ETİD Başkanı Hakan Orhun'a göre, 'e-ticaret sektörü her kriz döneminden yüzde 50 büyüyerek çıkıyor, az sermaye ve iyi fikri olan bu işe soyunuyor. Sektörü büyütecek olan en önemli etken ise tüketici olacak.'
Etid 2007 yılında e-ticaret sektörünü büyütmek ve tek sesli ortak çalışmalar yapmak amacıyla kuruldu. Bundan 6 yıl önce ilk defa aynı masaya oturduğumuzda sektörü canlandırmak için beraber birşeyler yapılması gerektiğine karar verdik. O zaman mevzuatlar e-ticarete hiç uygun değildi. Kapıya gelip tencere tava satmak ile aynı statüde sayılıyordu. Bunun değişmesi gerektiği konusunda hem fikirdik. Bu fikirlere hizmet eden Etid 31 firmadan oluşuyor. Dernek üyeleri arasında hepsiburada.com, hızlıal.com, teknosa.com, sahibinden.com, gittigidiyor.com gibi nihai ürün satan ve limango, markafoni vb. özel alışveriş siteleri var.
Sektörü büyütmek hepimizin ortak paydası idi. Sektörün ve tüketicinin lehinde bir takım iyileştirmeler yapmamız gerekiyordu. Ticari olarak hepimiz birbirimize rakibiz ama devlet nezdinde işin işleyişini nasıl olduğunu anlatmak, dünyadaki örnekler ile kıyaslamak, potansiyel müşterilerimize de kendimizi doğru anlatmak için hemfikir olduk.
Amerika'yı çok yakından takip ediyorum. 2000'li yıllarından başında Türkiye, dünya çapında bu sektörün 4-5 yıl gerisindeydi. Bu fark giderek kapandı, hatta bazı Türk siteleri artık dünyada çok büyük pay edinmiş durumdalar. Mesela Markofoni şuan dünyanın en büyük ikinci özel alışveriş sitesi.. Gittigidiyor.com E-bay tarafından satın alındı. Yemeksepeti.com birçok ülkede büyümeye başladı. Dolayısıyla çok ciddi işler yapılıyor. Artık çok geride değiliz ama emin adımlarla ilerliyoruz. Mevzuatlar da sektörü daha iyi anlatacak şekilde düzenleniyor.
Şuan Türkiye'de 46 milyon kredi kartı kullanıcısı var. Bu rakamlar Avrupa'nın çok çok ilerisinde. Biz internetten alışverişin güvenli olduğunu, sitelerdeki bazı göstergelerden yola çıkarak rahatlıkla alışveriş yapılabileceğini dile getirdik. Bir ara basında 'İnternetten alışveriş yapmadığım halde kredi kartımdan para çekilmiş' şeklinde haberler gördük. Bu aslında internet ile ilgili bir sorun değildi.
Hayır, tam olarak öyle değil. Mesela siz kartınızı bir yerde çaldırıyorsunuz. Bu kart internette bir yerde kullanılıyor. Burda ne banka sorumlu ne de internet yaramaz bir çocuk.. Güvenmediğiniz yerlere kartınızın kopyasını vermeyin. Kart kopyalama işlemi ile birçok yerde alışveriş yapılabiliyor.
Aslında mağazada seçiminizi nasıl ve neye göre yapıyorsanız internet için de onlar gerekli. Alışveriş yapmadan önce forum sitelerinden araştırma yapmak daha sağlıklı olur. İnternette alışveriş yaptığınız yerin bilindik bir site olması ve sağladığı güvenlik (SSS) ayarları da çok önemli. İnternet siteleri alışveriş yapılan kredi kartının numarasını hiç görmez. Bütün bilgiler kredi kartın ait olduğu bankaya gider. Eğer banka bize onay verirse, teslimatı gerçekleştiririz. Dolayısıyla herhangi bir problemde ilk önce bankayla iletişime geçilmesi gerekiyor.
Kredi kartıyla alışveriş yapmaya başladığınız an sitelerin adres çubuğunda kilit işareti çıkar. Bu o sitenin alışveriş için güvenli olduğunun işaretidir. Bazı sitelerde adres çubuğu yeşil renk olur, bu da sitenin alışveriş için uygun olduğu anlamına gelir. Sitelerin güvenlik sertifikalarını çift tıkladığınızda güvenliği kimin sağladığı, ne kadar geçerli olduğuna dair bilgiler çıkar.
