Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
40

Bildirimler

Ben dünyaya geldiğim zaman Dolmabahçe Sarayı’nda Sultan Vahdettin vardı” diye başlıyor söze Rüstem Alparslan. Tam 98 yaşında. 1921 doğumlu. Gönlünü ormanlara vermiş bir orman mühendisi. Hala okuyor, kendi mesleği ve diğer birçok konuda araştırmalarını sürdürüyor.

DEMEK Kİ HALA VEFA VAR

5 Haziran Dünya Çevre Günü öncesinde hayatının önemli yıllarını doğaya adamış, bir asırlık tecrübesiyle hala ayakta olan Rüstem Alparslan’ın hikâyesini size anlatmak istedik.

Rüstem Bey, Zonguldak Kurucaşileli. Ben kendisini bir sosyal paylaşım sitesinde paylaşılan fotoğraf sayesinde tanıdım. “98 yaşında, gönlü hala orman teşkilatıyla bir orman mühendisi” yazıyordu fotoğrafın altında. 98 yıllık bir ömür, ormanlarda geçmiş onlarca yıl... İşte bu yılların tecrübesini ondan dinlemek istediğim için Orman Mühendisi Süleyman Özyurt ve Erhan Kılıç sayesinde de kendisine ulaştım. Telefon açıp, kendisiyle röportaj yapmak istediğimi söylediğimde, “uygun olur mu?” diye de ekledim, “Uygun ne demek, bu insanı sadece mutlu edebilir” dedi bana. Sıcak bir bahar gününde, Bakırköy’de kendisini ziyarete gittiğimde de aynı muhabbetini sürdürdü. “Demek ki hala vefa var, yaşa hürmet var” diyordu koltuğuna oturduğunda.

BİL BAKALIM HANGİSİYİM?

Rüstem Bey, tam anlamıyla eski bir İstanbul beyefendisi. Takım elbisesi, kravatı, bizim için önceden hazırlanmış fotoğraflar, kitaplar, notlar... Sohbetimiz de bu fotoğraflara bakarak başlıyor. İlk önce elim 1943 tarihli bir fotoğrafa uzanıyor. Orman mühendisi olarak mezun olmasının hemen ardından çekilen bir kare. Fotoğrafa bakınca o günlere gidiyor, biraz düşünceli. “Bil bakalım hangisi benim?”diye bana soruyor. Çakır gözlerinden tanıyorum onu.

KALP KALBE KARŞI

Çok soru sormuyorum Rüstem Bey’e, o yaşadıklarını, meslek hayatının en önemli noktalarını anlatmaya başlıyor bir bir. Bursa Orman Mektebi’nde kereviz yemeğini protesto eden 650 öğrenci, Uludağ’da yaptıkları tatbikat, Cide’de başına gelenler... Onun orman sevdası erken yaşlarında başlamış. 1943’de ise Bursa’daki Orman Mektebi’nden mezun olmuş. Yani kentin Çekirge semtinde bugün hala Orman Müzesi olarak kullanılan Saatçi Ali Efendi Köşkü’nde eğitimini tamamlamış.

32 yıl boyunca orman mühendisliği yapmış. Orman teşkilatıyla bağını emekliliğinden sonra da koparmamış. “Ben onları, onlar da beni bırakmıyor. Orman Teşkilatı her toplantıda beni de çağırır. Buraya bir araba gelir, beni de alır götürür. İzlenimlerini, yaşadıklarımı anlatırım. Onlar sorar ben söylerim, mahsus Osmanlıca kelimelerle konuşurum bazen. Bizim hocalarımız müderristi, öyle öğrendik. Ama şimdi onlar Osmanlıca anlamıyorlar. Oturaklı, tumturaklı kelimeler kullanıyorlar” diyor gülümseyerek.

“Orman teşkilatı vefalı” yani diyorum Rüstem Bey’e. “Kalp kalbe karşı” diyor, büyük bir mutlulukla ve şunları söylüyor: “Bu biraz al gülüm ver gülüm meselesi. Kalp cerrahı Bingür Sönmez söylüyor, “kalbinize sevgi koyun, gül bahçesi olsun.” Hamdım, yandım, piştim diyor Mevlana. Ağzımızdan çiğ laf çıkarmamak gerekiyor.” Rüstem Bey’in her sözü bir hayat öğüdü. Dünyada bir yüzyıldan iki sene eksik süre geçirmiş, tecrübenin kendisi...

