"Çevremizde yaşadığımız çoğu problemlerin iyi ve kaliteli yetiştirilmemiş insanlardan kaynaklandığını gözlemliyoruz ve aslından bu durumdan endişe duyuyoruz. Bunun için ne yapabiliriz diye düşündük. Şuna karar verdik:' Niyetimiz kaliteli insanlar yetiştirmek' diyen Palet Montessori Anaokulu müdürü Reyhan Uzuner bu felsefeyle yola çıktıklarını dile getiriyor. Çok araştırmalar yaptıklarını ve farklı bir eğitim nasıl verebiliriz üzerine yoğunlaştıklarını söyleyen Uzuner: "Kaliteli eğitim için en uygun yaşın çocukluk dönemi olduğunu tespit ettik, bu amaçla yola çıktık. Nasıl bir eğitim vermeliyiz konusunda çok tartıştık ve Özellikle yurt dışında çalışmalar yapan kişilerin de bildiği Montessori sistemini keşfettik. Bu sistemin insan ruhuna en uygun eğitim sistemi olduğunu biz tecrübe ettik. Ana fikrinin 'Kendim yapabilmem için bana yardım et' olduğu Montessori eğitiminde ceza ve mükâfat anlayışı yok. Zaten çocuk yapabilmenin hazzını yaşadığı zaman başa bir şeye ihtiyaç duymuyor."
Maria Montessori (1870-1952) İtalya'nın ilk, kadın tıp doktorlarından ve antropoloji ve hijyen profesörüdür. Özellikle, çocukların zihinsel ve bedensel gelişimleri üzerine yaptığı muazzam gözlemler ile tanınır. Yaşadığı dönemde kadınların üniversite okuması imkansız görülürken o tıbbiyeye girmiş, erkek sınıf arkadaşlarının küçük görmeleri ve baskılarına dayanmış, hatta bir kadınla aynı sınıfta olmayı reddeden sınıf arkadaşları yüzünden kadavralarla tek başına gece ders çalışacak kadar azimli bir insandır. Bu baskılardan iyice bunaldığı bir gün, Roma Meydanı'nda çıplak ayaklı fakir bir çocuğun elinde kırmızı bir kâğıt parçasıyla o soğukta dakikalarca oynadığını görür. Şartlar ne kadar kötü olursa olsun, bir çocuğun bir şeye odaklandığında uzun bir süre onunla meşgul olabileceğini farkeder. Bunun üzerine Montessori, çocuklar üzerindeki araştırmaları ve zamanının aydınlarının da etkisiyle eğitim bilimlerine yönelir ve 'eğitimde çocuktan hareket" akımını benimser. Kıta Avrupa'sını, Amerika'yı ve Hindistan'ı kapsayan bir coğrafyada eğitimler verir, çalışmalar yapar ve okullar açar. Zamanla devrinin ve günümüzün önemli eğitim şahsiyetlerinden biri haline gelir. Bugün Montessori eğitim sistemi bütün dünyada barışçılığı, ön görülü yaklaşımları ve insan yaratılışına en uygun konseptiyle çocuğu küçük görmeyen herkesin takdirini kazanmıştır.
"Çevremizde yaşadığımız çoğu problemlerin iyi ve kaliteli yetiştirilmemiş insanlardan kaynaklandığını gözlemliyoruz ve aslında bu durumdan endişe duyuyoruz. Bunun için ne yapabiliriz diye düşündük. Sonuçta kaliteli, özgüvenli ve kendini bilen insanlar yetiştireceğiz buna da en temelden başlayacağız' dedik. Çünkü biz beşikten mezara kadar ilim tahsiliyle kendimizi yetiştirmekle mükellefiz ve kim kendini bilirse Rabbini bilir diyen bir Peygamberin (sas) ümmetiyiz. Araştırmalarımız sonunda özellikle yurt dışında bulunanların daha çok aşina olduğu Montessori sistemiyle tanıştık. Bu sistemin insan ruhuna çok uygun, böyle olduğu için de bizim değerlerimize çok yakın olduğunu fark ettik.
