Asgari ücret ile çalışanlar dikkat: Emsal ücret tespiti yapılıyor

Günümüzde çalışanların yaklaşık yüzde 40’ından fazlası asgari ücret alıyor. Asgari ücretin belirlenmesindeki amaç, bu miktardan daha düşük maaş ödemesi yapılmasının önüne geçilmesi. Sosyal Güvenlik Kurumu’na tabi olarak çalışanlar, asgari ücretten daha az maaş alamıyor.

Dünyadaki pek çok ülke çalışanlar için asgari ücret belirlenmiş durumda. Asgari ödeme miktarı ülkelerin ekonomik yapılarına göre farklılık gösterse de, asgari ücretli olarak çalışan sayısı, yüksek ücret alanların çok altında.

Asgari ücret; iş hayatına yeni başlayan ya da vasıfsız olarak çalışanlara ödenen en düşük ücret. Ancak yıllarca asgari ücretli olarak çalışmayı sürdüren çok sayıda kişi bulunuyor. Aynı işyerinde, uzun yıllar çalıştığı halde, asgari ücret almaya devam edenler için Yargıtay önemli bir karara imza attı.

YARGITAY'DAN EMSAL KARAR Bir avukatın yanında sekreter olarak çalışan kişi, iş sözleşmesinin haksız feshedildiği iddiası ile İş Mahkemesine başvuruyor. Dava tarihinde 4 bin TL net ücret ile çalıştığını ve işyerinde tek çalışan olması nedeniyle yıllık izin kullanamadığını öne sürdü. Davacı katip; kendi tuttuğu masraf ajandalarını gerçek ücretin ispatı amacıyla elinde tuttuğunu, haklarının ödenmediğini ileri sürerek kıdem tazminatı ile yıllık izin ve ücret alacaklarının faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etti.

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından, dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre; mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık olmadığı gerekçesiyle, taraflar vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildi.

Vasıflı işçinin asgari ücretle çalışmasının hayatın olağan akışına ters olduğuna dikkat çeken Yüksek Mahkeme, avukat katibinin asgari ücretle büyükşehirde çalıştırılamayacağına hükmetti. Kararda şöyle denildi:

"Somut uyuşmazlıkta, davacı aylık ücretinin net 4.000,00 TL olduğunu ileri sürmüştür. Davalı asgari ücret ödendiğini savunmuştur. Davacının hukuk ofisinde sekreter, (avukat katibi belgesi mevcut) olarak çalıştığı anlaşılmaktadır. Davacı vekili, davacıya ödenen aylık ücretin ispatı yönünde davacının kendi tuttuğu ve işverence kayıtlara esas alınan masraf ajandalarına dayanmış ve masraf ajandaları yargılama sırasında mahkeme kasasına alınmıştır.

HAYATIN DOĞAL AKIŞINA AYKIRI Davacı masraf ajandalarını fotokopi şeklinde dosyaya ibraz etmiştir. İncelenen masraf ajandalarında davacıya 2018 yılında 3.500,00 TL net ücret ödendiği, 2019 yılında ise 4.000,00 TL net ücret ödendiği görülmektedir. Davacının 14 yılı aşkın kıdemi, çalıştığı işyerinin büyükşehirde olması ve yaptığı işin vasıflı bir iş olması nedeniyle işin niteliği gereği asgari ücretle çalışması hayatın olağan akışına da uygun düşmemektedir. Tüm bu nedenlerle avukat sekreteri olarak çalışan davacının 3342 kodlu hukuk sekreteri için TÜİK tarafından bildirilen emsal ücretle çalıştığının kabulü dosya içeriğine uygun düşecektir. Davacının hak ve alacakları bu ücret üzerinden hesaplanmalıdır.

Son dönemlerde Sosyal Güvenlik Kurumu’nun en önemli hedeflerinden birinin kayıt dışı istihdamın ve kayıt dışı kazançların önüne geçmek olduğuna dikkat çeken Nayır, "Yargıtay, vasıflı bir personelin uzun yıllar aynı şirket nezdinde çalışmasına rağmen hiçbir zam almaması, prim, ikramiye gibi ödemelerinin yapılmaması, fazla mesai gibi ek ödememesinin olmamasını kabul etmemektedir. Örnek kararda, özellikle işçi ücretinin tespiti noktasında iki şart ortaya konmuştur; büyükşehirde çalışmak ve vasıflı işçi olmanın birlikte gerçekleşmesi. Yine kararda Yargıtay işçinin ücreti için TUİK’ten emsal ücret kontrolü yapılmasını istemiştir. Sosyal Güvenlik Denetmenleri ve yargı makamı ücret tespitlerinde bu emsal ücretleri dikkate alarak işlem yapmaktadır. " diye konuştu.

HAKLI FESİH VE GERİYE DÖNÜK PRİM DÜZELTME HAKKI Sosyal Güvenlik Uzmanı Mert Nayır sözlerini şöyle sürdürdü; Söz konusu karar asgari ücretliye zam talep hakkı vermemektedir. Ancak Türkiye’de işverenler bazen SGK primi ve vergi maliyetlerinden kaçabilmek adına, işçiyi gerçek ücreti üzerinden sigortalı göstermemektedir. Konu böyle olduğunda ise; yargı organları ve mevzuatımız personele hem haklı fesih, hem de geçmişe dönük bu primleri düzeltme hakkı vermektedir.

AGARİ ÜCRET BAŞLANGINÇ ÜCRETİDİR Asgari ücretin ortalama ücret haline geldiğine dikkat çeken Sosyal Güvenlik Uzmanı Mehmet Akif Cenkci ise, "Ülkemizde çalışanların ortalama yüzde 45’i asgari ücretle çalışmaktadır. Bu kesimin bir bölümü ise; resmiyette asgari ücret almakta ve asgari ücret kısmı bankadan, diğer kısmı ise; elden ödenmektedir. Bu şekilde olduğu zaman ise; sigortalılar hem emekli olduklarında daha düşük emekli maaşı almaktadırlar, hem de işsizlik maaşı ve istirahat raporu ücret ödemelerini, primleri düşük ödendiği için daha az almaktadırlar. Bu kapsamda değerlendirildiğinde ve bütüne bakıldığında, bir işçinin uzun yıllar boyunca aynı işyerinde asgari ücretle çalışmaya devam etmesi hayatın olağan akışına aykırıdır. Asgari ücret esasında bir başlangıç ücretidir. Başlangıç ücretle işe başlayan birinin, yıllar yıllar boyu aynı ücret ile devam etmesi de beklenilemez." diye konuştu.

sgari ücret zammı son dakika haberleri: Asgari ücret zam oranı belli oldu mu? 2023 asgari ücret ne kadar olacak? soruları yıl sonunun yaklaşıyor olması nedeniyle bir hayli araştırılıyor. Ocak ayında yüzde 50 oranında zam yapılarak net 4 bin 253,4 TL olurken, artan enflasyon nedeniyle 2022 asgari ücrete temmuz ayında yüzde 30 oranında zam yapılarak net asgari ücret 5500 TL oldu. Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin'den milyonları ilgilendiren zam açıklaması geldi. 2023’te asgari ücret zammı ne kadar olacağı milyonlarca çalışanın en önemli gündemi arasında. Asgari ücret zam oranı enflasyon oranında mı verilecek, asgari ücret zammı 2023 7 bin TL’yi geçer mi cevabı aranan bir diğer sorular olmakta. 2023 asgari ücret zammı ne kadar olacak, belli oldu mu, ne zama belli olacak?