Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
43

Bildirimler

Patron değer verirse işçi de kıymet bilir

Merve Sena Kılıç00:00, 26/08/2012, Pazar
Yeni Şafak
Patron değer verirse işçi de kıymet bilir

Teknoloji ve yönetim danışmanı Hayati Çağlar, Umuda Uyanış kitabında 12K modeli ile bir şirketin değişim hikâyesini anlatıyor. Şirketlerin başarısının patronların şirkete verdiği değer nispetinde olduğunu söyleyen Hayati Çağlar, şirketlerdeki en büyük problemin yönetici ve çalışanlar arasındaki iletişimsizlikten kaynaklandığını vurguluyor.

İnotec Teknoloji ve Yönetim Danışmalığı firmasının sahibi Hayati Çağlar şirketlere kurumsal gelişimlerini desteklemek ve rekabet avantajı elde etmelerini sağlamak amacıyla danışmanlık yapan bir mühendis. İstanbul Teknik Üniversitesi Metalürji Mühendisliği'nden mezun. Kendisine disiplinli ve düzenli çalışmayı düstur edinen Hayati Çağlar, bunda 6,5 yıl Almanya'da hem çalışıp hem okumasının da etkisi olduğunu söylüyor. Ağırlıklı olarak otomotiv ve üretim sektöründeki şirketlere danışmanlık hizmeti veren Çağlar, sıkıntıların daha çok aile şirketlerinde ve kurumsal kimliği oturmayan şirketlerde olduğunu gözlemlemiş. "Patronlar işini ne kadar ciddiye alıyorsa işçiler de çalıştığı yere o denli sahip çıkıyor." diyor. Zaten yazdığı 'Bir Şirketin Değişim Hikayesi -Umuda Uyanış' kitabında da bu tespitlerden yola çıkarak bir şirketin nasıl değiştiği ve dönüştüğünü anlatıyor.

'Umuda Uyanış' kitabındaki bir şirketin değişim hikâyesi gerçek bir hikâye mi?

Gerçek bir hikâye; Babasının vefatından sonra, oğlu Tekin'in, şirketi devralmasıyla başlayan bir hikâye… Büyük şirketlerin yüzde 50'sinde yaşanan bir sorun. Baba iş hayatına küçük bir bakkal dükkânında başlar. Sonra o bakkal dükkânını holdinge dönüştürür. Kitapta da babanın iyi yerlere getirdiği bir şirketi, oğlu devralıyor. Zaten asıl sorun da şirketin devredilmesiyle başlıyor. O günün ekonomik göstergeleri ile babanın devri uyum sağlamıyor. Genelde holdingler ikinci üçüncü kuşağın elinde heba olur ya, Tekin de bunun savaşını veriyor.

Sizce sorun gerçekten bir uyum meselesi mi yoksa birinci kuşaktan aktarılan sorunlar mı?

Sorun babanın zamanındaki rekabet şartları ile şimdikiler farklı olması. Tekin bunu anlıyor ve ona göre yol haritası çıkarıyor. Bana göre ise temel sorun şirketin toparlanması için küçük adımlar atılmayıp, uzak bir hedefe yönelik ani bir çıkışın yapılmak istenmesi.

BÜYÜK HEDEFE KÜÇÜK ADIMLARLA GİDİLİR
Şunu mu demek istiyorsunuz: "Büyük bir değişim yerine ufak başlangıçlarla büyük hedefler belirlemek gerekiyor."

Evet. Aslında ufak adımlar gibi gözükse de genele baktığınızda zamanla büyük bir değişim oluyor. Kitapta baba vefat ettikten sonra yöneticiler şirketi öyle bir anlatıyorlar ki Tekin uzun bir süre şirketin iyi gittiğini düşünüyor. Bir süre sonra bakıyor ki öyle değil.Yöneticilerin onu yanlış yönlendirmelerinin kurbanı oluyor. Babasının sağ kolu sayılan yönetici Tekin'e uyarılarda bulunuyor ama o aldırmıyor. Bir gün Bülent Bey işlerin kötü gittiğine dair bir rapor sunuyor ve emekliye ayrılacağını söylüyor. Tekin kendi ayakları üzerinde durması gerektiğini anlıyor.

Tekin uyanışa geçiyor yani...

Durumun vahametini anlayınca şirketin geçmişini analiz ediyor. Zaten bugünün şekillenmesi ve geleceğe umutla bakmak için geçmişteki hatalardan ders çıkarmak kilit nokta… Stratejik planlama yapıyor ve 5 yıl sonrası için hedefler koyuyor.

Patronların işini önemsemesiyle çalışanların düzgün iş çıkarması doğru orantılı mı?

Kesinlikle, çalışanlar bakıyorlar ki patron uyanışa geçti, şirketi toparlıyor; çalışanlar da kendilerine çeki düzen veriyorlar. Daha aktif çalışmaya başlıyorlar. Yani patron ne kadar istekli olursa, işçiler de o kadar çalışır. İstekli patron çalışanlarına enerji verir. Diğer önemli mesele de odaklanma… Neye odaklandığınızı bilirseniz, işiniz kolaylaşır.

Tekin kitabın da ana fikrini oluşturan ve şirketin atağa geçmesini sağlayan 12K modelini uygulamaya başlıyor. Nasıl bir model bu?

