Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
42

Bildirimler

Anadolu'daki kapılar yalılara sehpa oldu

Merve Sena Kılıç01:00, 15/01/2012, PazarG: Güncelleme: 01:11, 15/01/2012, Pazar
Yeni Şafak
Anadolu'daki kapılar yalılara sehpa oldu

Osmanlı süslemelerinden Kündekari tekniğini günümüze ulaştıranlardan biri olan Taşlı Ailesi, tam 44 yıldır antika eserden ayırt edilemeyecek güzellikte mobilyalar yapıyor. Selçuklu Antika'nın yaptığı parçalar Ürdün Sarayı'nı İstanbul'daki yalıların salonlarını hatta tarihi camilerin içini süslüyor.

İstanbul, Edirnekapı surlarının bitişiğinde şirin bir atölye var. Her bir köşesinde alınteri, emek, sanatkar ruhu ve hatıraların saklı olduğu... Horhor'daki Antikacılar Çarşısı'nda faaliyet gösteren Selçuklu Antika'nın geçmişle arasındaki köprü olan bu atölye bugün ikinci kuşakla kündekariye hizmet eden Taşlı ailesine ait. Baba Mehmet Taşlı'dan bayrağı teslim alan Mustafa Taşlı, çocukluğunda kalbine sinen talaş kokusunu sonraki nesillere taşımak amacında. Atölyesinde buluştuğumuz Mustafa Taşlı ile babası Mehmet Bey'i, antikacılığı, kündekariyi ve sanatkarlığı konuştuk.

ANTİKA TAMİR EDEREK BAŞLADI, ANTİKACI OLDU

1964 yılında Konya'dan Demirkapı'daki mobilyacılar sitesine çalışmaya gelen baba Mehmet Taşlı, ustalığı olmadığı için işi öğrenirim maksadıyla sandalye kalıbı çıkararak başlamış mesleğe. Nasıl kıyafet dikmek için kalıp çıkarılıyorsa, sandalye yapmak için de aynı işlem uygulanıyormuş. İnce işçiliği ve titiz çalışmasıyla babasının öne çıktığını anlatan Mustafa Taşlı: "Babam daha sonra kendini geliştirmiş, öyle ki antikacılar tamir etmesi için bir kısmı sağlam bir kısmı bozuk sandalyeler gönderirlermiş. Babam o kadar iyi çalışırmış ki hangisinin yeni olduğu hangisinin onarıldığı ayırt edilmezmiş. Mehmet usta, antikacıların ilgisiyle yönünü bu alana çevirmiş ve İngiliz ve Fransız antikalarına merak sarmış. Bu alanda da kendini yetiştirmiş. Ardından Ermeni ve Rumlardan kalma nadide parçaları tamir ederek iyi bir ün salmış İstanbul'da.. Ardından da devamı gelmiş.

ÖZAL DÖNEMİHDE ÇOK ANTİKA SATILIRDI

Şimdilerde antika eşyaları satın almak bir yana, yakınından geçmek bile el yakıyor. Oğul Mustafa Taşlı, Turgut Özal döneminde insanların parayı harcamak için yer aradığını ve antikiların leblebi gibi satıldığını anlatıyor.Öyle ki, müşteriye mal yetiştiremeyen antikacılar, Avrupa'dan getirdikleri çok değerli mobilyaların birebir aynısını Mehmet ustaya yaptırırladmış. Hatta Mehmet Bey'in yaptıklarının antika diye satıldığı bile olmuş. Mustafa Taşlı, babasının Cem Uzan'a daha sonra Cem Uzan'a satıldığını öğrendiği ve tarihi eserden ayırt edilemeyecek bir İngiliz masa yaptığını da anlatıyor. Taşlı, "Uzan'ın mal varlığına el konulunca o masa antika olarak açık artırmada çok yüksek rakamlara satılmış" diyor. Tarihi eserleri onarırken bir yandan da kündekari başta olmak üzere ahşap el sanatları konusunda ustalaşmış Taşlı ailesi. Babasından mesleği devralan Mustafa Taşlı da yaklaşık çeyrek asırdır ahşapla haşır neşir. Farklı hayalleri olduğu için babasının yanına daha erken yaşlarda gelmediğini ifade eden Taşlı, yine de mesleği devam ettirecek bilgi öğrendiği için şanslı hissediyor kendini... Mustafa Taşlı eski fotoğraflardan, tariflerden, babasının yaptığı örneklerden esinlenerek devam ettiriyor. Hepsi birer sanat eseri olan parçalar Ürdün'de ki saraylardan tutun da sahilde görebileceğiniz en güzel yalıların odalarında yer buluyor.

