7'den 70'e herkesin hafızalarında: İşte Türk sinemasının unutulmaz ismi Kadir İnanır'ı efsane yapan filmler

Selvi Boylum Al Yazmalım (1977)

 Cengiz Aytmatov’un eserinden uyarlanan ve Türk sinemasının şaheserleri arasında yer alan filmde Kadir İnanır, kamyon şoförü İlyas karakterine hayat vermiştir. "Sevgi neydi? Sevgi iyilikti, dostluktu, emekti!" repliğiyle hafızalara kazınmıştır.

Dila Hanım (1977)

Necati Cumalı’nın öyküsünden uyarlanan filmde Kadir İnanır, Türkan Şoray ile başrolü paylaşarak unutulmaz bir aşk ve intikam hikayesini sinemaya taşımıştır.

Bir Yudum Sevgi (1982)

Toplumsal gerçekçi yapısıyla dikkat çeken, Atıf Yılmaz imzalı bu dram filminde Kadir İnanır, başrolü Hale Soygazi ile paylaşmıştır.

Tatar Ramazan (1990)

Kadir İnanır denildiğinde akla ilk gelen karakterlerden biri olan Tatar Ramazan, haksızlıklara boyun eğmeyen, mazlumların koruyucusu bir mahkumdur.

Komser Şekspir (2000)

Sinemamızın en farklı ve aykırı polisiye komedilerinden biri olan filmde Kadir İnanır, katı kalpli sert bir komiseri canlandırmıştır. Hasta kızının hayalini gerçekleştirmek için mahkumlarla "Pamuk Prenses ve Yedi Cüceler" oyununu sahnelemesini konu alır.

Kara Gözlüm (1970)

İnanır’ın naif jön dönemlerinden olan filmde, Türkan Şoray ile birlikte muhteşem bir müzikal ve romantik komedi uyumu sergilemiştir.

Kavgamız (1989)

İsminden de anlaşılacağı gibi aksiyon ve sert erkek rollerinin en başarılı örneklerinden biridir

KADİR İNANIR KİMDİR?

Türk sinemasında canlandırdığı karakterlerle hafızalara kazınan usta oyuncu Kadir İnanır, yaklaşık yarım asrı aşan kariyerinde Yeşilçam'ın unutulmaz isimleri arasında yer aldı.

Aynı zamanda yönetmen ve senaristlik yapan sanatçı, Mehmet ve Rukiye İnanır çiftinin çocuğu olarak 15 Nisan 1949'da Ordu'nun Fatsa ilçesinde dünyaya geldi.

Kalabalık ailesinin son çocuğu olan Kadir İnanır, 14 kardeşin en küçüğüydü. İlkokul ve ortaokulu Fatsa'da okuyan İnanır, bu yıllarda okul gösterilerinde sahne alarak oyunculuk yeteneğini sergiledi.

Daha sonra yatılı olarak Haydarpaşa Lisesi'nde öğrenim gören İnanır, Türkiye'nin ilk gazetecilik okulu olan Gazetecilik Halkla İlişkiler Yüksekokulu'nda mezun oldu. Bugünkü adı Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi olan, 1966-1967 döneminde Fındıkzade'deki binasına taşınan ve özel teşebbüs olarak kurulan İstanbul Özel Gazetecilik Okulu, 1971 yılında devletleştirilerek İstanbul Gazetecilik Yüksekokulu ismini aldı.

Sanatçı, 1960'lı yılların sonunda Ses Dergisi'nin düzenlediği "Sinema Artisti Yarışması"nda finale kaldı. 1968'de düzenlenen Saklambaç gazetesinin "Fotoroman Artisti Yarışması"nda birinci oldu.

Sinemaya "Yedi Adım Sonra" filmiyle adım attı

Bir süre fotoromanlarda oynadıktan sonra 1968'de "Yedi Adım Sonra" adlı filmdeki küçük bir rolle sinemaya adım atan usta oyuncu, ilk kez başrolde oynadığı 1970 tarihli, Atıf Yılmaz'ın yönettiği "Kara Gözlüm" filminde Türkan Şoray'la başrolleri paylaştı.

Bu filmden sonra Türk sinemasının erkek yıldızları arasına giren Kadir İnanır, zamanla daha nitelikli filmlere yöneldi. Kariyerinde Atıf Yılmaz, Ömer Kavur, Şerif Gören, Memduh Ün, Erdoğan Tokatlı ve Melih Gülgen'in arasında olduğu usta sinemacılarla çalıştı.

Fatma Girik, Hülya Koçyiğit, Cüneyt Arkın, Ahmet Mekin, Tarık Akan ve Adile Naşit'le de filmlerde rol alan İnanır'ın Şoray'la başrollerini paylaştıkları yapımlar izleyiciler tarafından yoğun ilgi gördü.

Türk sinemasının efsane ikilisi olarak gösterilen Türkan Şoray ve Kadir İnanır, kamera karşısına birlikte geçtikleri 11 unutulmaz sinema filminde rol aldı. İkilinin Ahmet Mekin'le başrollerini paylaştıkları "Selvi Boylum Al Yazmalım" filmi, Yeşilçam'ın başyapıtları arasında gösterildi. Yönetmenliğini Atıf Yılmaz'ın üstlendiği bu kült eser, Kırgız yazar Cengiz Aytmatov'un "Kırmızı Eşarp" adlı romanından sinemaya uyarlandı.

