Emekli maaşını artırmak isteyenler dikkat! SSK ve Bağ-Kur'luya yüksek maaş için formüller...

Emeklilik, birçok çalışanın hayalini süsleyen bir dönemdir. Ancak, çalışanlar için en önemli konulardan biri "Ne zaman emekli olabilirim?" ve "Ne kadar emekli maaşı alırım?" sorularıdır. Daha yüksek bir emekli maaşı alabilmek için çalışanlar, aktif çalışma dönemlerinde alacakları bazı önlemler ve tedbirlerle emekli maaşlarını artırabilirler. İşte yüksek emekli maaşı almak için formüller...

İşte, tüm merak edilenler...

1- Emekli aylığı nasıl hesaplanıyor?

Emekli maaşı çalışanın ortalama aylık kazancı ile aylık bağlama oranının çarpımı sonucunda bulunuyor. Aylık kazançta, sosyal güvenlik kurumuna bildirilen prime esas kazanç önemli. Emekli maaşında, enflasyon oranı ve büyüme oranı gibi etkenlerde rol oynuyor. Aylık bağlama oranı ise, sigortalının malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarında toplam prim ödeme gün sayısının her 360 günü için yüzde 2 olarak uygulanıyor.

2- Emekli maaşının hesaplanmasında dönemsel fark var mı?

Var. 2000 yılı öncesi, 2000 yılı ve 2008 yılı sonrası olmak üzere farklı dönemlere göre maaş hesaplaması yapılıyor. 2000 yılından itibaren tüm yılların kazançlarına göre emekli maaşı hesabı yapılıyor. Şöyle anlatayım. 1999 öncesi için aylık bağlama oranı yüzde 60’lardaydı ve yüzde 76’ya kadar yükseliyordu.

1999 sonrasında sistem değişti ve 10 yıl içinde aylık bağlama oranı yüzde 35, sonraki her yıl için yüzde 2 ve 25 yıldan sonra her bir yıl için yüzde 1.5 artış yapılarak hesaplanmaya başladı. 2008 yılından sonra aylık bağlama oranı yüzde 50’ye düşürüldü.

İşte, emekli maaşının düşük olmasının nedeni de bu. Aylık bağlama oranı düştükçe emekli maaşı da azalıyor. Dönemsel olarak bakıldığında; 2000 ve sonrasında prime esas kazanç, güncelleme katsayısı ile aylık bağlama oranının çarpımın sonucu maaş hesaplanırken, 2008 sonrasında aylık kazanç ve aylık bağlama oranının çarpımı ile maaş hesaplaması yapılmaya başlandı.

SÜRE Mİ KAZANÇ MI?

3- Uzun yıllar çalışmak emekli aylığını artırır mı?

Önemli olan uzun yıllar çalışmak değil, brüt kazancın, dolayısıyla da SGK bildirilen primlerin yüksek olması. SGK’ya yatırılan primler ne kadar yüksek olursa, emekli maaşı da o oranda yüksek olur.

4- Emeklilikte son 7.5 yıl ve 3.5 yılın önemi nedir?

Kişinin son 7 yılda hangi statüde çalıştığı önemli. Son 7 yılda, yani 2.520 gün, kişi hangi statüde çalışmışsa emekliliği de o statüye göre oluyor ve emekli aylığı da buna göre belirleniyor. 7 yılla da kasıt, son prim ödeme tarihinden önceki fiili hizmet yılı. Son 7 yılda Bağ-Kurlu çalışılmışsa bu statüden emekli olunuyor. Son 7 yılda hem Bağ-Kurlu hem de SSK’lı çalışılmış; o zaman da son 3.5 yıl -1.261 gün- hangi statüde iseniz, oradan emekli olacaksınız.

