Türk ekonomisinin 2018 yılı özeti

Türkiye ekonomisi; ABD-Çin ticaret savaşı, Brexit gelişmeleri, Fed'in faiz artırımı kararları, jeopolitik riskler gibi gelişen ülkelere olumsuz yansıyan gelişmelerden etkilenirken ayrıca spekülatif kur ataklarına da maruz kaldı. Buna rağmen Türkiye, 2018'de sergilediği büyüme performansıyla dikkati çekti.

Türkiye ekonomisi; ABD-Çin ticaret savaşı, Brexit gelişmeleri, Fed'in faiz artırımı kararları, jeopolitik riskler gibi gelişen ülkelere olumsuz yansıyan gelişmelerden etkilenirken ayrıca spekülatif kur ataklarına da maruz kaldı. Buna rağmen Türkiye, 2018'de sergilediği büyüme performansıyla dikkati çekti.

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ile bakanlıkların sayısı azaltılarak ekonomide tek elden yönetime geçildi. Bu kapsamda Hazine Müsteşarlığı ile Maliye Bakanlığı birleştirilerek Hazine ve Maliye Bakanlığı oluşturuldu. Ekonominin koordinasyonunu da sağlayan Hazine ve Maliye Bakanlığı görevine Berat Albayrak getirildi.

Rahip Andrew Brunson'un davası nedeniyle Türkiye-ABD ilişkilerinde yaşanan gerilim piyasalara yansırken, ağustosta başlayan spekülatif saldırılar, kur ve faiz başta olmak üzere temel göstergelerde bozulmalara neden oldu. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ile spekülatif saldırılar karşısında hızlı ve etkili kararlar alınarak yürürlüğe konuldu.

Kurun etkisiyle yükselen ve ekimde yüzde 25,24 ile tepe noktasına ulaşan enflasyon, yürütülen sıkı para ve maliye politikası, alınan önlemler ve başlatılan Enflasyonla Topyekun Mücadele Programı'nın etkisiyle düşüş trendine girdi, kasımda yüzde 21,62 oldu.

Cari açığı azaltacak yatırımlara öncelik verildi, bu kapsamda süper teşvik olarak bilinen Proje Bazlı Teşvik Sistemi hayata geçirildi, savunma sanayi başta olmak üzere milli ve yerli üretim için atağa kalkılırken milli yazılım yanında, ilaç ve MR cihazı gibi tıbbi malzemelerde yerlileşme için düğmeye basıldı.

3 Ocak - Maliye Bakanlığınca, enflasyon oranından kaynaklı ilave yüzde 1,69 artış ile kamu çalışanlarının aylık ve ücretlerinde ocaktan geçerli olmak üzere toplamda yüzde 5,69 artış yapıldığı, böylece aile yardımı ödeneği dahil en düşük memur maaşının 2 bin 893 liraya yükseldiği bildirildi.

11 Ocak - Finansal İstikrar Komitesinin 34'üncü toplantısında, kripto paralara ilişkin düzenlemelerin geliştirilmesi için bir çalışma grubu oluşturulmasına karar verildi.

12 Ocak - Para-Kredi ve Koordinasyon Kurulunca yurt içi fuarların desteklenmesi kapsamında yapılacak ödemelerde ABD dolarının baz alınmaması kararlaştırıldı.

15 Ocak - Kanal İstanbul Projesi'nin güzergahı, 45 kilometre uzunluğundaki Küçükçekmece-Sazlıdere-Durusu koridoru olarak belirlendi.

19 Ocak - Coğrafi işaretlerde amblem kullanımı zorunluluğu başladı.

22 Ocak - Hong Kong'un taşımacılık firması PAL Express'in yüzde 15'lik hissesinin 1 dolar karşılığında PTT AŞ'ye devrine ilişkin sözleşme imzalandı.

25 Ocak - Türkiye'de yerleşik kişilerin döviz kredisi kullanmasına yönelik mevzuatta düzenlemeye gidildi. Döviz geliri olmayan Türkiye'de yerleşik kişilerin, bazı istisnalar dışında döviz kredisi temin etmesi engellendi.

