'L' biçimli odalarda sürpriz keşif: 3 bin 400 yıllık anıtsal yapının gizemi çözülüyor! Hitit yapısında kurban izi

Dini, askeri ve ekonomik açıdan döneminin önemli yerleşim yerlerinden biri olan Şapinuva'da ortaya çıkarılan yaklaşık 4 bin tablet, 3 bin 500 yıl önceki devletin idari yapısı, halkın günlük yaşamı ve kültürel alışkanlıkları hakkında bilgi veriyor.

Hititlerin Hattuşa'dan sonraki önemli kentlerinden Şapinuva'da 1990'da başlayan arkeolojik kazılar, Hitit Üniversitesi bünyesinde sürdürülüyor.

Çorum Belediyesinin de ayni destek sağladığı kazılarla Hititlerin henüz bilinmeyen yönlerinin gün yüzüne çıkarılması hedefleniyor.

Hitit Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Önder İpek başkanlığında yürütülen kazılarda 2024'te keşfedilen, içerisinde "L" şeklinde odalar bulunan binanın işlevinin belirlenmesi için çalışmalar devam ediyor.

Üç yıllık çalışmayla ana hatları ortaya çıkarılan yapının gizeminin çözülmesi için arkeologların yanı sıra Hititçe üzerine çalışan filologlar, restorasyon ve konservasyon uzmanları, jeologlar, arkeobotanik ve zooarkeoloji uzmanları görev yapıyor.

Kazı Başkanı Önder İpek, arkeolojik çalışmalar ve karbon testleri sonucunda binanın milattan önce 1380'li yıllarda inşa edildiğini tespit ettiklerini söyledi.

Şapinuva'nın önemli bir Hitit kenti olduğuna işaret eden İpek, "1990 yılında başlayan kazı çalışmaları 36 yıldır kesintisiz devam ediyor. Bu çalışmalar neticesinde Hitit Kralı II. Tuthaliya'nın eşiyle birlikte bu kente geldiğini biliyoruz. Buranın ayrıca bir dönem Hititlere başkentlik yaptığını biliyoruz. Kralın geldiği dönemde burada anıtsal binalar yapılmış. Önceki yıllarda yapılan kazılarda anıtsal binalar ortaya çıkarılmıştı. Biz de tam o anıtsal binaların kuzeydoğusunda çalışmalara devam ediyoruz." dedi.

2024'te jeofizik çalışmalarıyla yer altında büyük bir yapı tespit ettiklerini anlatan İpek, 5x5 metrelik açmayla başladıkları kazıda ilk yıl yapının yaklaşık yüzde 20'sini ortaya çıkardıklarını belirtti.

2025 ve bu yıl yürütülen kazılarda binanın büyük ölçüde ortaya çıkarıldığını aktaran İpek, şunları kaydetti:

"Üç yıllık çalışmada dış duvarlarını takip ettik ve binayı da hemen hemen tespit ettik. Bazı yerlerde iç mekanlara, odalara girmeye başladık. Bu sene odaların içindeyiz. Bu çalışmalarla binanın fonksiyonunun ne olduğunu öğreneceğiz. Burada bulacağımız bazı arkeolojik malzemeler binanın fonksiyonu hakkında bir veri verecek. Şu ana kadar bu binanın bir kamu yapısı, tapınak ya da idari bina olup olmadığını henüz söyleyemiyoruz. İç odalarda yapacağımız çalışmalarla bunu bu sene ortaya koyacağız."

Kurban izlerine rastlandı

Yapıda geçen yıl uzun, "L" biçimli odalar bulduklarını ifade eden İpek, şöyle devam etti:

"Bu sene bu odaların simetrisini bulduk. 2025'te bu odada tabana yakın bir kısımda taş döşeme ve üzerinde başı olmayan bir kuzu ya da keçi yavrusu gibi bir hayvanın iskeletini bulduk. Hangi hayvana ait olduğunu tespit etmek için çalışmalar sürüyor. Bu yılki çalışmalarda da diğer 'L' şeklindeki odada bir sığır kafatası bulundu. Yine bir taş döşeme üzerine konulmuş. Yazılı kaynaklardan, bu yapılarda tadilat yapıldığında kurban kesildiğini biliyoruz. Biz de yazılı kaynaklara paralel olarak bulduğumuz hayvan gövdesi ve kafatasının bu binanın evrelerinde kurban edildiğini düşünüyoruz. Bu binada birkaç evre gördük."