Sınav

Size bir test sorusu:

Sizi aldılar, devletin hazine odasına getirdiler; kapıları ardına kadar açtılar: İçerde altın, pırlanta, zümrüt, safir nice mücevherler, deste deste banknotlar, yükte hafif, pahada ağır nice servetler. Dediler ki: “İçeriye gir, alabildiğin kadar al, hepsi senindir.” Ne yapardınız?

A) Hiç düşünmem, içeriye girer heybemi doldururum.

B) Önce düşünürüm: Allah hesabını sorar ama onun merhameti sınırsızdır. Hem bu servetle bol sadaka verir, camiler yaptırır, her sene Hacc’a gider kendimi affettiririm. Kanun hesabını sorar ama onu da atlatırım. Hem ben yansam da çocuklarım, torunlarım kurtulur. Sonra girer heybemi doldururum.

C) Beytül Mâl’dir. Milletin parasıdır. Yetimin hakkıdır. Haramdır. Yasadışıdır. Elimi değmem, muhafızlara, beni oraya getirenlere tepkimi koyar, tereddütsüz arkamı döner giderim.

Hepinizin C seçeneğini işaretlediğine eminim. Şüphesiz hepimiz de öyleyiz. Lâkin bu soruya masa başında cevap vermek ile, hazine kapıları açılıp içerdeki ışıltı gözleri kamaştırdığında cevap vermek aynı kolaylıkta değil. Masa başında sadece “akıl” ile cevap verilir; hazine kapısının önünde, aklın yanında iman, irade, cesaret, feraset, hikmet, korku, kanaat, fedakârlık da gerekir.

Sadi Şirazi’ye atfedilen o meşhur sözde denildiği gibi: “Sınanmadığın günahın masumu sanma kendini”.

Allah, en zor sınavlarda dahi bizi istikametten ayırmasın. Allah bizi kınanacak işlerden uzak tutsun, bizi kınadığımızla sınamasın, bizi iddiamızla imtihan etmesin.

BİR HATIRA

En arkalarda, TBMM Genel Kurulu’nu izlerken, Prof. Dr. Beşir Atalay Hocam geldi ve doğrudan sordu: “Samet Ağaoğlu’nun ‘Babamın Arkadaşları’ kitabını okudun mu?” Mahcubiyetle “Hayır!” dedim. “Okumalısın” dedi, “sonradan kendi arkadaşlarını anlattığı “Aşina Yüzler” isimli bir kitap da yazdı. Onu da oku. Bunların benzerini sen de yazabilirsin, yazmalısın…”

Hemen TBMM Kütüphanesi’ne gittim, kitabı buldum ve bir solukta okudum. Demokrat Parti döneminde bakanlık yapmış, 27 Mayıs sonrası ömür boyu hapse mahkûm edilmiş Samet Ağaoğlu, Cumhuriyet’in ilk yıllarının meşhur siması, siyasetçi, hukukçu, yazar olan babası Ahmet Ağaoğlu’nun arkadaşlarını kısa biyografiler halinde anlatmıştı. İbretlik hikayelerdi. Paşalar, devlet adamları, siyasetçiler, Çankaya sofralarının müdavimleri, astığı astık-kestiği kestik kudretli adamlar, hızla yükseldikleri gibi hızla düşmüşlerdi.

Kitabın girişinde şunları yazıyor Samet Ağaoğlu:

“Ben de şimdi babamın arkadaşlarını onun hayatının tecellileri olarak görüyorum… Bunlardan bazılarına zaman zaman rastlıyorum: Sokaklarda duvar diplerinden kendilerini göstermemeğe çalışarak geçiyorlar. Hani bunlar mıydı caddelere, meydanlara sığmayanlar; hani bunlar mıydı; sesleri, kahkahaları, hiddetleri, gazapları ufukları saran kahramanlar; bunlar mıydı en şık, en güzel, en akıllı, en zeki, en basiretli olduklarını yürüyüşlerinden bakışlarına, kolalı gömleklerinden çoraplarının çizgilerine kadar durmadan aleme ilan edenler! Şimdi gelinlerinin, damatlarının, torunlarının, mahalle çocuklarının elinde birer oyuncaktan başka bir şey değiller! Bir fırsat bularak kendilerini takdim etmek veya ettirmek imkanını elde ederlerse eski sadrazam, eski nazır, eski vekil, eski sefir, eski müsteşar olduklarını hatırlatmaya çabalıyorlar, nihayetsiz hatıralara bağlı bu eski unvanların, karşılarındakine yaptığı tesiri fersiz, yorgun gözlerle anlamağa çalışıyorlar.”

“Babamın Arkadaşları” ya da “Aşina Yüzler” benzeri bir kitap yazabilir miyim? Sanmam. Bazı hikayeler o kadar hazin ki, yürek dayanmaz.

YERE ÇAKILMAK

ABD’nin Florida eyaletinde bir özel uçak saatte bin kilometre hızla burun üstü yere çakıldı. Uçağın düştüğü yerde büyük çukur açıldı; öyle ki, cesetlerin bile buharlaştığı söyleniyor.

Namık Kemal, “Hürriyet Kasidesi”nde “çekildik izzet ü ikbal ile bab-ı Hükümet’ten” demişti.

Bir izzet ü ikbal ile çekilmek var, bir de bin kilometre hızla burun üstü yere çakılmak.

Devlet ve siyaset adamının ayakları yerden ne kadar kesilir, halktan uzaklaşıp ne kadar havalara girerse, düşüşü de o kadar sert olur; geriye ne izzet, ne ikbal, ne itibar kalır. Hepsi buharlaşır.

Boşuna söylememişler: Ne oldum deme, ne olacağım de!