26 Ocak - Döviz kazandırıcı hizmetler sektöründe faaliyet gösteren KOBİ'ler, Türk Eximbank destekleri kapsamına alındı.

30 Ocak - Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TAI) mühendislerince tasarlanarak geliştirilen HÜRKUŞ-B uçağının ilk test uçuşu başarıyla gerçekleştirildi.

- Merkez Bankası Başkanı Murat Çetinkaya, enflasyonun 2018 sonunda yüzde 6,5-9,3 aralığında (orta noktası yüzde 7,9), 2019 sonunda ise orta noktası yüzde 6,5 olmak üzere yüzde 4,7 ile yüzde 8,3 aralığında gerçekleşeceğini tahmin ettiklerini bildirdi.

3 Şubat - Avrasya Tüneli geçişlerinde uygulanacak KDV indirimi yürürlüğe girdi. Bakanlar Kurulunun Mal ve Hizmetlere Uygulanacak KDV Oranlarının Tespitine İlişkin Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar Resmi Gazete'de yayımlandı. Buna göre, denizaltı karayolu tünellerinin geçiş ücretlerindeki KDV oranı yüzde 18'den yüzde 8'e çekildi.

5 Şubat - Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ocakta aylık bazda yüzde 1,02, Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) yüzde 0,99 artış gösterdi. Yıllık enflasyon tüketici fiyatlarında yüzde 10,35, yurt içi üretici fiyatlarında yüzde 12,14 oldu.

13 Şubat - Gümrük ve Ticaret Bakanlığının İkinci El Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmeliği Resmi Gazete'de yayımlandı. Buna göre, ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti, işletmesi adına yetki belgesi alan tacirler ile esnaf ve sanatkarlar tarafından yapılacak.

15 Şubat - Bütçe ocakta 1,7 milyar lira fazla verirken, 7,7 milyar lira faiz dışı fazla gerçekleşti.

18 Şubat - Ekonomiden sorumlu Başbakan Yardımcısı Mehmet Şimşek, hükümetin aldığı tedbirlerin de etkisiyle Hazinenin bu yıla iç borç çevirme oranını yüzde 100'ün altına indirerek ve piyasaları rahatlatarak başladığını belirterek, Yabancı yatırımcılar ilk 5 haftalık dönemde 1,5 milyar dolarlık tahvil satın aldı. dedi.

21 Şubat - Hazine Müsteşarlığınca, Çin'in Panda piyasasında tahvil ihracı olanaklarını araştırmak için Bank of China, HSBC ve ICBC'ye yetki verildi.

23 Şubat - Türkiye İstatistik Kurumunca 2017 yılına ilişkin Yaşam Memnuniyeti Araştırması sonuçları açıklandı. Buna göre, 2016 yılında yüzde 61,3 olarak kayıtlara geçen mutlu olduğunu beyan edenlerin oranı, geçen yıl yüzde 58 oldu. Mutsuz olduğunu beyan edenlerin oranı ise yüzde 10,4'ten yüzde 11,1'e yükseldi. Kadınlarda mutluluk oranı, 2016'da yüzde 64,5 iken 2017'de yüzde 62,4'e geriledi. Erkeklerde bu oran, yüzde 58,1'den yüzde 53,6'ya düştü.

28 Şubat - TÜİK verilerine göre, ihracat ocakta geçen yılın aynı ayına göre yüzde 10,7 artışla 12 milyar 457 milyon dolara çıktı. Aynı dönemde ithalat ise yüzde 38 yükselerek 21 milyar 524 milyon dolar oldu. Bu dönemde, dış ticaret açığı ise yüzde 108,8 artışla 9 milyar 67 milyon dolara çıktı.

5 Mart - Türkiye İstatistik Kurumu, İstatistiklerle Kadın 2017 çalışmasının sonuçlarını açıkladı. Buna göre, Türkiye nüfusunun yüzde 50,2'sini erkekler, yüzde 49,8'ini kadınlar oluşturdu.