Gerçekten çok enteresan geldi. Özellikle klasik anlamda ödül ve ceza olmaksızın işleyen bir okul örneği görmediğimiz için. Aslında tüm dünyada bilinen ve uygulanan bu sistemle neden Türkiye bu kadar geç tanıştı anlamak mümkün değil. Hiç bilinmeyen bir sistemi Türkiye'de kurmak, oturtmak ve insanlara anlatmak kolay olmadı. Ama aldığımız sonuçlar, çocuklarda gözlemlediğimiz olumlu değişiklikler, her gün şahit olduğumuz bir başka güzellik bizi motive etmeğe devam ediyor. Söz aramızda biz niye bu sistemle büyümedik diye epey hayıflandığımızı söyleyebilirim. Montessori matematik materyalleri ile çocukken tanışsaydım matematik korkulu rüyam olmazdı diye düşünüyorum.
Bu tür bir kaç kişisel çaba olduğunu biliyoruz ve Montessori'ye inanmış insanlar olarak birbirimizle iletişim içindeyiz. Fakat Türkiye'de gerek tercüme edilmiş kaynakların azlığı, gerek bu konuda toplumdaki farkındalığın az düzeyde olması bizi bu konuda çalışmak isteyenlere rehberlik edecek bir enstitü kurmaya yöneltti. İstanbul Montessori Enstitüsü (İME) adıyla bir enstitü kurduk. Montessori sistemiyle profesyonel veya amatör olarak ilgilenmek isteyenlere bir eğitim programı sunuyoruz. İME, eğitim programının yanı sıra; toplumumuzdaki Montessori algısını yükseltmek ve kaynak eserleri tercüme etmek için de çalışacak.
ÇOCUK EDİLGEN DEĞİL ETKEN DURUMDA
Geleneksel eğitimde öğrenciler daima dinleyici rolündedir. Genellikle çocuğa çok fazla söz hakkı verilmez. Böylece çocuğun en önemli güdülerinden biri olan "merak duygusu" giderek körelir. Montessori eğitiminde ise çocuk hep dinleyen değil, soru soran, merak eden, araştıran ve keşfeden ve ilgi alanına yönelik çalışmasını kendi belirleyen rolündedir. Montessori eğitiminde çocuk keşfederek öğrenir, öğretmene düşen rol ise çocuğun eğilimlerini gözlemlemektir. Karakterine uygun teşviklerle dünyayı keşfedişine rehberlik etmektir. Bu güvenli ortamda, gerçek dünyadakine çok yakın çeşit çeşit tecrübeler edinerek hayata hazırlanacaklardır. Montessori'de çocuklara özel, bu doğal ortamda kullanılacak 'dünyayı açan anahtarlar' olarak adlandırdığımız materyaller kullanılır. Bu materyallerin her biri çok özeldir çünkü etkin ve çalışılabilirdir. Her biri belli bir duyuyu, duyguyu ve algıyı harekete geçirecek şekilde özel olarak tasarlanmıştır. Materyallerin hepsinde hata denetimi kendi kendine yapılabilir. Çocuk ne zaman hata yapsa materyal çocuğu tekrar denemeye davet etmektedir. Klasik eğitimde çocuklar sandalyelerinde oturur ve öğretmenin onlar için seçtiği aktiviteyi beklerler. Montessori eğitimi hareketin çocuk için çok önemli olduğunu düşünerek çalışmaları çocukların hareket edebilmeleri için uygun hale getirir. Montessori eğitiminde oyun ortamı çok önemlidir, çünkü çocuklar oyunu sadece vakit geçirmek ya da eğlenmek için oynamaz, oyun esnasında dünyayı ve yaşadıkları çevreyi keşfederler. Bu nedenle sınıf ortamı çocuğun oyun oynaması için en elverişli koşullara sahip olmalıdır. Çocuk kendi seçtiği materyalle, ihtiyacı olan zaman süresince çalışır. Dilerse masa da dilerse çalışma halısını sererek yerde çalışır. Çalışma halısı her çocuğun özel alanıdır, kendisi izin vermediği sürece başka birisi onun çalışmasına katılamaz. Bu da bütün sınıfça kabul gören saygılı bir davranıştır. Kendini güvende hisseden çocuk diğer arkadaşlarının da güvenliğini tehdit etmez. Büyüklerinden saygı gören çocuk saygının bir zorunluluk değil huzurlu ve mutlu yaşamanın doğal bir parçası olduğunu benimser.
