Kademeli emeklilik için yeni kanun teklifi: Kimler kademeden emekli olacak, emeklilik tablosu yaş ve prim şartı nedir?

8 Eylül 1999 sonrasında işe giren ve Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesini tek bir gün veya birkaç ayla kaçırarak 17-20 yıl fazla çalışmak zorunda kalan vatandaşların kademeli emeklilik mücadelesinde sıcak gelişmeler yaşanıyor. Emeklilikte Adalet Derneği'nin (EMADDER) Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bünyesinde gerçekleştirdiği üst düzey görüşmeler, Büyük Birlik Partisi (BBP) Genel Başkanı Mustafa Destici’nin konuyu Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile yaptığı görüşmede doğrudan gündeme getirmesi ve muhalefet kanadından ardı ardına verilen kanun teklifleri beklentileri zirveye taşıdı. 2000 ve 2008 yılları arasında sigorta girişi olan binlerce kişinin sorguladığı "Kademeli emeklilik çıkacak mı, 2000 sonrası sigortalılar için erken emeklilik veya kademeli yaş şartı Meclis'ten geçecek mi, hükümetin çalışması var mı?" sorularının yanıtları ve süreçteki son durum şu şekildedir:

Emeklilikte yaşa takılanlar (EYT) düzenlemesini kıl payı kaçıranların kademeli emeklilik bekleyişi sürüyor. Emeklilikte Adalet Derneğinin (EMADDER) Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığında yaptığı görüşme, düzenleme beklentisini artırdı. Özellikle 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında sigorta girişi bulunan çalışanlar, yaş ve prim şartlarının yeniden düzenlenip düzenlenmeyeceğini araştırıyor. Kamuoyunda geniş yankı uyandıran düzenlemeyle ilgili çeşitli kanun teklifleri gündeme gelirken, gözler TBMM'den ve ilgili kurumlardan gelecek resmi açıklamalara çevrilmiş durumda.

Kademeli emeklilik için Meclis’e kanun teklifi verildi mi?

DEM Parti, 8 Eylül 1999 sonrasında sigortalı olanlar için prim ve hizmet süresini doldurup yaşa takılanlara emeklilik yolunu açan kanun teklifini TBMM'ye sundu. Teklif Plan ve Bütçe Komisyonunda bekliyor. Kademeli emeklilik teklifin gündeme alınıp alınmayacağı da merak konusu oldu.

Dem Parti Gurup Başkanvekili, Kars Milletvekili Gülistan Kılıç Koçyiğit sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada;

"Kademeli emeklilikte adalet için kanun teklifimizi verdik!

8 Eylül 1999 sonrası sigortalı olan milyonlarca emekçinin yaşadığı eşitsizliğe son vermek amacıyla; Prim gününü ve sigortalılık süresini tamamlayan emekçilerin yaş şartına takılmadan emekli olabilmesini,

Emeklilikte adaletsizliğin giderilmesini,

Sosyal güvenlikte eşitliğin sağlanmasını istiyoruz." açıklamasında bulundu.

SGK Uzmanı İsa Karakaş, DEM Parti Grup Başkanvekilleri Sezai Temelli ve Gülüstan Kılıç Koçyiğit tarafından sunulan kanun teklifinin detayları aktardı. Türkiye gazetesindeki yazısında Karakaş, "Ülkemizde 1999 yılından bu yana emeklilik sisteminde yapılan köklü değişiklikler maalesef çalışanlar arasında derin uçurumlar oluşturdu. Son olarak 2023 yılında çıkan EYT düzenlemesi, 8 Eylül 1999 öncesi sigortalı olanların yüzünü güldürürken, bu tarihten hemen sonra işe girenleri âdeta kendi hâllerine terk etti" dedi.

"Teklif, karmaşık hukuki terimlerden uzak, doğrudan çözüme odaklanan 3 temel maddeden oluşuyor" diyen Karakaş, şunları aktardı:

MADDE 1: Yaş Şartına Takılanlara Emeklilik Kapısı Açılıyor

Maddenin Özü: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununa "Geçici Madde 113" ekleniyor.

Kimleri Kapsıyor?: 8 Eylül 1999 tarihinden sonra SGK (SSK, Bağ-Kur, Tarım SSK) veya Emekli Sandığı kapsamında ilk defa sigortalı olanları içine alıyor.

Ne Getiriyor?: Sigortalılık süresini, hizmet süresini ve prim gün sayısını eksiksiz tamamlamış ancak yaş sınırını dolduramadığı için beklemek zorunda kalan vatandaşlara, yazılı başvuru yapmaları halinde yaş şartı aranmaksızın yaşlılık (emekli) aylığı bağlanmasını öngörüyor.

Gerekçesi: "İğneyle kuyu kazar gibi" yıllarca prim biriktiren, tüm yasal yükümlülüklerini yerine getiren ancak sırf yaş kriteri yüzünden sistemin dışında kalanların mağduriyetini bitirmektir. Çalışma gücü azalan ve yaşından ötürü iş bulamayan insanları sosyal güvenceye kavuşturarak derin bir nefes aldırmaktır.

MADDE 2: Geciken Adalet, Adalet Değildir (Yürürlük)

Maddenin Özü: Bu kanunun resmiyete kavuştuğu, yani Resmî Gazete'de yayımlandığı gün itibarıyla derhal yürürlüğe girmesini düzenler.

Gerekçesi: Mağduriyet yaşayan yüz binlerce çalışanın "bıçak kemiğe dayandığı" için bir gün bile bekleyecek sabrının kalmamasıdır. Düzenlemenin bürokratik engellere takılmadan hızla hayata geçmesi amaçlanmaktadır.