KÜNDEKARİ TEKNİĞİ İLE YAPILAN KAPILAR

Taşlı ailesinin atölyesinde bugün sadece kündekari tekniği ile kapılar ve mobilyalar üretiliyor. Bu sanatı bugünün ustalarının bilmesinin pek mümkün olmadığını, ayrıca uygulamasının da çünkü hem meşakkatli hem özveri istediğini dile getiren Mustafa Taşlı, bu sanatın ne kadar zahmetli olduğunu şöyle anlatıyor: "Lego oyunu gibi 500 parçadan oluşan bir kapıyı yapmak neredeyse bir ayı buluyor. Kündekari içinde yapıştırıcı olmadan bir lego oyunu misali birbirine geçen parçalardan oluşan bir teknik. Ahşap çiviler kullanıyoruz. Tamir edilmesi için çivilerin çıkarılması yetiyor. Sonra tekrar toplayabiliyorsunuz." Kündekari tekniği Selçuklu döneminde başlamış ve o döneme ait simgesel bir model olmuş. Günümüzdeki camii kapılarının yüzyıllar boyunca sapasağlam kalabilmesinin bu teknikle yapılmış olmasından kaynaklandığını söyleyen Taşlı, "Selçuklu Dönemi'nden beri eski camilerde kullanılan bir teknik olan Kündekari'nin uzun yıllar ayakta kalmasının tek nedeni kapama metodunun uygulanması ve minik parçalardan oluştuğu için ahşabın çatlaması ve dönmesi riskinin en aza inmesidir. Bu teknik daha öncelerde gömme dolaplarda ve camilerde kullanılırmış. Beyazıt Camii'nin kapıları bu teknikle yapılmış. Kapılar 400 yılından bu yana sapasağlam ayakta duruyor. Biz ise bu tekniği karyolası başlıklarından, dolaplara, sedirlere, salon sehpalarına kadar istenilen bütün uygun mobilya parçalarına uyguluyoruz. Pahalı ve nadir bulunan meşe ağacını kullanıyoruz. Dolaplarda kullanılan vidasız orijinal menteşeleri de Safranbolu'da menteşe ustalarına yaptırıyoruz.'

Mustafa Taşlı, bir dönem antikacıların Anadolu'nun paha biçilemez kalitedeki eski kapılarını, gömme dolaplarını, bakır tencerelerini İstanbul'a getirerek inanılmaz rakamlara sattıklarını anlatıyor. "Antikacılar Anadolu'nun hangi köşesinde ne olduğunu bilirler. Zamanında antikacılar Anadolu'ya gidip evlerdeki antika niteliğinde sayılan kapıları, yerine yenisini takıcaz diye sökerlerdi. Bizim insanımız da eski kapının değeri yoktur diye hiç kıymet bilmezmiş hatta yeni kapı takacakları için müteşşekir bile olurlarmış. Ben çok iyi bilirim, bu tüccar adamlar Anadolu'da evlerde kullanılan bakır tencereleri, çatal kaşık setlerini yerine çelik tencere vererek değiş tokuş ettiklerini onları burada fahiş fiyatlara sattıklarını… Yeni çelik tencerenin bakır tencerelerden daha kıymetli olduğu yanılgısı uzun bir süre devam etmiş. Sonra bir ara kapı sehpa furyası başlamış. Taşlı bunu da şöyle anlatıyor: Antikacıların Anadolu'da ki evlerden toplayıp getirdikleri kapılara sadece ayak takıyorduk. Cilalama bile yapmıyorduk. Öylece sehpa olarak satılıyorlardı. Hatta aralarında kümes-ahır kapıları bile vardı. Ayda 20-30 tane bu kapılardan sehpa yapardık. Yine o antikacılar inanılmaz rakamlara o kapı-sehpaları satıyorlardı. Bir zaman sonra bu furya bitince biz de o kapıdan sehpaların benzerini yapmaya başladık. Yaptığımız neredeyse tüm ürünlerde kündekari tekniğini kullanıyoruz. Bu teknikle yapılan parçalar hem çok sağlam oluyor hem de görsel açıdan bir zenginlik sunuyor.'


'Ürünlerimiz antika eser kalitesinde'

Kullanılan malzemenin kalitesi ve uygulanan el işçiliği ürünlerin adeta bir antika eser gibi algılanmasına neden oluyor. Türkiye'de bu tekniği uygulayan Selçuklu Antika'nın dışında birkaç firma daha var. Mustafa Taşlı, kündekaride makina kullanılmasının mesleği öldüreceğini belirterek bilerek makineden uzak durduklarını anlatıyor. Selçuklu Antika'nın internet adresi de bir sanal müze gibi. www.selcukluantik.net adresinden meraklıları kündekari ve antika hakkında bilgi alabiliyor.



Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...