İstanbul'un fethini ve fetih sonrası Fatih Sultan Mehmet'in yaptığı çalışmaları en iyi anlatan tarih kitabı 'Kritovulos Tarihi' Türkçe'ye çevrildi. Fatih Sultan Mehmet'in çağdaşı Bizanslı tarihçi Kritovulos tarafından kaleme alınan kitabı Ari Çokona tercüme etti. Eserde, fethin sıcak anları detaylı bir şekilde anlatılırken, fetih sonrası İstanbul'un imar ve iskan konusuna da değiniliyor. Zaman içinde güçsüzleşen, son kuşatma ve savaşla nüfusunu yitiren, şehir imparatorluğunun başkenti yapmak isteyen Fatih'in enerjisinin büyük kısmını imar ve iskana harcadığı eserde anlatılıyor. Şehrin en güzel noktalarına Eski ve Yeni Saray'ı inşa ettiren Fatih'in, Yedikule'de bir hisar yaptırdığı eserde ayrıntıları ile aktarılıyor. Surları tamir eden Fatih'in, camiler, hanlar, hamamlar yaptırdığı ve ele geçirdiği bölgelerden İstanbul'a nüfus taşıdığı da eserde yer alıyor. Yazar Ari Çokona, "İstanbul'un fethini çağdaşları içinde en güzel anlatan kişi Kritovulos'tur" diyor
'Kritovulos Tarihi' kitabın tanıtım toplantısı önceki akşam Pera Müzesi'nde yapıldı. Topkapı Sarayı Müzesi Başkanı Prof. Dr. İlber Ortaylı, Boğaziçi Üniversitesi'nden Bizans Tarihi uzmanı Prof. Dr. Nevra Necipoğlu ve kitabın çevirmeni Ari Çokona programda kısa birer sunum yaptı. Heyamola yayınlarından çıkan kitabın detaylarını anlatan Çokona, kitapta Rumeli Hisarı'nın yapımı, topların dökülmesi, komutanların hangi noktalarda mevzilendiği, tarihte kullanılan 'ilk havan topu' gibi konularda özgün bilgilerin kitapta yer aldığını ifade etti. Topkapı sarayında GL3 koduyla muhafaza edilen el yazması kitapta, fetihte Fatih Sultan Mehmet'in kullandığı bir teknikten bahsediyor. Bizans donanması ile karşılaşan Osmanlı ordusu, Fatih Sultan Mehmet'in dehasıyla yeni bir yöntem geliştiriyor ve Bizans donanmasını bertaraf ediyor. Fatih, Galata'da önlerine çıkan Bizans donanmasına karşı Galata'nın hemen gerisinde tepenin arkasına topları yönlendiriyor. Tepede topların ağzını yukarı çevirterek havan topu mantığı ile topları ateşletiyor. Böylece geriden ateş edilen gülleler havan topu gibi geliyor ve Bizans donanmasını bertaraf ediyor.
Kritovulos'un, Sultan II. Mehmed'in saltanatının ilk on yedi yılını anlattığı bu kitabının dünyada sadece tek bir nüshası bulunuyor. Uzun yıllar boyunca dikkatlerden kaçtıktan sonra 1870 yılında yayımlandı. İngilizceye ancak 1954'de çevrilen kitabın ilk çevrildiği dillerden biri de Türkçeydi. İzmir mebusu Karolidis Efendi, 1910'da Osmanlıcaya çevirdiği kitabı, Tarih-i Osmanî Encümeni'nin dergisinin eki olarak yayımladı. Yıllar sonra tarihî belgeyi, aslından yapılmış Ari Çokona'nın özenli çevirisiyle Türk okurlarına kazandırdı.Çift sayılı sayfalarda el yazmasının renkli fotoğrafları, tek sayılı sayfalarda ise Türkçe çevirisi olmak üzere iki dilde yayınlandı. Kitapta Kritovulos, Bizans İmparatorluğu'nun tarihten silinmesiyle yerine Osmanlıların geçişini, bu değişimin baş aktörü olarak gördüğü Fatih Sultan Mehmet'in saltanatı çerçevesinde vermeye çalışıyor. Bizans İmparatorluğu'nun çöküşü sürecinde vassal devletçiklerin kendi aralarındaki çekişmeleri, Osmanlı ile ilişkileri, Venedik-Ceneviz rekabeti gibi konularda bilgiler veriyor. Eserde hem Osmanlı hem de Bizanslı görgü tanıklarından yararlanarak döneme ait kapsamlı bilgiler veriliyor.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.