Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
43

Bildirimler

Evimizin ekmekçileri

Merve Akbaş04:00, 03/02/2019, Pazar
Yeni Şafak
FOTOĞRAFLAR: SEDAT ÖZKÖMEÇ

İşini - gücünü bırakıp, evde ekmek yapmak mı? Murat Demirtaş, Erman Topgül ve Eda Yapanar ekmek aşığı ve meraklısı üç isim. Demirtaş ve Topgül profesyonel mesleklerini bırakıp ekmek üzerine düşünüp, evde ekmek yapma macerasına atılmış. Eda Yapanar ise 7-8 yıl boyunca ekmek üzerine araştırmalar yapıp, işi usta- çırak ilişkisiyle öğrenmiş.

Kendi yoğurdunu yapmak, ekmeğinin hamurunu akşamdan mayalamak, belki kıyafetlerini dikebilecek ölçüde dikiş bilmek... Evden işe, işten eve ilerleyen modern hayat içinde bu tür işlere ayıracak zamanı bulmak zor. Ancak sisteme baş tutup, alternatif hayallerin peşinde koşanlar da var. İşini gücünü bırakıp ekmek yapmaya başlayanlar gibi... Ekmek meraklılarımızdan ilki Murat Demirtaş. Demirtaş, aslında bir ‘ev babası’. Uzun zamandır hem çocuklarına bakıyor, hem de evde ekmek yapıp çevresiyle paylaşıyor. Tabi sadece Demirtaş değil, Erman Topgül ve Eda Yapanar’ın da benzer hikâyeleri var. Onları bir araya getiren temel gıdamız ekmek.


https://image.piri.net/resim/imagecrop/2019/02/02/02/15/resized_e8ec8-5cf9ff29ermantopgul1.jpeg

HERKES EKMEĞİNİ YAPABİLİR

Demirtaş’la Kuzguncuk’ta buluşuyoruz. Bir yandan ekmek dağıtıyor, bir yandan da bize hikâyesini anlatıyor. Murat Bey, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi’nde okuduktan sonra farklı sektörlerde çalışmış. Reklam ve sinema sektöründe dekor ekiplerinde çalışırken ortamda maruz kaldığı kimyasal maddelerden bunalmış ve işinden ayrılmış. Kısa bir süre kafe işletse de çocuğu iki yaşına gelince evde ona bakmak için ev babası olmuş. Bu süreçte evde ekmek yapmaya başlamış. Ürettiği ekmekleri çevresiyle de paylaşmış. Şimdi kendisinden ekmek talep edenlere toplu taşımayla veya yürüyerek ekmeklerini dağıtıyor. Kargoyla kullanmaya, bir işletme açmaya, kısacası işleri büyütmeye yanaşmıyor. Fazla tüketimin küresel ısınmaya etkisi, daha fazla çöp üretmemek bunun nedeni. Tabi ona göre herkes evde ekmeğini kendisi yapabilir. Sadece bunu hatırlayabilmek ve harekete geçmek gerekiyor. Demirtaş’ın ekmeğini farklı kılan ise atalık tohum ve yerel malzeme kullanıyor olması.


https://image.piri.net/resim/imagecrop/2019/02/02/02/19/resized_d9e8b-3ef2b0f1muratdemirtas10.jpg

FIRINCILAR ÖĞRENMEK İÇİN ARIYOR

“Daha önce bir fırıncı sosyal medyadan bana ulaşıp, pişirdiği ekmekleri çocuklarına yedirmediğini söyledi” diyen Demirtaş, bir başka fırıncının ise ekşi mayalı ekmek yapmayı öğrenmek için kendisiyle irtibata geçtiğini söylüyor. Demirtaş, “Kendi yiyeceği domatesi ayrı yetiştiren köylüden bahsedilir hep, bu da onun gibi bir şey sanırım. Biz ekmeğimizin içerisinde ne olduğunu bilmek ve üretene güvenmek istiyoruz ama hep aksi yönde mesajlar geliyor ne yazık ki” ifadelerini kullanıyor. Demirtaş şöyle söylüyor: “Mesele bizim büyümemiz değil, mahallemizdeki fırınların da atalık buğdayla, ekşi mayayla sağlıklı ekmek yapmaya yöneltmek. Eğer bir fırıncı benim kapımı çalıp, ekşi maya öğrenmek istediğini söylüyorsa bu durumda bir gariplik olduğu anlayabiliriz.”

ÇİFÇİ DE HAKKINI ALMALI

Demirtaş son zamanlarda evde ekmeğini kendisi yapan veya yapmak isteyenlerle sosyal medya üzerinden haberleşip, ufak bir grup kurmuş. Bu grubun üyeleri her geçen gün artıyor da. Amaçları ekmeğin önemini anlatmak ve bu anlamda ustalığı desteklemek. “Belki kollektif bir fırın kurmak ve bu ustalığı herkese öğretebilmek” diyor ve ekliyor: “Amaç aynı zamanda iletişim içerisinde, birlikte olmak. Çiftçinin hakkının almasını sağlamak ve daha fazla üreten olmasına destek olmak.”

ATALIK TOHUMLARIN İZİNDE

Erman Topgül ise kısa süre önce profesyonel kariyerini geride bırakarak ekmek yapmaya başlamış, Topgül hikâyesini şöyle anlatıyor: “Ekmek yapmaya 2014 yılında ekşi maya ile tanışarak başladım. Zamanla ufak ufak ekmek yaptım. Bir yandan ekmek yaparken bir yandan da ekşi mayayı okumaya araştırmaya devam ettim. İlk başlarda bir hobi olarak ve sadece merak ile başlayan ekmek maceram gün geçtikçe daha da derinleşti. Mayalama, ekmeğe şekil verme, pişirme gibi tekniklere bakarken sağlık açısından ekşi mayanın önemini de araştırmaya başladım. Günümüzdeki tohumların durumunu okudukça bu sefer atalık tohumların, düzgün üreticilerin izini sürmeye başladım. İlk zamanlar sadece kendimiz için ekmek yapıyor, bir yere davet edildiğimizde yanımızda hediye gibi götürüyordum. Bir arkadaşımızın doğum yapması üzerine onlara düzenli ekmek yapmaya başladım. Zamanla ekmek isteyenler oluşmaya başladı ve daha fazla ekmeği çevremizle paylaşmaya başladım.”