USTA BİR ÖĞRENCİYİM

“Birincilikle mezun oldum. Her dersin birincisiydim. Ama ben o kadar zeki biri değilim. Bir IQ testi yapılsa orta yerlerde çıkarım. Ama başka bir özelliğim var, usta bir öğrenciyim.” Kendini usta bir öğrenci olarak tanımlıyor Rüstem Bey. Hayat, her alanında bizden öğrencilik beklemiyor mu zaten? “Yaşama hakkını vermek gerekiyor” diyor ve devam ediyor: “Birinci kural sağlık, ikinci kural mutluluk. Bin tane hedefimiz yok. Özetlediğimizde hepimizin hedefi bunlar.”

HERKES HEMEN ORMANA!

“Peki sizin göreve başladığınız günlerde nasıl bir ormancılık vardı?” diyorum. Başlıyor anlatmaya: “1944’de Orman Çevirge Müdürlüğü denen mukaveleye dayalı müteahhit ormancılığına son verilmişti. Onun yerine Orman İşletme Müdürlüğü kuruldu. Sözleşme, büro ormancılığı bitti. Oturduğu yerden orman idare edilir mi? Doğru herkes ormana denildi.” Rüstem Bey, bana genç cumhuriyetin ilk yıllarındaki ormancılığı anlatırken bir kitap çıkarıyor: Ormancının Cep Kitabı. 1952’de basılmış bu eserden başlıyor okumaya: “ 1944 yılından itibaren ormanların devlet eliyle işletilmeye başlatılmasını ve 1945 yılından itibaren bütün ormanların devletleştirilmesi ormancıların eskisinden çok daha teknik işlerle baş başa bırakılınca bir ormancılık ajandasına büsbütün ihtiyaç duyulmuştur. Bunun üzerine 1944 yılında cemiyet idare kurulu ormancının iş hayatı için lüzumlu türlü bilgileri kapsayan bir cep kitabı hazırlama teşebbüsüne girişmiştir.”

ORMANI CİPLE DEĞİL ATLA GEZERDİM

“Doğayı tanımak size neler kattı? İnsana neler öğretir doğa?” diyorum. Bir ormancıya sorulacak en güzel soru diyor, gülümseyerek devam ediyor: “Ben güzel yerlerde görev yaptım. Zaten Türkiye’de Zonguldak, Kastamonu, Bolu ve bir de Sinop orman bölgesidir. Servet bakımından zengindir. Ben de buralarda çalıştım. Ben araziye ciple, şoförle gitmem. Tayin olduğum gibi baş müdüre giderdim, “Siz benden görev yapmamı istiyor musunuz?” diye sorardım. Tabi cevaben, “Sen görev için gelmedin mi?” derlerdi. Ben onu değil, gönüllü hizmeti kastediyorum, gönülsüz hizmet ya karın ağrıtır ya baş. Sonra devam ederdim, “Ben at isterim. 4 yaşında yağız bir tay olacak.” O at bana verilirdi. Çizmelerimi, kasketimi giyer araziye çıkardım. Ben ormana çıktığımda, köyleri dolaştığımda mutlu olurdum. Şehirlerden daha çok severdim. Özledim, inanın. Tavukları, sabah öten horozları. Öyle bir hayatı özledim, seviyorum.”

KÖROĞLU’NDAN BAŞKA ÜNVANA GEREK YOK

“Ormanda nasıl hissediyor insan? Bunca yılı ormanla iç içe geçirmek nasıl hissettiriyor?” diyorum. Rüstem Bey mütebessim. “Bak şunu anlatayım sana” diyor ve başlıyor: “Ben Abant bölge şefliği de yaptım. Oralarda kendimi adeta Köroğlu yerine koydum. Köroğlu Bolu dağlarında gezerken bir çobandan kuzusunu istemiş. Çoban vermeye yanaşmayınca, “Ben Köroğlu’yum, benim namıma bunun sürüsü verilir” demiş. Çoban da vermiş cevabı; “sen git namın gelsin, o zaman veririm.” Ün, izlenim, tevatür insanın kendi fotoğrafından çok daha ilerde ve önemli. Buna siz özgüven veya hayal diyebilirsiniz. Bir insan bir ormanın içinde kendini Köroğlu gibi hissettikten sonra, daha büyük bir unvana gerek duymaz.”