Bu model şirketlerin verimliliklerini ve karlılıklarını büyümelerini artırmaya yönelik geliştirilen bir proje. Gerçekte uygulanan bu projeyi, Umuda Uyanış'ta hikayeleştirilerek anlatılıyor. 75 alt, 12 tane ana kriteri var. Şirketlerin kariyer odaklı aldıkları kararlar doğrultusunda bir yol haritası çiziliyor. Şirketlerin dönüşümünü sağlamaya yönelik; yönetim, liderlik, ürün ve ürün geliştirme süreçleri, insan kaynakları, yalın üretim faaliyetleri ve kurumsal performansın ölçülmesine yönelik çok sayıda kriter üzerinden strateji belirleniyor. 11 yıllık bir tecrübenin ürünü olan bu modelde, yöneticilerden en az 5 yıl sonrası için hedef belirlemesini istiyor. Bu hedefler yıllara bölünüyor. Adım adım başarıya gidiliyor.

12K modeli ile bir şirketin cirosunu 2 yıl içinde 2 katına çıkarılabileceğini söylüyorsunuz. Çok iddialı değil mi?

12K Modeli sadece bir araç, uyanışın başladığı yerde önderlik yapıyor. Bu modeli kullanmak için liderliği ortaya koymak ve harekete geçmek önemli.

Bu hizmeti nasıl alabiliyoruz?

T.C. Ekonomi Bakanlığı tarafından destekli Şirket Okulu Projesi başlattık. 12 şirkete Eylül ayından itibaren TAYSAD ile 12K Modeli projesini uygulayacağız.

Ne kadar sürüyor?

Şirket Okulu Projesi 3 yıl süren uzun bir süreç. Ancak okulu başarı ile bitiren şirketlerin karlılıklarında ve cirolarında 3 katına kadar artış gözlemleyebiliyoruz. Her ay düzenli kontroller yapıyoruz. Şirketler hem danışmanlık hem de eğitim hizmeti alıyor. Ayrıca projeden yaralanmak isteyen, kendi projesini ve rekabet ortamını oluşturan şirketlere KOSGEB de destek veriyor.

TÜRKİYE'DE ŞİRKETLERİN YÜZDE 50'Sİ ZARARDA
Peki, dışardan 12K model projesini almak çok maliyetli mi?

Özel okula giden bir çocuğun yıllık okul masrafına denk geliyor. 3 yıllık süreçte, ikinci ve üçüncü yıllarda maliyet daha da düşüyor. Çünkü hizmet azalıyor. Birinci yıla öğrenme, ikinci yıla performans gösterme ve üçüncü yıla ivmelenme diyoruz.

Yöneticiler bu sistemle başarılı olup olmadıklarını nasıl ölçümlüyorlar?

Bir şirketi yöneten patronun hedefe dört yönden bakması gerekiyor. Öğrenme boyutu, süreçleri yönetme, müşteriyi elde tutma ve finansal durum. Bu 4 kilit nokta sürece dair ipuçları veriyor. Belirli dönemlerde ciro büyüyebilir, şirket kardan ödün verebilir. Bunun tam tersi de mümkün, aynı anda da olabilir.

Türkiye'de şirketler daha çok hangisini baz alıyor?

Türkiye'de ilk 500'ün içindeki şirketlerin yüzde 50'si zarar ediyor. Karı yok, ama büyük şirketler. Büyüklük her zaman fırsatları da beraberinde getirir. Bir patronun elindeki değere bakması lazım… Cirosu fazla şirketler her an kara geçebilirler.

Dünyada resim nasıl?

Aynı mantıkla yürüyor. Şirketler borsaya kayıt olurken ilk önce ciroya ve elindeki varlıklara bakılıyor. Karlılık bir gösterge olarak takip ediliyor.


Gölgeleme yapanlar lider değildir

Patronların yaşarken yetkiyi çocuklarına ya da başkasına devretmesini nasıl buluyorsunuz?

Bir patron şirketini devretmeden önce ya şirketi kurumsal hale getirecek ya da sıkı bir takibe alacak. Ancak öyle başarılı olur. Baba daha yaşıyorken, vefat ettikten sonra kimin nerde görev yapacağını bildirmesi ortamı kargaşadan uzak tutar.

Peki, babaların çocuklarını yönetmesi, üzerlerinde fazlaca baskı kurması doğru bir yöntem mi? Mesela çocuk iyi eğitim almış, piyasayı biliyor, teknolojiye uyum sağlıyor ama baba yeniliklere direniyor.

Kişinin alaylı ya da mektepli olması mühim değil. En önemli nokta istek! Patronların ne istediğini bilmesi gerekiyor. İşine kendisini vermesi ve odaklanması gerekiyor. Türkiye'deki şirketlerdeki en büyük sorunlar bu saydıklarıma değer verilmemesinden kaynaklanıyor. Risk almak gerekiyor.

Riski kim alır?

Patron alır. Hatırlarsanız Tekin de risk almıştı. Risk aldı ama işin başında durdu. Başkasına emanet etmedi. Bir kere risk alır başarılı olursanız, gerisi gelir. İlkine cesaret etmek gerekiyor. Liderlik demek risk almak demektir. Diğerleri korkarken, lider adım atandır.

Kim lider değildir?

Herkes birer lider aslında... Mesela gölgeleme yapan yöneticiler lider değildir.


Tek kelime tek yorum


Risk: Başarı

Para: Araç

Eğitim: Öğrenme

Girişim: İstek

Gelecek: Ümit

Reklam: Yaygınlaşma

Kriz: Ümit

Globalizm: Büyüklük

Yönetim: Hedef

Yönetici: Cesaret

Lider: Hizmet

Otomobil: Dizayn

Evlilik: Bağlılık

Çocuk: Sorumluluk

Kalite: Talep



Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...