Ucu nereye dokunursa dokunsun

Finans piyasasında bir deprem oldu. Henüz ne depremin şiddetini ne de derinliğini biliyoruz. Ne kadar bir alanın etkilendiği, yıkıntılar arasında kaç kişinin bulunduğu, enkazın mali boyutu da henüz tam olarak belli değil. Bildiklerimiz şu: Meselenin mali boyutu 1 trilyon liraya, yani 20 milyar dolara yakın. 500 binden fazla insan şu anda enkaz altında. Sarsıntıdan dolaylı etkilenenleri, örneğin Borsa’da kaybedenleri de eklediğinizde sayı milyonları aşıyor. Şimdilik kamu zararı olup olmayacağını bilmiyoruz ama piyasayı dizginlemek için yakılan dolar rezervi üzerinden bile 86 milyon şu anda hep birlikte bedel ödüyoruz.

Gerek mağdur sayısı gerekse finansal boyutu itibarıyla 1982 Banker Krizi’nden, 2003 İmar Bankası Krizi’nden daha büyük bir krizle karşı karşıya olduğumuz iddia ediliyor.

Mağdurlar cephesine bakıldığında hiç şüphesiz orada bir akıl, mantık ve ahlak sorunu var. 1 koyup 3 almanın, hatta 1 koyup 20 almanın akla, mantığa sığmadığını görmeyen, göremeyen bir kitle söz konusu. Kolay yoldan para kazanma arzusunun akıl ve mantığı kör ettiği, hırsın kendi dolandırıcısını ürettiği yeni bir vakaya şahit oluyoruz.

Meselenin siyasi boyutu var. Sayıları 500 bini geçen insanın 20 milyar dolar gibi devasa bir boyutta dolandırılması, neresinden bakarsanız bakın, siyaseti doğrudan ilgilendirir. Siyaset, “Oh olsun!” diyemez, “Hırslarına yenik düştüler” diyemez, “Bile isteye, göz göre göre dolandırıldılar, hak ettiler” diyemez. 86 milyonun doğrudan ya da dolaylı etkilendiği bir kriz, kökeninde dolandırıcılık olsa dahi siyasetin konusudur, hatta endişesi olmak zorundadır.

Meselenin, vatandaşı korumak, tedbir almak ve güveni tesis etmek gibi vazifeler üzerinden devleti ilgilendiren bir boyutu var.

Ortada bir dolandırıcılık varsa, meselenin şüphesiz adlî boyutu da var.

Türkiye 2027 başından itibaren tam anlamıyla seçim atmosferine girecek. Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Cumhur İttifakı’nın önünde kritik dönemeçler var. Ayrıca seçim sürecinde, Erdoğan ve AK Parti’ye yönelik, içeriden ve dışarıdan ağır hücumların olacağını, tuzakların kurulacağını, komploların düzenleneceğini kestirmek de zor değil.

Yaşanmakta olan finans krizi, Erdoğan’a bir tuzak olarak pişirilmiş olabilir; öyle değilse de, bir yıpratma aracına dönüştürüleceğine şüphe yok.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, siyasete girdiği günden itibaren çok sayıda saldırıya maruz kaldı. En son 15 Temmuz’da kendisi ve ailesi doğrudan hedef alındı. Erdoğan tüm tuzakları bozarak, tüm saldırıları bertaraf ederek bugünlere geldi.

Finans kriziyle, Erdoğan’a yöneltilmesi muhtemel saldırı, tüm diğer öncekilerden farklı: Bu sefer tuzak içerden kurulmuş olabilir; ya da içerden birilerinin hatası, Erdoğan’a tuzak olarak dönebilir.

Acilen atılması gereken iki adım var: Birincisi, milyonları ilgilendiren mağduriyetin, kamuya yük olmadan giderilmesi.

İkincisi de, acilen, keskin, yaygın, kapsamlı, kararlı bir hesap sorma sürecinin başlatılması.

Bu krizin sorumlusu kimlerdir? Kimler doğrudan işin içindedir. Kimlerin ihmali vardır? Kimler şişmekte olan balonu görmezden gelmiştir? Kimler denetlememiştir? Kimler bu fonlara girmiş, astronomik kazançlar elde etmiş ve çıkmıştır? Korunanlar var mıdır? Varsa koruyanlar kimlerdir? İçeriden birilerine “gir-çık” diye haberler uçmuş mudur? Bu krizin yanında, yöresinde, uzağında, yakınında kimler vardır? Kimlerin hesapları şişmiştir?

Hiç kuşkusuz adlî boyut devam edecektir ama meselenin siyasî, ahlâkî boyutu da son derece önemlidir. Hukuken sorumluluğu olmasa dahi, ahlaken yanlış yapanlara da siyaseten fatura kesmek kaçınılmaz bir gerekliliktir. Kim olursa olsun, hangi makamda bulunursa bulunsun, bu çamura az ya da çok bulanmış kim varsa derhal kellesi alınmalıdır.

Kuşkusuz Erdoğan, kendisine kurulan tuzağı da, ya da bu finans krizinin kendisine bir komplo olarak dönmesini de engelleyecektir. Erdoğan, bu boyutta bir sarsıntının, seçimleri zorlayacağını bizden daha iyi bilmektedir. Ucu nereye dokunursa dokunsun, bu dolandırıcılığın hesabını Erdoğan mutlaka en sert şekilde soracaktır.