Verilere göre e-ticaret hizmeti veren binlerce internet sitesi var. Bizim yaptığımız hesaplamalara ve gelişmiş ülkelerin verilerine göre elde edilecek cironun gelecek 3 yıl içinde 10 milyar TL'yi aşacağını düşünüyorum. En büyük zorluk internete müşteri kazandırmak, bunun için çalışmalar yapıyoruz. Zaten Türkiye'de hali hazırda 35 milyon internet kullanıcısı var. 7 milyon kişi bankacılık işlemlerini internetten gerçekleştiriyor. 3 milyon civarı kişi internetten düzenli alışveriş yapıyor. Dolayısıyla varolan bu potansiyeli daha yukarılara taşımamız gerekiyor. Sektörel büyümemiz her sene yüzde 50'nin üzerinde gerçekleşiyor.
Her işte olduğu gibi girişimde bulunacağınız işin bir marka değerinin oluşturulması gerekiyor. Uzun süre hayatta kalabilmesi için bu şart. 'İnsanlar neden benden alışveriş yapar ya da yapmalı?'nın cevabının bulması bu işin mirengi noktası.. İnternetin avantajları çok fazla, işe başlangıç maliyeti diğer sektörlere göre daha düşük. Son zamanlarda sıkça gördüğünüz fırsat sitelerini oluşturmak 500 dolara mal oluyor. Mühim olan bir farklılık oluşturmak, olağandışı faydalı bir iş yapabilmek. 175 fırsat sitesi varken 176.cıyı açıyorsanız diğerlerinden bir farkı olmalı. İnternette başarısız bir girişim yapmak çok kolay. Sektörü iyi araştırıp büyük düşünüp aynı zamanda akıllı olmak lazım.
İki sene önce özel alışveriş sitelerinde patlama yaşandı. Sonrasında fırsat siteleri çoğaldı. Bir sonrası için abonelik modelleri gündeme gelebilir. Dünyada çok tutulan bir model oldu, bir siteye üye oluyorsunuz, üyelik karşılığında aralıklarla bir takım ürünleri bedava alma hakkınız oluyor. Böylelikle sitenin reklamı ve tıklama oranı artmış oluyor. Dikey açılımlar anlam kazanacak. Mesela internetten balık oltası, kemer tokası ya da papyon çeşitleri vb gibi tek bir ürün üzerine yoğunlaşarak internette satış yapmak çok tutulacak. Dünyadaki trendler bunu gösteriyor ama Türkiye'de nasıl yer bulur orası bilinmez.
Bence her yönetici lider olmalıdır. İyi yönetebilmeyi, organize olmayı bilmelidir. Liderler yetiştirmeniz için liderlik yapmanız gerekiyor. Lider olmayan yönetici başarılı olamaz. Yöneticiden kastım otoriter değil demoktarik yönetici..
Ölçülebilir riskler alan kişidir. Risk almak tabiki güzel birşey ama girişimi iyi analiz etmek gerekiyor. Mühendislik alt yapım olduğu için her zaman bir B planım vardır.
Bilgisayarda müzik yapıyorum. Cuma akşamları 7-8 saat muhakkak bunun üzerine yoğunlaşırım. Gitar çalmayı çok seviyorum. Vakit buldukça yüzüyorum.
Bunların dışında internetten alışveriş yapmak da en sevdiğim hobilerim arasında.
Hayır bunu yapmaktan hiç hoşlanmam. Bunun için az uyuyup daha çok çalışıyorum. Eşime ve çocuklarıma da vakit ayırırım. Herşey doğru planlama yapmaktan geçiyor.
Dolu dolu bir hayat geçirmek, uykuya ayırdığınız vakitten daha önemli. Uyku ölü zaman.. Genelde maksimum 5-6 saat uyurum. Günlük işlerin yolunda gitmesi beni bir sonraki güne motive ediyor.
Risk: Dikkat
Para: Güç
Girişim: Fırsat
Gelecek: Pozitif
Eğitim: Şart
Reklam: Trafik
Kriz: Azim
Globalizm: Fırsat
Yönetim: Liderlik
Lider: Örnek
Otomobil: Tutku
Kalite: Kusursuzluk
Çocuk: Gülümseme
Evlilik: Mutluluk