30 Mart - Türkiye'nin ihracatı, şubatta geçen yılın aynı ayına göre yüzde 9 artışla 13 milyar 176 milyon dolar, ithalatı yüzde 19,7 yükselerek 18 milyar 936 milyon dolar oldu. Şubatta dış ticaret açığı ise yüzde 54,2 artışla 5 milyar 761 milyon dolara çıktı.

3 Nisan - Savunma Sanayii Müsteşarı İsmail Demir, S-400 sistemi temini için Rusya ile imzalanan sözleşmedeki teslimat tarihinin öne çekilerek Temmuz 2019'a alındığını bildirdi.

9 Nisan - Yaklaşık 35 bin kişiye doğrudan, 134 binden fazla kişiye dolaylı istihdam yaratacak Proje Bazlı Teşvik Sisteminden yararlanacak 19 firmaya ait 23 proje belli oldu.

12 Nisan - Başkentray, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Başbakan Binali Yıldırım'ın da katıldığı törenle hizmete açıldı.

17 Nisan - Türkiye ile İran arasında yerel para ile ticarette para takası anlaşması çerçevesinde ilk işlem başlatıldı.

Türkiye'nin ekonomik saldırılara karşı mücadelesine Katar'dan destek geldi, iki ülke arasında 15 milyar dolarlık yatırım paketi anlaşması imzalandı

2018 yılında Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne geçilmesiyle büyük bir dönüşüm yaşandı. Ekonomiyle ilgili bakanlık, kurum ve kuruluşlara ilişkin uyum düzenlemeleri hayata geçirildi, bazı kuruluşlar yeniden yapılandırıldı.

Bazı bakanlıkların birleştirildiği yeni sistemin ilk kabinesinde Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank, Ticaret Bakanı Ruhsar Pekcan, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Mehmet Cahit Turhan, Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli oldu. Yeni oluşturulan Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı görevine de eski Maliye Bakanı Naci Ağbal getirildi.

Ekonomide ağustosta başlayan spekülatif saldırılarla mücadele için bir dizi önlem hayata geçirildi. Türk lirası mevduat getirisinden alınan vergi oranı düşürülerek 1 yıldan uzun vadeli mevduat hesaplarında vergi oranı sıfırlandı. Bununla birlikte döviz mevduatından alınan vergi oranlarında artış yapıldı.

Bu döneme damga vuran konulardan biri, Türkiye-ABD arasındaki gerilimin ekonomik ilişkilere de yansıması oldu. ABD'nin, Türkiye'ye demir-çelik ve alüminyum ürünleri için ek vergi getirmesi kararı üzerine Türkiye karşı hamlede bulundu.

Ticaret Bakanlığı, ABD menşeli çok sayıda ürünün ithalatında ek mali yükümlülük oranlarını yüzde 100 artırdı. Bakanlık, ABD'nin çelik ve alüminyuma uyguladığı ilave gümrük vergilerini Dünya Ticaret Örgütüne taşıdı.

Akaryakıt ürünleriyle ilgili petrol fiyatları ve döviz kurlarına bağlı fiyat artışlarında ÖTV'nin gerçekleşen artış tutarı kadar düşürülmesine yönelik düzenlemeler vatandaşın cebini rahatlattı.

Doğan Holding'in medya sektöründe faaliyet gösteren Hürriyet Gazetesi, CNNTürk Televizyonu, Doğan Haber Ajansı gibi markalarının da aralarında bulunduğu bağlı ortaklıkları 916 milyon dolar bedelle Demirören Grubu tarafından devralındı.

7 Mayıs - Rekabet Kurulunca, Doğan Holding bünyesinde bulunan teşebbüslerin bir kısmının tam kontrolünün Erdoğan Demirören tarafından devralınmasıyla Bor, Kırşehir, Yozgat, Çorum ve Turhal şeker fabrikalarının özelleştirilmesi işlemlerine izin verildi.

11 Mayıs - Yurt dışından getirilen varlığa ilişkin vergi düzenlemesi, vergi ve prim borçlarının yapılandırılması, emeklilere bayram ikramiyesi ödenmesi, imar barışı, yaşlılık aylığının 500 liraya çıkarılması gibi düzenlemeleri de içeren kanun tasarısı, TBMM Genel Kurulunda kabul edilerek yasalaştı.