BİR AĞACIN GÖLGESİNDE

Rüstem Bey, o çok sevdiği ormana uzun zamandan bu yana gidememiş. “Arkadaşlar da beni bu konuda biraz By-Pass ettiler galiba” diyor. Özlemi, emekliye ayrıldığı ilk günlerde çok daha fazlaymış. Tüm bu özleme rağmen “hayat sadece orman mühendisliği değil. Yani sadece meslek değil” diyor. Asıl olanın hayatın kendisi olduğuna dikkat çekiyor. Tabi bu sohbetin arasında bol bol kavaklar, göknarlar, tomruklar, atlar var... Bir ara “Kavaklar öyle arsızdır ki kazık yapmak için ırmağın kenarına çakarlar, filiz verir oradan” diyor. Oradan en sevdiği ağaca getiriyorum konuyu. “Bu soruya doğru cevap vermek mümkün mü?” diyor bana. Ama belki de en güzel hatıralarından biri aklına geliyor o esnada. Bir göknarın gölgesinde dinlendiği, onlarca yıl öncesinden bir an: “15 metrelik bir göknar ağacı. Yarı gölge ağacı, ibreli. Dağların kuzey yamaçlarında olur. 300-400 metre rakımdan sonra görülür, dipte değil. Bazen araziye gidip, yorulduğumda işte orda bir göknara sırtımı dayar, uzanırdım. Dinlenirdim gölgesinde. Yukarı bakardım, sincaplar orada oynuyorlar. Kaçmıyorlar benden, daha da üzerine geliyorlar...”

  • Ben hala o havalardayım
  • https://image.piri.net/resim/imagecrop/2019/06/01/10/51/resized_9794a-a0589592ormanmuhendisirustemalparslan6.jpg
    İstanbul’a gelişinde Atatürk’le selamlaşmasını ise hiç unutmamış. Heyecanla anlatıyor: “İstanbul’da halam vardı. Onu görmeye gelirdim. Bir gelişimde hastayım oğlum dedi. Numune Hastanesi meşhur. Oraya götürdüm. Biz oraya gittiğimizde Haydarpaşa’da bir telaş oldu. Atatürk’ün geleceğini duyduk. O zaman böyle helikopterler falan yok. Beyaz Tren vardı. Teyze dedim, ben Atatürk’ü görmek istiyorum. Tamam dedi. Ben de o kalabalıktan geçtim. Tren geldi. Atatürk yanımdan geçerken fötr şapkasıyla bana selam verdi. O sırada ben kendimi kordiplomatın misyon şefi gibi hissettim. Uçuş o uçuş, ben hala o havaları çalıyorum.”

Yandan çarklı Boğaz vapurları

Eski İstanbul’un bir başka olduğunu da ekliyor sözlerine. “O zamanki saygı, görgü başkaydı” diyor sonra devam ediyor: “Bayılırdım İstanbul kadınlarına. Yanlış anlamayın güzellik değil konumuz, eğitim. O zamanlar Boğaziçi vapurları, yandan çarklı olurdu, gırgır sesler çıkarırlardı. Kendi aralarında konuşurlardı İstanbul kadınları. Ama yanında oturan kimse dahi sesini duyamazdı. Şimdi ben bir otobüse biniyorum. Herkes bağırarak konuşuyor. “Ne oluyor yahu, düğün mü var?” diyorum. Gittikçe daha medeni olmamız gerekiyordu halbuki.”

  • Uzun zamandır ormandan ayrıyım

  • https://image.piri.net/resim/imagecrop/2019/06/01/10/53/resized_0f396-267361f1ormanmuhendisirustemalparslan8.jpg
    Rüstem Bey’in ormana olan özlemi, emekliye ayrıldığı ilk günlerde çok daha fazlaymış: “Arkadaşlarıma o zaman söylemiştim. Beni tatbikatlara çağırdılar. Tabi zamanla başka telaşlar giriyor işin içine. Avrupa’da emekli olan tabipler belirli sürelerle gelip asistanlardan bilgi alıyor. Muvazzaf ve atanmış bir amir gibi. Böylece bir eyyam devam ediyor. Tecrübesini aktarıyor. Ben 1974’de, yaş haddime daha varken, erken emekli olmak durumunda kaldım. Kızlarım ikisi de İstanbul Üniversitesi’ni kazandı. Gidin okuyun da denmez. En başta anneleri kabul etmezdi. Zaten o dönemler çok karışıktı.” Tüm bunları konuşurken aktarırken ekliyor Rüstem Bey, “Her şey orman mühendisliği, meslek değil. Hayatın kendisi tecrübeler kazandırıyor hepimize."
Başlıklar :Rüstem Alparslan
Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...