ABD Başkanı Donald Trump'ın, yönetimini elde etmeye yönelik açıklamaları dünya gündemine oturan Grönland hakkında detaylar sorgulanmaya başladı. Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamalarla Grönland gerilimi tırmanırken "Grönland kime ait, Trump neden adaya ilgi gösteriyor?" gibi sorular daha çok merak kazanıyor. Peki, Grönland nerededir? Grönland neden önemli? Grönland başkenti neresi, nüfusu kaçtır? İşte Grönland hakkında merak edilenler.
ABD Başkanı Donald Trump, Venezuela'daki askeri müdahalenin ardından "Ulusal güvenliğimiz açısından Grönland'a ihtiyacımız var." açıklamasını yineledi, birçok Avrupa ülkesi ve Avrupa Birliği (AB) bu açıklamaya tepki gösterdi. Trump ayrıca, Grönland'ın "çok stratejik" bir yer olduğunu ve şu anda Rus ve Çin gemileriyle çevrili olduğunu iddia etti.
GRÖNLAND NEREDE?
Grönland, Kuzey Amerika kıtasının kuzeyinde, Arktik Okyanusu ile Atlas Okyanusu arasında yer alır. Coğrafi olarak Kuzey Amerika’ya, siyasi olarak ise Danimarka Krallığı’na bağlıdır. Dünyanın en büyük adasıdır. Grönland’ın başkenti Nuuk’tur. Aynı zamanda ülkenin en büyük şehridir. Nüfusun yaklaşık üçte biri Nuuk’ta yaşamaktadır. Grönland’ın nüfusu yaklaşık 56 bin civarındadır. Bu yönüyle dünyanın nüfus yoğunluğu en düşük bölgelerinden biridir. Nüfusun büyük bölümü Inuit (Eskimo) kökenlidir.
GRÖNLAND BİR ÜLKE Mİ, KİME AİT?
Grönland bağımsız bir ülke değildir, ancak kendi parlamentosu ve hükümeti vardır. Uzun süredir bağımsızlık tartışmaları gündemdedir ve halk arasında bu yönde güçlü bir eğilim bulunmaktadır.
GRÖNLAND NEDEN ÖNEMLİ?
Grönland'ın "çok stratejik" bir yer olduğunu belirten Trump adanın şu anda Rus ve Çin gemileriyle çevrili olduğunu iddia etti. İşte Grönland'ın önemini etkileyen faktörler...
-Stratejik konumu
-Zengin nadir toprak elementleri
-Küresel iklim değişikliği açısından kritik buzulları
nedeniyle ABD, Çin ve Avrupa ülkelerinin yakın takibindedir. Özellikle eriyen buzullar sonrası ortaya çıkan yer altı kaynakları jeopolitik önemini artırdı.
İkinci Dünya Savaşı sırasında Nazi Almanyası, Danimarka anakarasını işgal ettikten sonra, ABD Grönland'a girerek ada genelinde askeri üsler ve dinleme tesisleri kurdu. Savaştan sonra ABD kuvvetleri bölgede kaldı.
Pituffik Uzay Üssü (eski adıyla Thule Hava Üssü) o zamandan beri ABD tarafından yönetiliyor.
Danimarka Kraliyet Savunma Koleji'nden Doçent Marc Jacobsen, Ocak ayında BBC'ye yaptığı açıklamada "Rusya ABD'ye füze gönderirse, nükleer silahlar için en kısa rota Kuzey Kutbu ve Grönland üzerinden olacaktır. Bu nedenle Pituffik Uzay Üssü, ABD'nin savunmasında son derece önemli" demişti.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Mart ayında Pituffik Üssü'nü ziyaret ederek Grönland halkını "ABD ile anlaşma yapmaya" çağırdı.
Grönland; uranyum, demir ve nadir toprak mineralleri de dahil olmak üzere doğal kaynaklarıyla giderek artan bir ilgi görüyor.
Nadir toprak elementleri, akıllı telefonlar ve televizyon ekranları gibi birçok günlük teknoloji için gerekli 17 metalden oluşan bir grup.
Dünyanın en büyük işlenmemiş nadir toprak elementleri kaynaklarından bazılarının da Grönland"da olduğıuna inanılıyor.
Bölgede yakut ve safir yataklarının yanı sıra altın, platin, çinko ve kurşun yatakları ile potansiyel petrol ve doğalgaz kaynakları da bulunuyor.
Grönland, özerklik düzenlemeleri uyarınca kendi doğal kaynaklarını kontrol ediyor, ancak madencilik faaliyetleri sınırlı. Adada şu anda yalnızca birkaç aktif maden var.
Grönland'ın uçsuz bucaksız büyüklüğü, sert iklimi ve geniş buz örtüsü nedeniyle bu kaynaklardan yararlanmak teknik olarak zorlu ve maliyetli.
Ancak, iklim değişikliğinin adanın bazı bölgelerindeki buzların erimesine neden olmasıyla bazı yataklara erişim kolaylaşabilir.
ABD NE İSTİYOR?
ABD Başkanı Donald Trump bir süredir "ilhak etmeyi hedeflediği" Grönland'ı yeniden gündeme getirerek, ülkesinin ulusal güvenliği açısından adaya ihtiyacı olduğunu söyledi.
Grönland'ın "çok stratejik" bir yer olduğunu belirten Trump adanın şu anda Rus ve Çin gemileriyle çevrili olduğunu iddia etti. Grönland, egemenliğin ABD'ye devredilmesini içeren yaklaşımlarını reddetmişti. Danimarka başbakanı Donald Trump'a Grönland'ı ele geçirme tehditlerine son vermesini söyledi.
Trump'ın açıklamalarından sonra Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, "ABD'nin Danimarka'ya ait hiçbir bölgeyi ilhak etme hakkı yoktur. Tehdidi bırakın" dedi.
Trump, aralık ayında da ABD'nin Louisiana eyaletinin valisi Jeff Landry'yi Grönland'a özel elçi olarak atamıştı.