15 Mayıs - İşsizlik oranı, şubatta geçen yılın aynı dönemine göre 2 puan azalarak yüzde 10,6 seviyesinde gerçekleşti. Söz konusu dönemde işsiz sayısı 546 bin kişi gerileyerek 3 milyon 354 bin kişi oldu.

18 Mayıs - Türkiye'de canlı doğan bebek sayısı, 2017'de bir önceki yıla göre yüzde 1,6 azalarak 1 milyon 291 bin 55 oldu.

25 Mayıs - TSK'nın taarruz helikopteri ihtiyacının giderilmesi amacıyla geliştirilen Atak helikopteri, sahadaki başarısına ihracatı da ekledi. 30 Atak helikopteri için Pakistan ile imzalar atıldı.

7 Haziran - Antarktika'ya kurulacak Türkiye Bilimsel Araştırma Üssü'nün yeri Horseshoe Adası olarak belirlendi.

7 Haziran - Antarktika'ya kurulacak Türkiye Bilimsel Araştırma Üssü'nün yeri Horseshoe Adası olarak belirlendi.

27 Haziran - Türkiye'de üretimi bulunmayan bazı özel tanımlı kimyasal, tekstil, demir-çelik ve elektrik-elektronik ürünlerinin yer aldığı bin 882 ham maddenin gümrük vergileri sıfırlandı.

8 Temmuz - Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığından, Tekirdağ'daki tren kazasının aşırı yağış nedeniyle menfez ile ray arasındaki toprağın boşalması nedeniyle meydana geldiğinin belirlendiği bildirildi. Bakanlıktan yapılan açıklamada, Uzunköprü-Halkalı arasında 6 vagon, 362 yolcu ve 6 personel ile seferini yapan 12703 numaralı trenin Balabanlı-Çorlu arası 162. kilometrede seyri esnasında, saat 17.00 sıralarında dizide bulunan 5 vagonun raydan çıkarak devrildiği belirtildi. Olayda 25 kişi hayatını kaybetmişti.

24 Temmuz - Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Strateji ve Bütçe Başkanlığı kuruldu.

24 Temmuz - Kanal İstanbul ve benzeri su yolu projelerinin, yap-işlet-devret modeli kapsamında yapılmasını sağlama görevi Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığına verildi.

20 yıllık rüya gerçek oldu: İstanbul'a yapılan üçüncü havalimanının ilk etabı, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın katıldığı törenle hizmete açıldı. Tamamlandığında yıllık 200 milyon yolcu kapasitesiyle dünyanın en büyüğü olacak yeni havalimanına İstanbul Havalimanı adı verildi.

Uzay teknolojileriyle ilgili politika ve stratejileri belirleyecek Türkiye Uzay Ajansının kurulmasıyla 20 yıllık rüya gerçeğe dönüştürülürken, savunma sanayisinde Altay tankının seri üretiminin de aralarında bulunduğu sözleşmeler imzalandı.

5 Eylül - Türkiye'ye göç edenlerin sayısı geçen yıl bir önceki yıla göre yüzde 22,4'lük artışla 466 bin 333 kişiyi buldu.

6 Eylül - Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) tarafından yerli imkanlarla geliştirilip üretilen T625 Genel Maksat Helikopteri, ilk uçuşunu başarıyla gerçekleştirdi.

13 Eylül - Döviz üzerinden yapılan menkul, gayrimenkul alım satım ve kiralama sözleşmelerinin 30 gün içinde Türk lirasına dönüştürülmesine ilişkin Cumhurbaşkanı kararı Resmi Gazete'de yayımlandı.

24 Eylül - Otomobilde vergi yükünü düşüren, ÖTV matrah limitlerine ilişkin Cumhurbaşkanı Kararı, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Motor silindir hacmi 1600 cc'yi geçmeyen binek otomobiller için ÖTV matrahının alt limiti 70 bin lira, üst limiti 120 bin lira oldu. Elektrik motor gücü 50 kilovatı geçip motor silindir hacmi 1800 cc'yi geçmeyen binek otomobiller için ÖTV matrahının alt limiti 85 bin, üst limiti 135 bin olarak belirlendi.

