Sâlih Zât ile Tevessül

Tevessül hususunda bir kısım insanların i'tirâz ettiği tevessül, zât ile yapılan tevessül olmakla birlikte, bu çeşit tevessülün cevâzı da yine ha­ dîslerle sâbit olmuştur.

Aşağıdaki iki hadîs buna en güzel iki misâldir.

Gözleri a'mâ bir sahâbî gelip, "Yâ Resûlallah! Duâ et de, şifa bula­yım" dedi.

Resulullah (sav): "İstersen duâ edeyim şifa bul, istersen sabret sonu daha hayırlı olur" dedi.

Sahâbî: "Duâ et" deyince, Resûlullah (sav): "Güzelce bir abdest al, iki rekât namaz kıl ve şöyle duâ et" buyurdular:

"Yâ İlâhî! Senin peygamberin, Rahmet Peygamberi Muhammed (sav) hürmetine senden istiyor ve sana yöneliyorum. Ey Muhammed (sav)! Şu ihtiyacım hususunda ben Rabbime senin adınla yöneliyorum.

Rabbim! Bu ihtiyacımı gider. Yâ İlâhî! O Peygamberini (sav) bana şefaatçi eyle."

Bu rivâyete göre, Peygamberimiz (sav)'in şahsıyla yapılan tevessül­de de hiçbir sıkıntı yoktur.

Diğer bir rivâyet ise Hazret-i Ömer (ra)'ın Hazret-i Abbâs (ra)'ı vesîle yapmasıdır. Burada dikkat çeken husus, Hz Ömer gibi bir şahsiyetin, duâsında tevessülü doğrudan Hazret-i Peygamber (sav) ile değil de, am­cası ile yapmış olmasıdır.

"Hazret-i Ömer (ra) yağmur duâsına çıktığında, Hazret-i Abbas (ra)'ı vesîle yaparak:

'Yâ İlâhî! Bu Nebî (sav)'in amcası, onunla sana yöneliyoruz' diyerek duâ etmiş, Allah yağmur göndermiştir. "

Kevserî bu rivâyeti şöyle değerlendirmiştir:

Peygamberimiz (sav)'in amcası ile tevessül, Hazret-i Abbâs (ra)'ın Peygamber (sav)'e olan yakınlığı ve onun yanındaki kıymetiyle tevessül mânâsına gelir. Böylelikle bu tevessül, aynı zamanda Peygamber (sav) ile tevessül demek olur.

*

Şevkanî'nin değerlendirmesi ise şöyledir:

Gerçekten Peygamber (sav) ile hayatta iken tevessül sâbit olmuştur. Ayrıca vefâtından sonra ondan başkasıyla da sahâbenin sükûtî icmâ'ı ile tevessül sâbit olmuştur. Çünkü sahâbeden hiçbiri, Hazret-i Ömer (ra)'ın Hazret-i Abbâs (ra) ile tevessülünü yadırgamamıştır.

Tevessülün cevâzını yalnız Peygamber (sav)'e tahsîs etmenin, şu iki sebebden dolayı bir mânâsı yoktur:

Birincisi, söylediğim gibi sahabe icmâ'ı vardır.

İkincisi ise, ilim ve fazîlet sahibi bir zât ile tevessül, gerçekte onun sâlih amelleriyle ve üstün meziyetleriyle tevessül demektir. Çünkü fazîlet sahibi olan kişi, ancak amelleriyle fazîletli olur.

Bu durumda, "Yâ ilâhî! Falan âlim ile ben sana tevessül ediyorum" diyen kimse, onun sahib olduğu ilim (ve amel) ile tevessül etmiş olmak­tadır.