar öncelikle uzun süreli takibi gereken bu durumu kabullenmeli ve bu süreçte daha sabırlı ve anlayışlı olmaları gerektiğini bilmelidirler. Bu çocuklar sert ve katı kurallardan değil, anlayışlı, sevecen, kuralların olduğu, ancak sınırların çok keskin olmadığı davranış modellerinden daha çok yarar görürler. Duyguya hitap ederek yapılan yaklaşımlar, çocuğun katılımını daha fazla sağlayacaktır. KGB ileri yaşlarda daha ciddi davranış bozuklukları oluşturma riski açısından hayli önemli bir problem kümesidir. Her şeye karşı olan bu çocukların karşı olduğu şeyleri en aza indirgemek hedefimizdir.