TR
EN
AR
FR
RU
UR
yazı yazmaya dair
sevgili okuyucularım;
yazı çeşitleri kavramı, yazının konusuna göre taayyüneden (belirlenen) yazı tiplerini dile getirmektedir..
üslûb çeşitleri ise, yazının efsafına yani özelliklerine göre belirlenen ve şekillenen yazı modellerini ifade etmektedir..
yazı çeşitleri ve üslûb çeşitleri birbirine yakın kavramlar olsa da iki grup arasında hususiyet bakımından kesin bir ayrılık bulunduğuna şüphe yoktur..
geçen hafta üslûb çeşitleri üzerinde durduk.. bugün de yazı çeşitlerine dair bazı hususatı mevzu edeceğiz..
*
kafamızda bir fikir vardır, yahut kalbinizde bir duygu vardır.. bunu bir deftere kaydetmek veya diğer insanlara tebliğ etmek için kalemi elinize alırsınız.. konuya ucundan, köşesinden veya tam ortasından girersiniz.. cümleler birbiri peşisıra, birbiriyle bağlantılı olarak kaleminizden dökülmeye başlar..
konuya girdiğiniz noktanın bir özelliği yahut o noktaya bağlı olarak zuhur eden bir çağrışımın etkisiyle zihninizde yeni bir fikir, veyahut gönlünüzde ışıldayan yeni bir duygu varlığını size duyurmağa başlar.. bu yeni fikir ve yeni duygu sizi o kadar tesir altında bırakır ki, peşine takılmaktan ve bu yeni varlığın gerektirdiği doğrultuda kaleminizi oynatmaktan kurtulamazsınız..
sevgili okuyucularım.. işte bu hadise de yazı ustalarının kaderlerinden birisidir.. sık sık vukûageldiğini söylersek eğer, bir mübalâğa sayılmaz..
*
yine masa başına oturdunuz, yahut yatağınızın arkasına koyduğunuz yastıklara dayanarak kalemi yine elinize aldınız.. kuvvetli bir inancı, bilinmesi gereken bir hakikati, verilmesi icabeden bir cevabı yazmak kararı benliğinizi kaplamıştır..
artık madde madde delilleri sıralamağa gerçekleri madde madde saymağa, haklılığınızı isbateden en kuvvetli fikirleri beyan etmeğe koyulursunuz.. kararlılığınızın verdiği hararet ve samimiyet sizi peşine takıp sürüklemektedir.. bilincinizdeki düşünceleri ve kalbinizdeki hisleri ifade ederken beynimizin bu manevi mahsülleri, olduğu gibi olmanın ve içtenliğin ırmaklarından beyaz kağıtlar üstüne dökülmeye devam eder..
yazı biter bitmez; ihlâsın ve gerçeklere bağlılığın sağladığı huzura ve lezzete kavuşmanın sevincini yakalarsınız..
işte bu da kararlı ve zaruri ahvalde vücûda getirilen bir yazı çeşididir..
*
bir şahsın portresini çizecekseniz, bir kır güzelliğini, bir güzel evi tasvir edecekseniz, bu varlıkların özelliklerini tesbit edeceksiniz, hakim vasıflarını kaydedeceksiniz, ondan sonra sağlam, edebi cümlelerle âdetâ resmini çizeceksiniz..
*
bilimsel deneylerin, sonuçlarını tafsil eden yazılar, deneylerin başından sonuna kadar bütün safhalarını tane tane kaydetmeli, belirtmelidir.. bu safhalar arasındaki ( sebep – netice) münasebetleri açık seçik beyan edilmelidir..
ilmi gerçekleri dile getiren yazılar, edebi ve hissi kaygılardan uzak, sadece izlenen bilgileri ve buluşları anlatmalıdır.. bu bilgi ve buluşların en küçük parçasının bile karanlıkta kalmasına müsaade etmemelidir..
ele alınan bilimsel deneyin başka zamanlarda, başkaları tarafından icra edilenlerle karşılaştırılması ihmal edilmemelidir..
ayrıca, deneyde vazife alanların yaptıkları çalışmaların mahiyeti, hataları ve başarıları net bir şeklide belirtilmelidir..