EKMEĞİ MERKEZE KOYDUM

Uzun süre sivil toplum kuruluşlarında ya da sivil oluşumlarda proje yürütücülüğü yapan Topgül, şimdilerde tamamen ekmek yapıyor ve satıyor. Topgül mesleğini nasıl değiştirdiğini ise şöyle anlatıyor: “Sahip olduğum iş tam zamanlı olsa da dönemlik değişiklik gösteriyordu. Bazı dönemler çok yoğun bazı dönemler ise tamamen durgun olabiliyordu. Ekmekleri ise severek, ancak günlük işlerimden kalan vakitlerde yapabiliyordum. Çevreden ekmek isteyen sayısı arttıkça ekmek pişirme zamanlarımı çok iyi planlamam gerekti. Ben de bu planlamayı ekmekçiliği merkeze koyarak yapmaya karar verdim. Uzun zamandır yapmak istediğim bir değişikliği bir kaç ay önce yaptım, daha fazla ekmek pişirebileceğim bir düzen oluşturdum ve zamanımın büyük kısmını ekmeğe ayırdım. İnsanlara sağlıklı gıda ulaştırmak ise en büyük motivasyonum diyebilirim.”

Güven üzerine kurulu bir ilişki

Topgül çevreden aldığı tepkileri de şöyle dile getiriyor: “Günümüzde hepimiz temiz ve sağlıklı gıdaya ulaşmaya çalışıyoruz. Kendi çevremle bu ekmeleri paylaşarak en azından düzgün ekmeğe ulaşmalarını kolaylaştırıyorum. Güven üzerine kurulu bir durum bu, ben bütün açıklığı ile neyi nasıl yaptığımı insanlarla paylaşıyorum. Hem sağlıklı hem de lezzetli ekmekle beslenebildiği için daha rahat ettiğini, artık hazımsızlık yaşamadığını söyleyenler var. Çocuklarına besleyici değerlerini kaybetmemiş sağlıklı bir ekmek yedirdiği için mutlu olan ebeveynlerden teşekkür almak da çok büyük keyif.”


https://image.piri.net/resim/imagecrop/2019/02/02/02/12/resized_4a282-3f55391fmuratdemirtas11.jpg

Uğraştırıcı ve bir yandan da terapi gibi

Eda Yapanar çevre mühendisliği mezunu bir dansçı. Onun ekmek macerası 7-8 yıl önce başlamış. “Evde ekmek pişirebilsem ne güzel olur’’ düşüncesi üzerine bir kitap alarak ekşi maya üzerine araştırmalar yapmış. Sonunda da bir ustaya çırak olarak ekmek yapmayı daha iyi öğrenebileceğini düşünmüş. Gerisini kendisinden dinleyelim: “Geçen sene Murat’a (Demirtaş) beni çırak olarak kabul eder mi diye sordum. Sağolsun kattı yanına. Neredeyse bir sene geçmiş olmasına rağmen işin başlarındayım; öğrenilecek, hissedilecek hala bir uzun ömürlük malzeme var. Bazı işler, uğraşlar hayatın ta kendisi gibi, bu da onlardan biri.”

Yapanar’a göre soğuk mayalamayla ekmek yapımı biraz daha uğraşlı ve zaman alan bir süreç olsa da, bir tür terapi gibi aynı anda. Yapanar, “Hayatın bana zor gelen yönlerini daha rahat geçirebilmemi de sağladı. Birilerini doyurmanın, üstelik sağlıklı bir şekilde doyurmanın keyfi de bambaşka” diyor ve şunları anlatıyor: “Tabii ekmek, undan yani çoğunlukla buğdaydan yapılan bir gıda ürünü, su ve tuz ile birlikte. Yani işin temeli tohum, toprak, su. Her birinin tabiatının korunmuş olması önemli. Ekmek yapmaya başlayınca, hangi tohum, kimin tarafından nerede yetiştiriliyor, nasıl korunup nasıl öğütülüyor ve sevkediliyor; suyun, tuzun kalitesi nedir gibi soruları daha fazla sormaya başlıyor insan. Bu işe devam etmekteki en önemli motivasyonlardan biri de atalık tohumların ehlileştirilmeden, doğasında serpilmesine katkıda bulunmak. Tabii su ve tuz kirliliğinin önlenmesi de aynı derecede önem arzediyor.”

YENİLMESİ MUTLU EDİYOR

Evdeki ihtiyaca göre ekmek yapan, bazen de çevreden gelen taleplere göre sayıyı biraz arttıran Yapanar, bir işletme hayalinin olmadığının da altını çiziyor ve şunları söylüyor: “Daha çok, işin temelini nasıl besleriz; doğru anlayışı nasıl buluruz ve bu anlayışla ekmek yapanlar olarak nasıl çoğalırız, bunun peşindeyim ben de Murat gibi. Ekmek yaptığımı duyanlardan hep olumlu tepkiler görüyorum. Bazısı da destek olma gayreti içinde; bu çok güzel. Bir takım kişiler de ekmek yapmaya hevesleniyor; bu daha da güzel. Hele bir de pişen ekmeğin afiyetle, beğeniyle yendiğini duyunca değmeyin keyfine...”

Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...