Pakistan'ı nasıl bilirsiniz? diye soracak olsak "Jive, Jive Pakistan" şarkısı değil midir, aklımızın hatıralar köşesinde takılı kalan... Renkli, canlı, bambaşka kültürün simgesi haline gelen Pakistan... Renkli bir etkinliğe imza atan Pakistan Büyükelçiliği, Pakistan kültür günleri kapsamında Pakistan kamyon boyama sanatını Ankara'daki sanatseverlere tanıttı. Çeşitli etkinliklerin gerçekleştirildiği kültür haftasında kamyon boyama sanatçıları Haider Ali ve Mümtaz Pakistanlı, kaplumbağa olarak bildiğimiz 1970 Model VW Beetle modeli bir otomobili boyadı. İki sanatçının bugünlerdeki durağı ise İstanbul. Topkapı'daki bir İETT garajında kendilerine tahsis edilen bir otobüsü barışı, kardeşliği ve aşkın renkleri ve desenleriyle süslüyorlar. Pakistan-Türkiye arasındaki dostluğu anlatacak olan otobüs İstanbul içerisinde çeşitli hatlarda yolcu taşıyacak.
Kamyonları ve otobüsleri bir renk ve desen cümbüşüyle süsleme geleneği, Pakistan ulaşım sisteminin olağan bir parçası… Pakistan'ı ziyaret eden herkesin hafızasında, yollarda birbiri ardına seyreden süslenmiş kamyonların izi hep tazedir. Kamyon boyama sanatı dünyada sadece Pakistan'da yapılıyor. Kişi başına düşen gelirin 2 bin dolar olduğu bir ülkede bu kadar çok insanın boyama işlemi için kamyon başına yaklaşık 5 bin dolar harcaması ise hayli ilginç.
Hani bizim kamyoncularımız kamyonlarını defter yerine kullanırlar ya Pakistanlı meslektaşları da kamyonlarını, otobüslerini tuval yerine kullanıyor. Pakistanlı kamyon şöförleri kamyon arkası yazılarıyla yetinmiyor. Onlar için boyanmış bir kamyon, modifiye edilmiş bir kamyon anlamına geliyor. Bu kamyonlarda Pakistan'ın geleneğini oluşturan tasvirler, motifler, kaligrafi kahramanları, şiirsel ayetler ve bilgesel yazılar ön planda tutuluyor. Herkesin içinden çıkamayacağı hikayelerle bezenmiş bu taşıtlar görsel şölen yaşatıyor. Kolay değil, hiç bir resmi tekrar görme şansınızın olmadığı gibi baktığınız deseni çözmek için Pakistan'ı hatmetmek gerekiyor. Bir statü sembolü sayılan her bir desen, ekonomiye olan katkısı ile bir çok ailenin otomotiv sanayinin sanat atölyesinden geçimini sağlamasını sağlıyor. Saatte 40-50 kilometre ile adeta salınarak yol alan kamyon ve otobüsler ağırda olsa Pakistan ekonomisinin işleyişinde çok önemli bir yer tutuyor. Pakistan'da bu sanatı icra edenler 10 bin dolarları hiç gözünü kırpmadan harcayabiliyorlar.
Haider Ali ve Mümtaz kamyon boyama sanatını icra eden Karaçi doğumlu iki sanatçı. Kamyon boyama sanatını babasından öğrenen Haider Ali bu sanatın hiç kolay olmadığını , aynı ebru sanatı gibi olduğunu söylüyor:“Hiç denemeyen birisi için kolay ama usta olabilmek için yıllarını vermek gerektiğini” dile getiriyor. Haydar Ali'nin tek avantajı daha öncesinde resim yapmaya duyduğu ilgisi olmuş. "Resim yapmak en sevdiğim hobilerimden birisi, çocukluğumda boş bulduğum duvarlara resim yapardım. 5 yaşında babamı izleyerek bu sanatı öğrenmeye başladım. 17 yaşında ilk profesyonel işimi yapmaya başladım. Aynı zamanda bu sanatı öğretmeye de devam ediyorum. Şimdi küçük bir atölyem var, orada 15'e yakın öğrencim var." Etkinlik kapsamında 1970 model bir Volkswagen Beetle boyayan Haider ve Mümtaz'a: 'Bir haftada bu arabayı nasıl boyadınız?' diye soruyorum. Haider Ali çok manidar bir şekilde "Bu hiçbişey değil. Kamyonları, tırları boyuyoruz. Bu arabayı boyamak 1 haftamızı aldı. Asıl zor kısmı eskizleri güzel çalışmak. Çünkü arabayı boyamadan önce karakalemle ön çalışma yapıyoruz' diyor. Mümtaz ise Haider Ali'nin öğrencisiymiş. Bu sanatı ilk O'ndan öğrenmiş, şimdilerde ise birlikte ülke ülke dolaşıp otomobilleri, tırları, kamyonları boyuyorlar. En son 2012 Londra Olimpiyatları için ve Washington D.C'deki bir etkinlik için tır boyamışlar.
Renkleri ve desenleri ile artık Pakistan'ın alameti farikası olan bu gelenek bir sipariş üzerine başlamış. Kohistan otobüs şirketi, 1920'lerde daha fazla müşteri çekebilmek için yerel Pakistan'ın Michelangelo'su sayılan Üstad Elahi Buksh'a otobüslerinin boyanması için sipariş verir. Elahi usta, ataları yıllarca Moğol hükümdarların, Racalar'ın saraylarını, ibadethanelerini boyamakla ünlenmiş Pencaplı sanatkarları bu otobüslerin bezenmesi için kiralar. Ortaya çıkan sonuç o kadar etkilidir ki bu atraksiyon bir moda haline gelip hızla yayılır. Taşıt sahipleri artan gelirleri ile bu sanatın gelenekselleşmesine ön ayak olmuşlar. Ve zaman içinde gelişen insan hareketliliği bu kendine has zevkin bir fenomen haline gelmesini sağlamış, bütün dünyada haklı bir ün kazanmasında etkin olmuş.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.