*
müfettişlerin yahut resmi veya hususi bir problemin cereyan tarzını ve sebeplerini soruşturmakla görevlendirilen kişilerin raporlarını veya fezlekelerini hazırlamadan evvel, ilgili bütün şahısların listesini hazırlayıp hepsinin olayın esası hakkındaki görüşlerini ve hadisedeki rollerini objektif bir tarzda tesbit etmeğe çalışmalıdır..
ilgili her kişinin ifadesini alırken adaletten ve hakikatlerden uzaklaşılmasına göz yummamalıdır.. ifade alırken tehdit etmek, himaye etmek, telkinlerde bulunmak gibi tavırlardan uzak durmalıdır..
bazı ilgili kişilerin ve şahitlerin unutkanlıktan veya kasdi niyetlerden doğan yanlış beyan ileri sürmeleri ihtimalini hesaba katmaktan uzaklaşmamalıdır.. ifadelerdeki mübayenet (zıdlıklar) ve tereddütler iyice tetkik edilmeden muteber sayılmamalıdır..
işlenen hataların ve suçların karşılığı olan yaptırımların ifrata kaymasına izin verilmemelidir.. adaletin ve vicdani ölçülerin hâkim kılınması temel hedef kabul edilmelidir..
*
edebi türlerden şiir, hikâye, roman, tiyatro, senaryo ve hatırat yazma teknikleri hakkındaki düşüncelerimizi;
paragraf, tezkere, rapor, muhtıra, mektup, anı, proje, plan, program, nota, ihtar, ihtarname, protesto, gezi notları, ders notları, özet yahut hülâsa notları, kanun maddeleri, kanun tasarıları (lâyıha), iddianame, mahkeme kararı, temyiz lâhiyası, gelir ve gider hesapları gibi ferdi , sosyal, mesleki ve resmî hayatımızı ilgilendiren metinlerin hatasız hazırlanmasına ait teknikleri gelecek yazılarımızda tafsil edeceğimizi beyan ederek bugünkü yazımızı noktalıyalım değerli okuyucularım…
yazı çeşitleri kavramı, yazının konusuna göre taayyüneden (belirlenen) yazı tiplerini dile getirmektedir..
üslûb çeşitleri ise, yazının efsafına yani özelliklerine göre belirlenen ve şekillenen yazı modellerini ifade etmektedir..
yazı çeşitleri ve üslûb çeşitleri birbirine yakın kavramlar olsa da iki grup arasında hususiyet bakımından kesin bir ayrılık bulunduğuna şüphe yoktur..
geçen hafta üslûb çeşitleri üzerinde durduk.. bugün de yazı çeşitlerine dair bazı hususatı mevzu edeceğiz..
*
niyet başka, ortaya çıkan başka
kafamızda bir fikir vardır, yahut kalbinizde bir duygu vardır.. bunu bir deftere kaydetmek veya diğer insanlara tebliğ etmek için kalemi elinize alırsınız.. konuya ucundan, köşesinden veya tam ortasından girersiniz.. cümleler birbiri peşisıra, birbiriyle bağlantılı olarak kaleminizden dökülmeye başlar..
konuya girdiğiniz noktanın bir özelliği yahut o noktaya bağlı olarak zuhur eden bir çağrışımın etkisiyle zihninizde yeni bir fikir, veyahut gönlünüzde ışıldayan yeni bir duygu varlığını size duyurmağa başlar.. bu yeni fikir ve yeni duygu sizi o kadar tesir altında bırakır ki, peşine takılmaktan ve bu yeni varlığın gerektirdiği doğrultuda kaleminizi oynatmaktan kurtulamazsınız..
sevgili okuyucularım.. işte bu hadise de yazı ustalarının kaderlerinden birisidir.. sık sık vukûageldiğini söylersek eğer, bir mübalâğa sayılmaz..
