Pek çok başarılı bilim adamı ve sanatçıya verilen ödüllerin başında Nobel gelir. Peki, kimdir bu Nobel? İcadıyla tarihe geçen ve çok büyük servete sahip olan bu isim, tüm varlığını bilim ve insanlık adına yapılan çalışmalara bırakmış. İyi okumalar...
Finlandiyalı Nobel Ailesi, tarihe geçmiş önemli ailelerden birisi. Baba Nobel, patlayıcılar üzerine kurduğu atölyesinde büyük başarılar elde eder, Rus ordusunda kullanılmak üzere malzemeler üretir. Anne Nobel de küçük bakkalıyla iş hayatında yer alan çalışkan bir bayandır. Zamanla büyüyen bu aile çocuklarının eğitimi için oldukça özen gösterir. Özellikle ortanca oğlu Alfred'in dikkat çeken kıvrak zekâsı ve başarıları vardır. Onun için zaman zaman özel öğretmenler tutulur, doğa bilimleri, dil ve edebiyat alanlarına yoğun eğitimler verilir. Alfred, on yedi yaşına geldiğinde İsveççe, Rusça, Fransızca, İngilizce ve Almanca'yı akıcı bir şekilde konuşabilecek düzeye gelmiştir. İngiliz edebiyatına büyük ilgi gösteren Alfred, şiirle uğraşmaya çok meraklıdır, ancak babası onun hep bir mühendis olmasını ister ve fizik ve kimya eğitimine çok önem verir.
Bir süre sonra babası, onu kimya mühendisliği eğitimi görmesi için yurtdışına gönderir. İki yıllık süre içinde İsveç, Almanya, Fransa ve ABD'de bulunur. Paris'te bulunduğu süre zarfında dönemin ünlü kimyageri T. J. Pelouze'nin laboratuvarında çalışır. Burada ayrıca güçlü bir patlayıcı sıvı olan nitrogliserini keşfeden İtalyan kimyager Ascanio Sobrero ile tanışır. Alfred Nobel de nitrogliserin ile ilgilenmektedir. Nitrogliserin, baruttan daha güçlü olmasına karşın, basınç ve sıcaklığın etkisiyle kolayca patlamaktadır. Nobel'e göre bu durum nitrogliserinin pratik kullanımını sınırlandırmaktadır. Bunun üzerine farklı çalışmalar yapmak gerekir diye düşünür. Fakat Alfred Nobel, 1852'de ailesi tarafından St. Petersburg'a geri çağrılır. Nobel, nitrogliserin ile ilgili çalışmalarına burada devam etmeye çalışır. Ancak, babası Immanuel Nobel'in işleri bozulmaya başlar. Baba Nobel, bir kez daha iflas eder. Bunun üzerine Nobel Ailesi iki oğlu Alfred ve Emil ile birlikte Stockholm'e geri döner.
Alfred Nobel, 1863 yılından itibaren nitrogliserin ile ilgili çalışmalarına Stockholm'de devam eder. 1864 yılında çalışmalarını yürütürken talihsiz bir patlama olur. Kazada, küçük kardeşi Emil ile birlikte dört kişi hayatını kaybeder. Bu kötü olay Alfred'i çok üzer ama bu alanda çalışmasından vazgeçiremez. Patlamanın ardından Alfred Nobel'in Stockholm şehri sınırlarında çalışma yapması yasaklanır. Bunun üzerine Alfred çalışmalarına Malaren Gölü yakınlarındaki bir kulübede devam eder. 1864 yılında araştırmalarının sonucunu alır ve dinamit barutunu bulur. Yoğun çalışmaları sonuç verdikçe Alfred, bu konuda çok daha fazla üretir. Öyle ki 1865'te yeni bir fabrika kurar, bir süre sonra ikinci fabrikası da açılır. Hedefine ulaşan Alfred'i artık tüm dünya tanıyordur.
Nobel, San Remo'da 1896 yılında beyin kanaması sonucu öldü. Vasiyetinde, mirasının Nobel Ödülleri'nin enstitüleştirilmesi yönünde kullanılmasını ve 33.200.000 kronunun her yıl insanlığa hizmette bulunanlara sunulmasını istemiştir. Bu ödüller, fizik, kimya, tıp veya fizyoloji, edebiyat ve barışa hizmet olmak üzere toplam beş dalda verilecekti. Nobel'in bu vasiyeti önceleri büyük tartışma yarattı. Ancak 1900 yılında İsveç Hükümeti'nin Nobel Vakfı'nı kurmasıyla, Nobel Ödülleri düzenli olarak verilmeye başlandı. Daha sonra 1968'de İsveç Bankası Alfred Nobel'in anısına bir ekonomi ödülü vermeyi kararlaştırdı, ödül ilk kez 1969'da verildi.
Sentetik bir element olan Nobelyum onun anısına bu isim ile anılmıştır. Nobel ödülleri her sene ölüm tarihi olan 10 Aralık'ta verilmektedir.