Bireyin hak ve özgürlüklerini rencide etmeyen Montessori sisteminde çocuk oturarak, ezberleyerek değil, kendi hızına göre ve dilediği kadar dokunarak, deneyerek, görerek öğreniyor. Bu sistem her çocuğun öğrenmeye meyli olduğunu kabul ediyor. Maria Montessori " Başarı ölçütü, çocukların birbirine kıyasla ne kadar öğrendiği değil, çocuğun öğrenmekten duyduğu mutluluktur. Kendince öğrenip, kendisi başaran çocuğun karakterinde, kararlarını gerçekleştirmiş bir insanın duyduğu özgüven ve başarma hissinin verdiği mutluluk vardır." diyor. Çocuğu herhangi bir şeye zorlamanın, "hadi bakalım oyun saati, kalk şimdi faaliyet saati" telkinlerinin olmadığı sistemde çocuk daha uyumlu oluyor. Zorlanmayan çocuk duygularını çevresine 'yaramazlık" diye adlandırılan tepkilerle yansıtmıyor.
Palet Montessori'de 1-3 yaş ve 3-6 yaş aralığındaki çocuklara eğitim veriyoruz. Bu eğitimin gerektirdiği hassasiyetleri aileler de ciddiye alırsa, yani okul-aile işbirliğiyle eğitim daha da verimli hale gelecektir.
İstanbul Montessori Enstitüsü sayesinde, çocuk gelişimi ve eğitimi konusunda uzmanlaşmış öğretmenlerimiz bu sistem için ayrıca eğitim alıyor. Biz kendi Montessori eğitmenimizi kendimiz yetiştiriyoruz. Ayrıca sadece bizim ihtiyaçlarımız için değil bu konuyla ilgilenen herkese hizmet verecek, yurtiçi ve yurt dışından uzmanların katıldığı sertifikalı eğitim programlarımız devam edecek. Öğretmenlerimiz haricinde, bizim okulumuzda ki servis şoföründen tutun da aşçımıza kadar herkes Montessori eğitimini öğreniyor. Çocuklara nasıl davranacağı konusunda bilgilendiriliyorlar.
Bu gerçekten önemli bir konu... Hayır, kaybolmuyor, çünkü aldığı eğitimle duyularını ve duygularını nasıl kullanacağını nasıl hareket edeceğini öğreniyor. Kendini tanıdığı ve ifade edebildiği için yeni girdiği çevrelere uyum sağlaması ve çevresiyle sağlıklı iletişim kurması daha kolay oluyor. Tabii ki bu eğitimi almış çocukların ilerdeki tahsil hayatlarının da bu sistemle devam etmesi bizim de en büyük arzumuz. İnşallah ilköğretim seviyesinde de eğitim veren Montessori okulları açmak istiyoruz.
Birçok kere hayretle görmüşüzdür ki, çocuklar pahalı ve karmaşık oyuncaklar yerine, yetişkinlerin gündelik hayatta kullandığı materyalleri incelemek ve 'kullanmak" isterler. Mutfaktaki çekmeceleri açıp kapatmak, her şeyin tadına bakmak, tencere ve kapağını birbirine çarparak ses çıkarmak, evi süpürmeye çalışmak, sürahiden bardağa su dökmek, kaşık çatalla oynamak çocuklar için eğlenceli deneylerdir. Montessori sisteminde günlük yaşam becerileri adı altındaki etkinlikler çocuklar için son derece ilgi çekici ve aynı zamanda ileri yaşlardaki fiziksel ve zihinsel faaliyetlerinin temelini oluşturacak çalışmalarla dolu. Kendi fiziksel yapısına uygun tasarlanmış materyallerle yapacağı kaşık, bıçak, çatal kullanma çalışması çocuğun düzgün kalem tutmasını, su veya baklagilleri kaptan kaba aktarma çalışması dikkatini odaklamasını destekliyor.
