Antibiyotiklerin gereksiz, sık ve yanlış kullanımı, bakterilerin ilaçlara karşı direnç kazanmasını ve bu direncin yayılmasını hızlandırıyor. Bu nedenle bir zamanlar birkaç hapla tedavi edilebilen enfeksiyonlar, bugün ciddi bir sağlık tehdidine dönüşebiliyor. Dünya Antimikrobiyal Direnç Farkındalık Haftası kapsamında değerlendirmelerde bulunan Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi Enfeksiyon Kliniği Eğitim ve İdari Sorumlusu Doç. Dr. Elif Sargın Altunok, artık hafif enfeksiyonların bile tedavisinin zorlaştığını söyleyerek uyardı.
TIBBIN GELECEĞİNİ TEHDİT EDİYOR
Antimikrobiyal direncin küresel halk sağlığını tehdit ettiğini belirten Altunok, “Dünya Sağlık Örgütü’ne göre her 6 bakteriyel enfeksiyondan biri antibiyotiklere dirençli. Bu nedenle hafif enfeksiyonların bile tedavisi zorlaşırken tedavi seçenekleri azalıyor, enfeksiyonlara bağlı ölümler artıyor. Çoğu zaman elimizdeki sınırlı sayıdaki antibiyotiği yüksek dozlarda veya birlikte kullanarak hastaları tedavi etmeye çalışıyoruz. Bu durum hastanede yatış sürelerini uzatıyor, daha pahalı ve yan etki riski yüksek tedavilere yol açıyor. Tedavilerin başarısız kalması da sağlık sistemine ciddi yük getiriyor” dedi. Antibiyotik direncinin geleceği de tehdit ettiğini belirten Altunok, durumun vahametini şöyle anlattı: “Direnç yaygınlaştıkça kanser tedavileri, organ nakilleri, yoğun bakım süreçleri ve büyük ameliyatların başarısı azalacak, rutin tıbbi müdahaleler bile enfeksiyon riski nedeniyle daha tehlikeli hale gelecektir.”
Bir zamanlar kolaylıkla tedavi edilebilen enfeksiyonlarda artık çok daha ağır tedavilere ihtiyaç duyulduğunu anlatan Altunok, “Önceden hap olarak kullandığımız antibiyotiklerle birkaç günde tedavi edilebilen basit idrar yolu enfeksiyonları ya da yumuşak doku enfeksiyonları, dirençli bakteriler nedeniyle bugün geldiğimiz noktada hastaneye yatırılarak damardan ve kombine antibiyotik tedavisini gerektirebilmektedir” diye konuştu.
SON SEÇENEK İLAÇLAR BİLE ETKİSİZ KALIYOR
Altunok, karşılaştıkları tabloyu şu sözlerle anlattı: “Antibiyotik direnci nedeniyle tedavi etmekte zorlandığımız ya da gerçek anlamda hiçbir tedavi seçeneği olmayan çok sayıda yatan hastayı ne yazık ki her gün görüyoruz ve yönetmeye çalışıyoruz. Özellikle bağışıklığı baskılanmış ya da yoğun bakım ünitesinde takip edilen hastalarda, elimizdeki son seçenek ilaçlara dahi dirençli patojenlerin yol açtığı enfeksiyonlarla karşılaşmaktayız. Bu durum hem hekim hem hasta açısından çaresizliğin en somut hissedildiği anlardır.”
MANTAR ENFEKSİYONLARINDA DA DİRENÇ ARTIYOR
Direncin yalnızca hastane kaynaklı enfeksiyonlarla sınırlı olmadığını belirten Altunok, “Örneğin toplumda en sık görülen enfeksiyonlardan olan idrar yolu enfeksiyonları büyük oranda dirençli patojenlerle meydana gelmektedir. İdrar yolu enfeksiyonlarında eskiden sıklıkla kullandığımız florokinolonlar ve sefalosporinler direnç nedeniyle artık etkisiz kalmaktadır. Hastanede yatan hastalarda ise en üst düzey antibiyotikler olan karbapenemler artık direnç nedeniyle birçok sağlık bakımıyla ilişkili enfeksiyonda kullanılamamaktadır. Buna ek olarak dirençli mantar enfeksiyonları da giderek artan sıklıkta karşımıza çıkmaktadır” bilgisini paylaştı.
HASTALAR HEKİMLERE BASKI YAPIYOR
Antibiyotik direncine karşı farkındalık artsa da yanlış kullanımın sürdüğünü belirten Altunok, “Türkiye'de antibiyotik tüketimi hâlâ uluslararası ortalamanın oldukça üzerinde. Nezle, grip ve soğuk algınlığı gibi hastalıkların çoğu virüs kaynaklı olmasına rağmen hastalar antibiyotik konusunda ısrarcı oluyor, hekimlere baskı yapıyor. Oysa antibiyotikler virüslere etki etmez. Gereksiz kullanım hem vücudun koruyucu florasını bozuyor hem de sonraki enfeksiyonlarda riski artırıyor” dedi.
Tarım ve hayvancılıkta da direnç riski var
- Antibiyotik direnci yalnızca insanlarda değil, hayvanlarda ve tarımda da sorun oluşturuyor. Hayvanlarda kontrolsüz antibiyotik kullanımı, dirençli bakterilerin gelişmesine yol açabiliyor. Bu bakteriler hayvan gübreleriyle toprağa, suya ve tarım ürünlerine ulaşabiliyor. Bazı ülkelerde bitki hastalıklarına karşı kullanılan antibiyotikler de direnç riskini artırıyor. Doç. Dr. Altunok, “Antibiyotik kullanımının sıkı denetlenmesi, hızlı tanı testlerinin yaygınlaştırılması ve hastanelerde enfeksiyon kontrolünün güçlendirilmesi gerekiyor. Mücadele, veterinerlik ve tarım alanlarını da kapsayan ‘Tek Sağlık’ yaklaşımıyla sürdürülmeli” dedi.



Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.