*
hedefi belli yazılar
yine masa başına oturdunuz, yahut yatağınızın arkasına koyduğunuz yastıklara dayanarak kalemi yine elinize aldınız.. kuvvetli bir inancı, bilinmesi gereken bir hakikati, verilmesi icabeden bir cevabı yazmak kararı benliğinizi kaplamıştır..
artık madde madde delilleri sıralamağa gerçekleri madde madde saymağa, haklılığınızı isbateden en kuvvetli fikirleri beyan etmeğe koyulursunuz.. kararlılığınızın verdiği hararet ve samimiyet sizi peşine takıp sürüklemektedir.. bilincinizdeki düşünceleri ve kalbinizdeki hisleri ifade ederken beynimizin bu manevi mahsülleri, olduğu gibi olmanın ve içtenliğin ırmaklarından beyaz kağıtlar üstüne dökülmeye devam eder..
yazı biter bitmez; ihlâsın ve gerçeklere bağlılığın sağladığı huzura ve lezzete kavuşmanın sevincini yakalarsınız..
işte bu da kararlı ve zaruri ahvalde vücûda getirilen bir yazı çeşididir..
*
gözetlemeğe (müşahedeye) dayanan yazılar
bir şahsın portresini çizecekseniz, bir kır güzelliğini, bir güzel evi tasvir edecekseniz, bu varlıkların özelliklerini tesbit edeceksiniz, hakim vasıflarını kaydedeceksiniz, ondan sonra sağlam, edebi cümlelerle âdetâ resmini çizeceksiniz..
*
tecrübeye dayanan yazılar
bilimsel deneylerin, sonuçlarını tafsil eden yazılar, deneylerin başından sonuna kadar bütün safhalarını tane tane kaydetmeli, belirtmelidir.. bu safhalar arasındaki ( sebep – netice) münasebetleri açık seçik beyan edilmelidir..
ilmi gerçekleri dile getiren yazılar, edebi ve hissi kaygılardan uzak, sadece izlenen bilgileri ve buluşları anlatmalıdır.. bu bilgi ve buluşların en küçük parçasının bile karanlıkta kalmasına müsaade etmemelidir..
ele alınan bilimsel deneyin başka zamanlarda, başkaları tarafından icra edilenlerle karşılaştırılması ihmal edilmemelidir..
ayrıca, deneyde vazife alanların yaptıkları çalışmaların mahiyeti, hataları ve başarıları net bir şeklide belirtilmelidir..
*
soruşturma yazıları
müfettişlerin yahut resmi veya hususi bir problemin cereyan tarzını ve sebeplerini soruşturmakla görevlendirilen kişilerin raporlarını veya fezlekelerini hazırlamadan evvel, ilgili bütün şahısların listesini hazırlayıp hepsinin olayın esası hakkındaki görüşlerini ve hadisedeki rollerini objektif bir tarzda tesbit etmeğe çalışmalıdır..
ilgili her kişinin ifadesini alırken adaletten ve hakikatlerden uzaklaşılmasına göz yummamalıdır.. ifade alırken tehdit etmek, himaye etmek, telkinlerde bulunmak gibi tavırlardan uzak durmalıdır..
bazı ilgili kişilerin ve şahitlerin unutkanlıktan veya kasdi niyetlerden doğan yanlış beyan ileri sürmeleri ihtimalini hesaba katmaktan uzaklaşmamalıdır.. ifadelerdeki mübayenet (zıdlıklar) ve tereddütler iyice tetkik edilmeden muteber sayılmamalıdır..
işlenen hataların ve suçların karşılığı olan yaptırımların ifrata kaymasına izin verilmemelidir.. adaletin ve vicdani ölçülerin hâkim kılınması temel hedef kabul edilmelidir..
*
edebi türlerden şiir, hikâye, roman, tiyatro, senaryo ve hatırat yazma teknikleri hakkındaki düşüncelerimizi;
paragraf, tezkere, rapor, muhtıra, mektup, anı, proje, plan, program, nota, ihtar, ihtarname, protesto, gezi notları, ders notları, özet yahut hülâsa notları, kanun maddeleri, kanun tasarıları (lâyıha), iddianame, mahkeme kararı, temyiz lâhiyası, gelir ve gider hesapları gibi ferdi , sosyal, mesleki ve resmî hayatımızı ilgilendiren metinlerin hatasız hazırlanmasına ait teknikleri gelecek yazılarımızda tafsil edeceğimizi beyan ederek bugünkü yazımızı noktalıyalım değerli okuyucularım…
Yorumlar
Sırala:
Canlı
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.