 200'e yakın filmde rol aldı

Yaklaşık 200'e yakın sinema filminde rol alan İnanır, "5. Altın Koza Film Festivali"nde başrolünü Filiz Akın'la paylaştığı "Utanç" (1973) adlı filmle "En İyi Erkek Oyuncu" seçildi.

Başrollerini Fatma Girik, Serpil Çakmaklı, Nur Sürer, Erdal Özyağcılar ile paylaştığı 1985 tarihli "Yılanların Öcü" adlı filmle ise 1986'da Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde "En İyi Erkek Oyuncu" ödülünün sahibi oldu.

İnanır, 1990'da "Medcezir Manzaraları "adlı film ile de "3. Ankara Film Festivali"nde "En İyi Erkek Oyuncu" dalında ödüle değer görüldü. 40. Siyad Türk Sineması Ödülleri'nde "Onur Ödülü" ve 37. Antalya Film Şenliği'nde "Yaşam Boyu Onur Ödülü" aldı.

Kariyerinde ayrıca birçok ödüle sahip olan usta oyuncu, 2000'de Sinan Çetin imzalı "Komser Şekspir" adlı filmle izleyiciyle buluştu. Uzun bir aradan sonra da 2003'te "Gönderilmemiş Mektuplar" adlı filmde Türkan Şoray'la yeniden bir araya geldi.

Uzun yıllar birbirine yakıştırılan ikili, bu filmle de büyük ilgi topladı. İnanır, 2005'te ise Memduh Ün ve Tunç Başaran'ın yönettiği, Fatma Girik ile birlikte başrollerini paylaştığı, "Sinema Bir Mucizedir" adlı yapımda oynadı. Oynadığı filmlerin içeriği konusunda da etkili olan İnanır, genellikle onurlu, özverili ve güçlü erkek tiplerini canlandırdı.

En uzun soluklu dizisi "Marziye" oldu

Sanatçının en uzun soluklu dizisi, TGRT'de yayınlanan ve Gülben Ergen'le başrollerini paylaştığı "Marziye" adlı yapım oldu. Dizi, 1998 ile 2000 yılları arasında toplam 65 bölüm olarak ekranlara geldi.

Kadir İnanır, 1995-1996 yılları arasında Kanal D ekranlarında yayınlanan ve halkın sorunlarını gündeme taşıyan "Böyle Gitmez" isimli televizyon programının sunuculuğunu yaptı. Yapım, bir dizi değil, toplumsal aksaklıkları ve sorunları işleyen bir haber ve tartışma programı niteliğindeydi.

Reklam filmlerinde de oynayan, sosyoloji, ekonomi ve siyasetle de ilgilen İnanır, hiç evlenmedi.

Sanatçı, aynı zamanda Türk sinemasının usta oyuncusu olmasının yanı sıra kariyeri boyunca 2 filmde yönetmenlik koltuğuna oturdu. 1991 yapımı "Ah Gardaşım" adlı dram türündeki filmin ve 1992 tarihli "Savcı" adlı dizinin hem yönetmenliğini hem de başrolünü üstlendi.

Son olarak 2019'da "Kapı" filminde rol aldı

İnanır, son olarak 2019'da Midyatlı Süryani bir ailenin dramını ve köklere dönüş hikayesini anlatan sinema filmi "Kapı"da başrolde yer aldı. 2012'nin şubat ayında bel fıtığı nedeniyle ameliyatı olan İnanır, hemen ardından akciğerlerinde görülen bir tümör nedeniyle yeniden bir ameliyat daha oldu.

Sanatçı, 3 Nisan 2013'te AK Parti Hükümeti tarafından açıklanan ve barış sürecini yönetecek olan 63 kişilik "Akil Adamlar" listesine Akdeniz Bölgesi'nden girdi.

İnanır, 11 Şubat 2018'de rahatsızlanması üzerine hastaneye kaldırıldı. Beynine pıhtı atması (emboli) nedeniyle acil ameliyata alıan İnanır, daha sonra 24 Mart 2024'de Beykoz'daki evinde inme geçirdi ve bilinci kapalı şekilde Ümraniye Eğitim Araştırma Hastanesi'nde ameliyat edildi.

Usta sanatçının hayatı, yönetmen Hüseyin Karabey tarafından "Kuzeyden Gelen Adam" başlığıyla belgesel olarak da hazırlandı. Yaklaşık 13 yıllık bir hazırlık sürecinin ardından hayata geçirilen yapım, 44. İstanbul Film Festivali'nde izleyiciyle buluştu.

Kadir İnanır'ın ayrıca rol aldığı dizi ve filmler arasında "Kuzey Rüzgarı", "İzmir Çetesi", "İpsiz Recep", "Kardelen", "Kırık Ayna", "Derman Bey", "Elveda Katya", "Son Cellat", "Aşk Ölümden Soğuktur", "Tatar Ramazan Sürgünde", "Fırat", "Üç Arkadaş", "Kara Gün", "Aslanlar Kükreyince", "Dağların Kartalı", "Ankara Ekspresi" ve "Dertli Gönlüm" yer alıyor.