Rusya’nın dolardan kaçışı ve dünyayı bekleyen tehlike: Gıda savaşları

Bir önceki yazımda detaylı bir şekilde ABD dolarının nasıl küresel rezerv para birimi olduğunu izah etmiştim. Bununla birlikte Rusya Devlet Başkanı Putin’in ifadesiyle “Doların bir silah olarak kullanılması” yüzünden Rusya’nın bir “dolarsızlaştırma” sürecine başladığını belirtmiştim. İki gün önce bu konuda oldukça önemli bir adım geldi.

Geçtiğimiz iki hafta boyunca Rusya’nın “dolarsızlaştırma” meselesi ile ilgili çok sayıda haber akışı olduğunu gördük. Bunlardan ilki Rusya Maliye Bakanı Anton Siluanov’un ülkenin varlık fonundaki dolarları sıfırlayarak euro, yuan ve altına geçeceğini söylemesiydi. Ardından Putin yaptığı bir açıklamada ABD’nin doları bir silah olarak kullandığını ve bu durumun dolara olan güveni sarstığını söylemişti.

Ve nihayet geçtiğimiz Perşembe günü Rusya’dan ilk hamle geldi. Rusya Varlık Fonu dolar varlıklarını azaltma planı çerçevesinde ilk satışı gerçekleştirdi. Rusya Maliye Bakanlığı’nın açıklamasına göre fon ilk etapta 5 milyar dolar sattı. Bu 5 milyar doların 4 milyarı yuana ve 1 milyarı ise euroya çevrildi. Böylelikle Rusya ve Putin, Cenevre’deki Biden görüşmesinden önce blöf yapmadığını göstermiş oldu.

Yazılarımı sürekli takip edenlerin hatırlayacağı üzere bir süreden bu yana küresel gıda fiyatlarındaki artışlara ve Türkiye’deki gıda enflasyonuna verilerle dikkat çekmeye çalışıyorum. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün Küresel Gıda Fiyat Endeksi’nin son verileri de bu konunun uzun bir süre daha gündemde kalmaya devam edeceğini gösteriyor. Son verilere göre endeks aralıksız 1 yıldır artıyor ve son 10 yılın en yüksek seviyesi gerçekleşmiş durumda.

Bir süreden bu yana ülkelerin gıda ürünlerinin ihracatına ilişkin olarak oldukça ciddi düzenlemelere gittiğini ve stratejik ürünlerin üretiminde ve ticaretinde önemli regülasyonlara başvurduğunu görüyoruz. Ancak son dönemdeki pek çok gelişme konunun sadece fiyat veya miktar ayarlamaları ile sınırlı kalmayacağına işaret ediyor. Pandemi ile beraber biz sadece fiyat artışlarını gündemimize almıştık. Oysa artık temel riskin sadece fiyatlardaki artış değil aynı zamanda gıdaya erişimde de olabileceğini ve nihayet ülkelerarası bir gıda savaşının ihtimal dahilinde olduğunu ifade etmeliyim. Yani ücretini fazla fazla ödeseniz bile gıda ve tohum ithal edilemeyecek dönemlerin yaşanması riski var.

Bu bakımdan tarım ürünlerinde yerli üretim konusu artık pek çok ülke tarafından bir ulusal güvenlik meselesi olarak ele alınıyor. Özellikle tarım ürünlerinin tohumlarının yerli olması tarımı bağımsızlaştırmanın anahtarı niteliğinde. Hal böyle olunca Emine Erdoğan’ın 2017 yılında başlattığı ve o günden bu yana himayesinde sürdürülen “Ata Tohumu Projesi” sadece sağlıklı gıda üretimi için değil aynı zamanda gelecekteki gıda savaşları riskine yönelik olarak da stratejik bir öneme sahip.

https://image.piri.net/resim/imagecrop/2021/06/11/11/57/resized_e310b-0d37cc2fyazarleventyilmazgrafik1.jpg