Kabul Edilmiş Duâları Tekraren Yapmanın Hikmeti Nedir?

"Aynı duâ, eski zamandan beri ve bütün namazda tekrar etmeleri, hâlbuki bir duâ bir def'a kabule mazhar olsa yeter. Milyonlarca duâları makbul olan zâtlar musırrâne duâ etmesi ve bilhâssa o şey vaad-i İlâhî­ye iktirân etmiş ise, meselâ:

'Umulur ki Rabbin, seni övülmüş bir makam olan en büyük şefâat makamına kavuşturur'

*

Cenâb-ı Hakk va'd ettiği halde, her ezân ve kâmetten sonra edilen mervî duâda:

'Yâ İlâhî!

Onu (sav), va'detmiş olduğun Makam-ı Mahmûd'a eriştir' denili­yor. Bütün ümmet o va'di îfâ etmek için duâ ederler. Bunun sırr-ı hik­meti nedir?

Bu kadar tekrar ile kat'î verilecek olan bir şeyin vermesini isteme­sinin sırr-ı hikmeti şudur: İstenilen şey, meselâ, Makam-ı Mahmûd, bir uçtur. Pek büyük ve binler Makam-ı Mahmûd gibi mühim hakîkat­leri ihtivâ eden bir hakîkat-i a'zamın bir dalıdır. Ve hilkat-i kâinâtın en büyük neticesinin bir meyvesidir.

Ve ucu ve dalı ve o meyveyi duâ ile istemek ise dolayısıyla o hakîkat-i umûmiye-i uzmânın tahakkukunu ve vücûd bulmasını ve o şecere-i hil­katin en büyük dalı olan âlem-i bâkînin gelmesini ve tahakkukunu ve kâinâtın en büyük neticesi olan haşir ve kıyâmetin tahakkukunu; ve dâr-ı saadetin açılmasını istemektir.

Ve o istemekle, dâr-ı saadetin ve cennetin en mühim bir sebeb-i vü­cûdu olan ubûdiyet-i beşeriyeye ve daavât-ı insaniyeye kendisi dahi iş­tirâk etmektir. Ve bu kadar hadsiz derecede azîm bir maksad için, bu hadsiz duâlar dahi azdır.

Hem Hazret-i Muhammed Aleyhissalâtü Vesselâm'ı Makam-ı Mahmûd verilmesi, umum ümmete şefâat-i kübrâsına işarettir. Hem o, bütün ümmetinin saadetiyle alâkadârdır. Onun için hadsiz salavât ve rahmet duâlarını bütün ümmetten istemesi ayn-ı hikmettir."

"İ'lem eyyühe'l-azîz!

Kur'ân-ı Mu'cizü'l-Beyân'ın bazı ayetlerinin tekrarını iktizâ eden hik­metler, bazı ezkâr ve duâların da tekrarını iktizâ eder. Zira Kur'ân, hakîkat ve şeriat, hikmet ve ma'rifet kitabı olduğu gibi, zikir, duâ ve da'vetin de kitabıdır. Duâda tekrar, zikirde tezkâr, da'vette te'kîd lâzımdır."