İçişleri Bakanlığı, Türkiye'de derneklerin üye sayısının 2004 yılına göre yüzde 44 artarak 7 milyona yükseldiğini bildirdi. 2004 yılında toplam 70 bin 115 olan dernek sayısı 2005 yılında yüzde 2 artış göstererek 71 bin 744'e ulaştı.
İçişleri Bakanlığı'ndan yapılan yazılı açıklamaya göre, Türkiye'deki faal dernekler; bireysel özgürlükler ve insan hakları, çalışma hayatı ve meslekler, çevre ve doğal hayatın korunması, eğitim ve araştırma, kaynak oluşturma, kalkınma ve konut, kültür, spor ve rekreasyon, sağlık hizmetleri, sosyal hizmetler ve uluslararası ilişkiler alanlarında faaliyet gösteriyor.
Dernekleşmenin en fazla olduğu alanlar; kültür, spor ve rekreasyon, sosyal hizmetler ve eğitim araştırma olarak başı çekiyor. En az sayıda derneğin faaliyet gösterdiği alanlar ise sırasıyla; kalkınma ve konut, uluslararası faaliyetler, bireysel özgürlükler ve insan hakları.
İçişleri Bakanlığı Dernekler Dairesi Başkanlığının verilerine göre, 2004 yılında toplam 70 bin 115 olan dernek sayısı 2005 yılında yüzde 2 artış göstererek 71 bin 744'e ulaştı.
Türkiye'de derneklere üye olan vatandaşların toplam sayısı ise 2004 yılında 4 milyon 934 bin 173 iken, 2005 yılında yüzde 44 artarak 7 milyon 91 bin 794'e yükseldi. Dernek üyelerinin içinde erkek üyeler 5 milyon 921 bin 530 kişi ile çoğunlukta bulunuyor. Üyelerin 1 milyon 170 bin 264'ünü kadınlar oluşturuyor.
Faal dernekler hizmet verdikleri hedef kitleye göre de bölümlere ayrılıyor.
Bunlar; hastalığı olanlara yönelik dernekler, topluluk/hemşehrilere yönelik dernekler, kurum mensuplarına yönelik dernekler, meslek mensuplarına yönelik dernekler, okulların mezunlarına yönelik dernekler, çocuklara, gençlere, kadınlara yönelik dernekler, insani faaliyetlerine yönelik, engellilere yönelik dernekler, yoksullara yönelik dernekler olarak sıralanıyor.
Yaşlılara, yoksullara ve kadınlara yönelik dernekler hızla arttı. 2005 yılında 2004 yılına göre en fazla derneğin yaşlılara, yoksullara ve kadınlara yönelik kurulduğu tespit edildi. 2004 yılında yaşlılara yönelik 1850 dernek faaliyet gösterirken 2005 yılında bu sayı yaklaşık yüzde 121 artarak 4099 derneğe yükseldi.
2004 yılında yoksullara/fakirlere yönelik 2571 dernek faaliyet gösterirken 2005 yılında bu sayı yaklaşık yüzde 106 oranında artarak 4099'a yükseldi. 2004 yılında kadınlara yönelik 2469 dernek faaliyet gösterirken 2005 yılında yaklaşık yüzde 105 artarak 5064'e ulaştı.
Öte yandan, 2004 yılında çıkarılan 5072 sayılı dernek ve vakıfların kamu kurum ve kuruluşları ile ilişkilerine dair kanun; kamu kurum ve kuruluşlarını, kamu hizmetlerini veya personelini desteklemek üzere kurulan dernekler ve Türk Medeni Kanununa göre kurulan vakıflar ile bunların kamu kurum ve kuruluşları ile ilişkilerini düzenliyor.
Kanunda, dernek ve vakıfların, kamu kurum ve kuruluşlarının ismini alamayacağı, bu kurum ve kuruluşların hizmet binaları ve müştemilatı içinde faaliyet gösteremeyeceği, bu kuruluşlara ait araç ve gereçleri kullanamayacağı, kamu kurum ve kuruluşlarının sundukları hizmetlerle ilgili olarak gerçek ve tüzel kişilerden ücret, bağış, katkı payı ve benzeri adlar altında herhangi bir karşılık alamayacağı ve kamu görevlilerinin görev unvanlarını kullanarak dernek ve vakıf organlarında görev alamayacakları gibi hususlar yer alıyor.
Belirtilen süre içerisinde dernek tüzüğünü kanuna uygun hale getirmeyen veya bu kanundaki temel ilkeler doğrultusunda hareket etmeyen yaklaşık 8000 dernek bu süreç içerisinde genel kurul kararı ile fesh oldu.