Örneğin, son 7 yıl hem SSK’lı hem de Bağ-Kurlu olarak çalıştınız, ancak son 3.5 yıl SSK’lıydınız; emekliliğiniz de SSK’dan olacak ve buna göre maaş bağlanacak. 1 Ekim 2018’den sonra ilk kez sigortalı olanlarda durum değişiyor. Bu tarihten sonra sigorta olanlar için son 7 yıl kuralı geçerli değil, tüm çalışma süresine bakılarak emekli olunuyor ve maaş bağlanıyor. Burada da en fazla hangi statüde çalışılıp, prim ödenmişse emeklilik şartları da o statü üzerinden oluyor. Bu da alınacak emekli maaşını etkiliyor.

SSK VE BAĞ-KUR FARKI

5- SSK’dan mı, Bağ-Kurdan mı emekli olmak daha avantajlı?

İşçi statüsünde emekli olmak, Bağ-Kur statüsünde emekli olmaya göre hem emeklilik süresi hem de emekli maaşı açısından daha avantajlı. Bağ-Kurdan emekli olunacaksa da prime esas kazancın yüksek gösterilmesi, hatta imkan varsa tavandan gösterilmesi emekli maaşını ciddi oranda artırır.

6- Askerlik borçlanması yaparak, emekli maaşı artırılabilir mi?

2000 yılı öncesi dönem için askerlik borçlanması yapılır ve borçlanma da yüksek tavandan yapılırsa, emekli maaşını katkısı olur.

7- Çalıştıkça emekli maaşı düşüyor mu?

Düşer, ama bu durum, asgari ücret ve asgari ücretin biraz üzerinde maaşla çalışanlar emekli olmayıp, yüksek maaş alabilmek için daha fazla çalıştıklarında emekli maaşları düşer. Yüksek ücret alanlar ise çalışmaya devam ettikçe emekli aylıkları yükselir.

8- Emekli maaşını artırmak için ne yapmak lazım?

Birincisi, SGK’ya yüksek prim yatırılması gerekir. Yüksek maaş alıp da SGK’ya düşük prim gösterilenler bunun bedelini emekli olduklarında aldıkları maaşın düşüklüğü ile ödemek durumunda kalırlar. İkincisi, imkanınız varsa Bağ-Kurdan değil SSK’dan emekli olun. İki işte çalışıyorsanız ve sadece bir tanesi için prim yatırılıyorsa, çalıştığınız her iki işten de prim yatırılmasını sağlayın. 

SON 3,5 YILA DİKKAT

Emeklilik sürecindeki adımları etkileyen faktörlere dikkat etmek, emeklilik haklarından maksimum düzeyde faydalanmayı sağlayabilir. Eğer SSK'dan emekli olma şansınız varsa, isteğe bağlı sigorta, tarım SSK, tarım Bağ-Kur, zorunlu Bağ-Kur seçeneklerini ikinci plana koymak önemlidir. Hangi kurumda olursanız olun, son 3,5 yıl içinde (1261 gün) SSK'lı olarak çalışmak, emeklilik şartlarınızın SSK standartlarına göre hesaplanmasına olanak tanır.

Yüksek kazanç bildirerek, daha erken emekli olma ve yüksek bir emekli maaşı alma şansınızı artırabilirsiniz. Emeklilik başvurusu yaparken doldurulan 'Tahsis Formu'nda bakmakla yükümlü kişi hanesine yakınlarınızı (eş, çocuk gibi) eklemeyi unutmamak önemlidir. Bu, aylık bağlama oranını artırarak maaşınızı olumlu yönde etkileyebilir.

Aylık kazancınız, emekli maaşınızı belirleyen temel etkendir.

Gerçek maaşınızın bordroda yer almasına özen göstermek ve asgari ücretten gösterilmemesini talep etmek, maaşınızın daha avantajlı bir şekilde hesaplanmasına yardımcı olabilir. Ayrıca, düzenli nakit ödemeleriniz varsa (ikramiye, prim, kira yardımı vb.), bunların brüt kazanca eklenip eklenmediğini kontrol etmek de önemlidir.