MADDE 3: Kanunun Güvencesi (Yürütme)

Maddenin Özü: Bu kanun hükümlerinin uygulanmasından ve yürütülmesinden doğrudan Cumhurbaşkanı'nın sorumlu olduğunu belirtir.

Gerekçesi: Kanunun devletin zirvesi tarafından en üst düzeyde sahiplenilmesini, uygulamada herhangi bir aksaklık veya keyfiyet yaşanmamasını yasal güvence altına almaktır.

Emeklilik sistemi değişecek mi? Kademeli emeklilik tablosu

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan da geçtiğimiz aylarda “Emeklilik sisteminde bir değişiklik planlamıyoruz” demişti. Emeklilikte Adalet Derneği’nin (EMADDER) modelinde 1999-2000 girişli kadınlar 43, erkekler 45 yaşında ve 6 bin 400 prim günüyle emekli olabilecek, bu şart her giriş yılında bir yaş ve 75 gün artarak 2008 girişlilerde kadınlarda 51, erkeklerde 53 yaşa ve 7 bin güne ulaşacak.

CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay ise esnaf ve memurun 9 bin günlük prim şartını 7 bin 200’e indirmeyi öneren bir kanun teklifi sundu. SGK Uzmanı Ersin Bayav ve Sosyal Güvenlik Başuzmanı İsa Karakaş, kademeli emekliliğin 2027’de yeniden gündeme geleceğini öngörüyor.

Öte yandan CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay, memur ve esnafın emeklilik için gerekli prim gün sayısının 9000’den 7200’e düşürülmesi ve 8 Eylül 1999 - 16 Nisan 2008 arasında sigortalı olanlara kademeli emeklilik imkanı tanınmasını öngören kanun teklifini TBMM’ye sundu. Akay, "Sunduğumuz kanun teklifi, eşitlik ilkesi doğrultusunda hazırlanmış ve tüm eşitsizlikleri ortadan kaldıracak niteliktedir" dedi.

TBMM Plan Bütçe Komisyonu Üyesi ve CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay, tarafından hazırlanan Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu’nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’ni TBMM Başkanlığı’na sundu. Teklifte, 8 Eylül 1999 ile 16 Nisan 2008 tarihleri arasında sigortalı olmuş vatandaşların kademeli geçişle emekli olabilmesinin sağlanması ile prim gün ödeme sayısı 9000 olan esnaf ile memurların prim gün ödeme sayısının 7200’e düşürülmesi öngörüldü.

Sosyal Sigortalar Kanunu'nda yapılan değişikliklerin sosyal güvenlik açısından ölçülülük ilkesiyle bağdaşmayan ve sigortalılar açısından eşitsiz bir durum yarattığına dikkat çeken Akay, "Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda yapılan değişiklikle, aylığa hak kazanma koşullarına yaş koşulu da getirilmiştir. 08/09/1999 tarihinden bir gün önce işe başlayan çalışanlar ile bir gün sonra işe başlayan çalışanlar arasında 17-20 yıl fazla çalışma süresi olması büyük bir eşitsizlik doğurmuştur. Ayrıca, 1 Mayıs 2008’den sonra işe başlayan memurlar ile esnafların prim gün sayısının 9000 olması da büyük bir adetsizlik yaratmıştır" dedi.

Kanun teklifi hakkında bilgi veren Akay, "TBMM Başkanlığı’na sunduğumuz kanun teklifiyle, memur ve esnafların 9000 gün olan prim gün ödeme sayısının 7200’e düşülmesi ve 08.09.1999 ile 16.04.2008 tarihleri arasında sigortalı olmuş vatandaşlarımızın kademeli geçişle emekli olabilmeleri için bu düzenleme önerilmiştir. Sunduğumuz kanun teklifi, eşitlik ilkesi doğrultusunda hazırlanmış ve tüm eşitsizlikleri ortadan kaldıracak niteliktedir" ifadelerini kullandı.

Kademeli emeklilik tablosu

Emeklilikte Adalet Derneği (EMADDER) kademeli emeklilik tablosunun şu şekilde olmasını talep ediyor.

09.09.1999 – 2000 arası sigorta başlangıcı

Kadın: 43 yaş / 6.400 prim

Erkek: 45 yaş / 6.400 prim

2001 sigorta girişi olanlar ne zaman emekli olacak?

Kadın: 44 yaş / 6.475 prim

Erkek: 46 yaş / 6.475 prim

2002 sigorta girişi olanlar ne zaman emekli olacak?

Kadın: 45 yaş / 6.550 prim

Erkek: 47 yaş / 6.550 prim

2003 sigorta girişi olanlar ne zaman emekli olacak?

Kadın: 46 yaş / 6.625 prim

Erkek: 48 yaş / 6.625 prim

2004 sigorta girişi olanlar ne zaman emekli olacak?

Kadın: 47 yaş / 6.700 prim

Erkek: 49 yaş / 6.700 prim

2005 sigorta girişi olanlar ne zaman emekli olacak?

Kadın: 48 yaş / 6.775 prim

Erkek: 50 yaş / 6.775 prim

2006 sigorta girişi olanlar ne zaman emekli olacak?

Kadın: 49 yaş / 6.850 prim

Erkek: 51 yaş / 6.850 prim

2007 sigorta girişi olanlar ne zaman emekli olacak?

Kadın: 50 yaş / 6.925 prim

Erkek: 52 yaş / 6.925 prim

2008 sigorta girişi olanlar ne zaman emekli olacak?

Kadın: 51 yaş / 7.000 prim

Erkek: 53 yaş / 7.000 prim.