Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
43

Bildirimler

Osmanlı'nın ilk dönemlerinde, esnaf teşkilatının fütüvvet ve Ahi teşkilatlarından etkilendiği inkâr edilemez. Ancak sonraki gelişme dönemlerinde bu etkilenmenin izleri devam etmekle beraber, fütüvvet tarikatının esrarengiz yönleri aynen ve tamamen Osmanlılar tarafından tatbik edilememiş. Osmanlı Devleti'nde esnafın birinci derecede amiri, kadılar ve muhtesipler olmuş. Neden böyle olduğu sorusunu 'Dersaadet'te Ticret' kitabı yanıtlıyor. İstanbul Ticaret Odası (İTO) tarafından yayına kazandırılan "Dersaadet'te Ticaret" isimli kitapta günümüz ticaretine ışık tutması açısından Ahiliğin vurgusu yapılıyor. İstanbul'da kaybolan meslekler fotoğraflar eşliğinde anlatılıyor. Kitapta ayrıca temelini Ahiliğin oluşturduğu esnaflığın hayatın her aşamasında yer aldığı, duacılık (Arzuhal sorma) ve dilenciliğin de bir meslek sayıldığı ve gururlanan esnafın Ahilikten atıldığından bahsediliyor.

ESNAFLAR HAYATIN HER AŞAMASINDA

Esnafların İstanbul'da hayatın her aşamasında bulunduğu herkesçe bilinir. Esnaflığın belkemiğini oluşturan unsurun Ahilik olduğu da inkar edilemez... Fakat ticaretin de temelini oluşturan bu teşkilatın sosyal eşitlik, hak ve adalet adına koyduğu kuralları pek aşina olmadığımız türden... Bu kuralların genişçe anlatıldığı 'Dersaadet'te Ticaret' isimli kitapta gururlanan, cimrilik eden, kıskanan, karşısındakinin ayıbını örtmeyen, dedikodu eden esnafların Ahilik teşkilatından atıldığı da anlatılıyor. Düğünler ve tüm şenliklerde esnaflar üstünlük yarışına girer, her bir meslek grubu bu tarz eğlencelerde kendi meslek grupları açısından en güzel ve en ilginç hediyeleri dağıtmak için yarışırlarmış. Kitapta esnafların padişah sefere çıkmadan önce bir alay düzenledikleri ve bu alayda şairlerden meddahlara, görevi ilahi söylemek olan hanendelerden hekimlere, tütüncülerden sebzecilere kadar temsilcilerin bulunduğu yer alıyor.

HER ESNAF TEMSİLCİSİ İÇİN FARKLI RENK BAYRAK

Şenliklerde her bir esnaf grubunun taşıdığı bayraklar farklı renkte olurmuş. Buna göre gösterilerde hallaçlar, Rum meyvecileri, çiçekçiler, eğerciler, testereciler, mumcular, ressamlar kırmızı bayrak, Rum takkeciler, Arap seyisler, Yahudi dülgerler, kaldırımcılar, kuyucular kırmızı-beyaz bayrak; hançerciler, kürkçüler, keseciler, leke çıkarıcılar, sırt ve sırık hamalları yeşil bayrak taşırken tüycüler, tahta tarakçılar, kalaycılar gibi birçok farklı meslek grubu da değişik renklerdebayrak taşırmış. Bunların yanında Doç. Dr. Bayram Nazır tarafından yayına hazırlanan kitapta esnaflığın uyması gereken ahlak kuralları da yer alıyor. Müşterilere iyi davranmanın esas alındığından, esnaflıkta ahlaksız davranışların suç olarak kabul edildiğinden bahsediliyor. Örneğin, hayvanlara küfreden bir kasabın şahitliği geçerli sayılmazken, devletin verdiği resmi kantarla mallarını tartmayan esnaf suçlu kabul edilirmiş.

KEFİLSİZ ESNAF DÜKKAN AÇAMAZ

Kitapta İstanbul'da dükkân açmak için belirli yeterliliğe sahip olmak gerektiğinden ve esnafların yeterli meslek eğitimine sahip olsa dahi kendisi için kefil bulamadıkça dükkan açamadığı dile getiriliyor. İhtiyaç dışı dükkân açarak piyasa fiyatlarıyla oynayan esnafın kurallar gereğince suçlu sayıldığı, ayrıca komşusunu rahatsız eden bir esnafın da ceza almaya mahkum edildiği anlatılıyor. Ayrıca Osmanlı İstanbulunda bazı meslek grupları padişahın özel destek ve himayesi altında bulunurmuş. Bunlardan Nakkaşlar, kitapçılar, ciltçiler, madenciler, bıçakçılar, müzik aleti yapanlar, oymacılar, tornacılar, kürkçüler, çizmeciler çeşitli nedenlerle padişah himayesine girmiş esnaf grubundan sayılırmış.

DUACILIK VE DİLENCİLİK DE BİR MESLEK SAYILIYORDU

'Dersaadet'te Ticaret' isimli kitapta İstanbul'da günümüzde kaybolmuş çok çeşitli meslek gruplarının var olduğu hatırlatılıyor. Omzuna astığı bir sırıkla ciğer satan ciğerciler, açık tuz satan tuzcular, boyunlarına astıkları tulumlarla su satan sakalar, insan taşıyan sedyeciler, seyyar berberler, kumaş satan basmacılar, pişmiş koyun başı satan kelleciler, omuzlarına astıkları bir sırıkla mum satan mumcular, seyyar terziler, düğünlerde oynamakla görevli çengiler ve bunun gibi çok çeşitli meslek grubu İstanbul halkına hizmet verirmiş. Dilencilerin de bir meslek grubu olarak anlatıldığı kitapta, cami avlularında bulunan ve kendilerine para verenlere de "Sebilullah, Şehidan-ı Kervanı ervahı için sebil (Allah yoluna, Kerbela çölünde susuzluktan ölenlerin ruhları için sebil) diye dua edenlerin de bir meslek erbabı sayıldığı anlatılıyor.


İBRAHİM GİBİ VEFALI DAVUT GİBİ CÖMERT

Arapça'da cömert, misafirperver, dürüst anlamına gelen fütüvvetin ilkeleri 10. yüzyılda büyük mutasavvıf Sülemi tarafından yazılmış. Sülemi fütüvveti, 'Hz.Adem gibi özür dilemek, Hz.Nuh gibi iyi, Hz.İbrahim gibi vefalı, Hz.Musa gibi ihlâslı, Hz.Eyüp gibi sabırlı, Hz.Davud gibi cömert, Hz.Muhammed gibi merhametli, Hz.Ebu Bekir gibi hamiyetli, Hz.Ömer gibi adaletli, Hz.Osman gibi hayâlı, Hz.Ali gibi bilgili olmaktır' şeklinde kaydedilmiş.



Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...