Masa temizleme, toz alma gibi aktiviteler el bileği ve parmak kaslarını güçlendirmesini, giysi çerçeveleri ile çalışması hem düğme iliklemeyi, fermuar çekmeyi veya kemer takmayı başkasına muhtaç olmadan yapmasını sağlıyor. Ayrıca özgür seçimler yaparak bireysel çalışabilmesi, hatalarını kendisinin telafi edebileceğini görmesi, çocuğun zihnini inşa edip keşifler yapmasına olanak sağlayan bir eğitim ortamının olması çocuğu özgürleştiriyor. Hata yaptığında veya başardığında olumlu veya olumsuz yönde aşırı tepkiler görmedikçe bu gündelik etkinlikleri doğru bir şekilde tamamlamak çocuk için doğal bir fiil haline geliyor.
Montessori sınıflarında karma yaş grupları bir arada eğitim alıyor. Bu sayede üç yaşındaki bir çocuk matematik materyalleriyle çalışmadan önce 5 yaşındaki bir başka çocuğun çalışmasını gözlemliyor ve o yaşa geldiğinde nasıl kullanması gerektiğini önceden kendisi öğrenmiş oluyor. Montessori matematik çalışmalarında hedeflenen; matematik işlemlerini öğretmek olmayıp soyut matematiksel kavramları somutlaştırarak matematiksel düşünmeyi geliştirmek ve matematik öğrenmeyi kolaylaştırmak... Çocuk henüz emici zihin mucizesine sahipken diğer bilgiler gibi matematiği de zahmetsizce öğrenecektir.
Montessori'nin amacı, çocuğun serbestçe kendini ifade etme yeteneğini kazanması kadar dilin kavramlara ilişkin yönünün yapılaştırılmış alıştırmalar yardımı ile geliştirilmesi. Montessori yönteminde çocukların dil eğitimi için özel olarak hazırlanmış materyaller kullanılıyor. Dil etkinlikleri ağırlıklı olarak bu materyallerin kullanımı ile gerçekleştirilmektedir. Çocuk bu materyalleri kullanarak doğal bir süreç içerisinde yeni kavramlar ve anlamlar eşliğinde yeni kelimeler öğrenmektedir. Montessori o döneme kadar inanılanın aksine yazmanın okumadan önce geliştiğini farkeder. Bunun için de çocukların hassasiyet evrelerine dayalı olarak materyaller geliştirir. Bu materyallerle çalışan çocuklar çok kısa bir zamanda harfleri öğrenerek yazmayı öğreniyorlar.
* Bütün çocuklar özgün ve özgür bireyler olarak kabul edilir.
* Her bir çocuğa derin bir saygı ile kendi gelişim ve öğrenme hızına göre eğitim veriliyor.
* Ödül ve ceza baskısı olmadan, dolaylı metodlarla ve amaçlı oyunlarla çocukların zekası ve kişilikleri geliştirilir. Çocukların özgüvenli ve bağımsız hareket etmesi teşvik ediliyor.
* Klasik sınıf yapısının aksine çocuklar aktif bir şekilde sınıf içinde hareket eder ve kendi seçtikleri materyallere yoğunlaşıyorlar.
* Her zaman güvenli, mutlu ve saygı duyularak çalışacağı, istediği materyale rahatça ulaşabileceği hazırlanmış çevre sağlanıyor.
* Karışık yaş gruplarının bir arada bulunduğu sınıflarda büyük çocukların liderlik yönleri ön plana çıkarılarak küçük çocukların gelişimleri ve adaptasyonları kolaylaştırılıyor.
* Özel tasarlanmış, hata kontrolü olan Montessori materyalleri ile, bir işi yanlış yapma ve sonucunda mahcup ve yetersiz hissetme gibi özgüven kırıcı olumsuzluklar sıfıra indiriliyor.
* Bu özel Montessori materyalleri sayesinde çocukların akademik çalışmalara
hevesleri giderek artıyor
* Sınıf ortamında eğlenerek oynadıkları bu materyaller ilerde, akademik çalışmalarında onlara doğru yerleşmiş fizik, matematik, kimya, coğrafya, sosyal ve kültür birikimleri olarak geri dönüyor.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.