Göbeklitepe, Şanlıurfa'nın 20 kilometre kuzeydoğusundaki Örencik köyü yakınlarında, yaklaşık 300 metre çapında ve 15 metre yüksekliğinde geniş görüş alanına hakim bir konumda yer alıyor.
16:25, 25/12/2018, SalıG: Güncelleme: 16:47, 25/12/2018, Salı
Göbeklitepe: İnsanlık tarihinin önsözü
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 2019'un Göbeklitepe yılı ilan edildiğini açıkladı. Şanlıurfa'da bulunan Göbeklitepe, arkeoloji tarihinin en büyük keşiflerinden birisi olarak değerlendiriliyor. Yaklaşık 12 bin yıl öncesinin inanç merkezi olan Göbeklitepe, bu zamana kadar bilinen en eski yapıttan 7 bin 500 yıl daha yaşlı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, 2019 yılının Göbeklitepe yılı olduğunu açıkladı.
Neolitik döneme ait Göbeklitepe, ilk tapınağın dolayısıyla yeryüzündeki ilk inancın merkezi olabilmesi açısından önemli.
Bu bölgede yaklaşık 20 tapınak tespit edildi ve şu ana kadar yalnızca 6 tapınak gün ışığına çıkartıldı.
Göbeklitepe'nin keşfine kadar bilinen en eski tapınak ise Malta'da bulunmakta ve 5000 yaşında. Ayrıca Stonehenge'den 7000, Mısır piramitlerinden ise 7500 yıl daha yaşlı.
Göbeklitepe'nin inşa edildiği dönemde insanoğlu bitki toplayan ve hayvanları avlayan küçük gruplar halinde sürekliliğini sağlıyordu.
Kayalık bölgelerden, büyük sütunların ve ağır taşların el arabaları ve yük hayvanları olmadan 2 kilometre taşınarak Göbeklitepe'ye getirilmesi için tarihte insanların ilk defa bu kadar kalabalık bir şekilde bir arada olduğu tahmin ediliyor.
Mağarada duvarlarındaki avcılığı temsil eden resimlerden ziyade burada hayvan figürleri tek ve kabartma olarak işlenmiş, sanatsal açıdan farklı bir anlayışı etkileyici biçimde yansıtır.
Arkeologlar boyları 3 ile 6 metre arasında değişen T biçimindeki sütunların stilize edilmiş insan figürleri olduklarını düşünüyorlar. Sütunlar üzerine yansıtılan diğer figürlerden farklı olarak aşağı doğru iner şekilde tasvir edilen 3 boyutlu aslan kabartması dikkat çekiyor.
2010 yılında, 40 santimetre boyunda, 25-30 kilogram ağırlığında taştan yapılmış ve üzerinde hayvan figürleri olan insan başı heykelinin çıkartıldıktan iki gün sonra kazı alanından çalındığı tespit edilmişti.
Göbeklitepe 2011 yılında UNESCO tarafından Dünya Miras Geçici Listesi'ne alındı.
Tunç Süerdaş