6 Ekim - Türk parasının kıymetini korumaya yönelik mevzuatta düzenlemeye gidildi. Hazine ve Maliye Bakanlığının konuya ilişkin tebliği Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürülüğe girdi. Türkiye'de yerleşik kişilerin dövize endeksli gayrimenkul, menkul, iş, hizmet sözleşmeleri yapmasının önüne geçen ve mevcuttaki sözleşmelerin Türk lirasına çevrilmesine ilişkin esaslar belirlendi.

9 Ekim - Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak tarafından, ilgili bakanlıklar ve iş dünyasının katılımıyla Enflasyonla Topyekun Mücadele Programı açıklandı. Programda, işletmelere ve KOBİ'lere sağlanacak finansman desteğinden katılım gösterecek firmalarca uygulanacak yüzde 10'luk indirime kadar çeşitli önlemler yer aldı. Program kapsamında indirim yapan firmaların isminin yer aldığı enflasyonlamucadele.org.tr internet sitesi yayına başladı.

29 Ekim İstanbul'a yapılan üçüncü havalimanı, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın katıldığı törenle hizmete açıldı. Tamamlandığında 6 bağımsız pisti, 500 uçak kapasitesi ve yıllık 200 milyon yolcu kapasitesiyle dünyanın en büyüğü olacak yeni havalimanına İstanbul Havalimanı adı verildi.

1 Kasım - Dünya Bankası İş Yapma Kolaylığı 2019 Raporu'nu yayımladı. Dünya Bankası İş Yapma Kolaylığı Endeksi'nde Türkiye bir önceki yıla göre 17 sıra yükselerek, 190 ülke arasında 43. sıraya yerleşti.

2 Kasım- Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank, TÜBİTAK SAGE’de geliştirip Hava Kuvvetleri Komutanlığına teslimatını gerçekleştirdikleri Hassas Güdüm Kiti 82'nin (HGK-82) yapılan testlerde, 37 bin 500 feetten 17 kilometre uzaklıktaki hedefi başarıyla vurduğunu bildirdi.

5 Kasım - Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) ile Roketsan arasında, Mikro Uydu Fırlatma Sistemi (MUFS) Geliştirme Projesi'nde imzalar atıldı.

12 Kasım - Ticaret Bakanı Ruhsar Pekcan, vatandaşların haksız fiyat artışlarına ilişkin başvurularını daha kolay ve hızlı yapabilecekleri Haksız Fiyat Artışı Şikayet Bildirimi Mobil Uygulamasının hayata geçirildiğini bildirdi.

5 Aralık - Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Cahit Turhan, Avrupa Havalimanları Konseyinin 2008-2018 raporuna göre, Türkiye'nin son 10 yılda doğrudan bağlantı noktaları sayısını yüzde 191, dolaylı bağlantı noktalarını yüzde 130, havalimanı bağlantılarını yüzde 157 ve network bağlanabilirliğini yüzde 534 artırarak Avrupa'da uçuş ağını en fazla büyüten ülke olduğunu bildirdi.

10 Aralık - Türkiye ekonomisi bu yılın üçüncü çeyreğinde yüzde 1,6 büyüdü.

12 Aralık - Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türk Savunma Sanayii Zirvesi'nde T625 helikopterinin ismini açıkladı. Türkiye'nin genel maksat helikopter ihtiyaçlarının özgün bir platformla karşılanması amacıyla geliştirilen T625 helikopteri, gökyüzünde Gökbey adıyla görev yapacak.

13 Aralık - Türkiye Uzay Ajansı kurulmasına ilişkin karar Resmi Gazete'de yayımlandı. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank, uzay teknolojileriyle ilgili politika ve stratejileri belirleyecek Türkiye Uzay Ajansının kurulmasıyla 20 yıllık rüya gerçek olduğunu belirtti.