Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
43

Bildirimler

Türk aklı bisikletliyi yaya bıraktı

Merve Sena Kılıç00:00, 02/09/2012, Pazar
Yeni Şafak
Türk aklı bisikletliyi yaya bıraktı

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan George hızlı trene biniyor, ben vatandaşım niye binmesin dedi ve bir sürü proje gerçekleşti. Biz de diyoruz ki George Golden Gate köprüsünden bisikletle geçebiliyor, biz niye Boğaziçi Köprüsü'nden geçemiyoruz? Bunun yanında trafiğin yoğun olduğu İstanbul'da bisiklet kullanmayı tercih etmekle zamandan ve yakıttan tasarruf ettiğimizi, hem kilolarınızdan kurtulup hem de hava kirliliğini azaltabileceğimizi hatırlatıyoruz.

Hatırlayacak olursanız Başbakan Recep Tayyip Erdoğan toplu açılışlar için gittiği Erzincan'da hızlı tren müjdesi verip "George, Helga hızlı trene binecek de benim Ahmet'im, Ayşe'm niye binmesin" demişti. Biz de kendi kendimize neden olmasın demiştik tabii ki… Sonrasında süreçler hızlandırıldı. Yurdun dört bir yanını hızlı trenlerin sarması an meselesi! Hal böyleyken biz de neden Ayşe, Ahmet İstanbul'da rahatça bisiklet kullanamasın, neden ayrı bisiklet yolları olmasın dedik ve ne var ne yok, İstanbul'da bisikletle nasıl gezilir diye koyulduk yollara…

Hemen hemen her gün İstanbul'un trafiği olmasa' diye başlayan cümlelere kulaklarımız aşina... Alternatifler üretmeye çalışır yine de o kesif trafiğe mahkûm kalırız. Hele de sabah yetişmemiz gereken bir yer varsa bu hikâye daha acıklı bir hal alır. Yine de trafikte kaybettiğimiz zamanları unutur, bunu güzel İstanbul'da yaşamanın bir bedeli olarak görürüz. Hâlbuki bu çileyi hafifletmenin yolu bir çift tekerlek ile hayatımızı değiştirerek mümkün olabilir. Spor yaparken gezdiğinizi, kısa mesafelere trafiğe takılmadan gidebildiğinizi, gittiğiniz yerde park sorunu yaşamadığınızı, cebinizden yakıt parası çıkmadığını, fazla kilolardan kurtulmanız için etkili olacağını düşünsenize. Denemesi bedava… Bu sebeple çıktık yola; İstanbul'da bisikletle nasıl gezilir, en güzel rotalar nerede, trafiğin içinde bisiklete ne gözle bakılıyor, ciddiye alınıyor mu vs. sorunlarının cevaplarını yaşayarak görmek istedik. Özetle bisiklet kullanımının İstanbul'da günlük hayatın bir parçası olması kolay görünmese de bunu başarmış olanlar da var. Bisikletle İstanbul'u keşif turunda karşılaştığımız insanlar (turistler yoğunlukta) kalabalık ve rengârenk bir şehirde trafikte bisikletle dolaşmanın, işe bisikletle gitmenin, zamandan tasarruf etmenin çok keyifli olduğunu dile getiriyorlar. İstanbul Avrupa kentleri kadar bisiklet dostu sayılmaz ama bisiklet sürmeye elverişli yollar da birçok yerde mevcut. Bisiklet sürmek için sadece Adalar'a gitmeniz gerekmiyor!

BİSİKLETİNİ PARK ET VE GİT

Güneşin şehri yakıp kavurduğu bir günde İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve Ümit Bisiklet'in de sağladığı lojistik destek ile ilk durağımız olan Bakırköy-Merter arasındaki bisiklet yoluna vardık. Yeni yapılmış bir yol. Avrupa standartlarına göre boyanmış, trafik lambaları konulmuş. Bisiklet Derneği Başkanı Murat Suyubatmaz'a göre önceden bu yoldaki şeritler yeşile boyalıymış. Şimdi hem daha belirgin olduğu için, hem çevreciliği vurgulamak hem de görme engelli insanların daha rahat görebilmesini sağlamak için maviye boyanmış. Bakırköy sahilinden başlayan bu mavi renge boyalı yol köprü üzerinden Veliefendi'yi geçtikten sonra Zeytinburnu Metrobüs ve tramvay durağına ulaşıyor. İşin caydırıcı bir yanı da bu; bisiklet yollarının toplu taşıma araçlarına ulaşıyor olması. Tabii bisiklet parklarına bisikletlerinizi park etmeniz de ayrı bir güzellik… Yolda karşılaştığımız yaşlı bir amca her gün işe gitmek için belli bir noktaya kadar bisiklet kullandığını, sonrasında toplu taşıma araçlarını tercih ettiğini söylüyor. Bisikletini de tramvay durağındaki bisiklet parkına bırakıyormuş. Dolayısıyla çalınma, zarar verilme söz konusu olmuyor. Amcaya bisiklet kullanırken zorlanmıyor musunuz sorusunu yöneltiyorum. Amca: "Trafikte bisiklet kullanmak çok kolay değil çünkü sürücüler bisikletin de trafiğin bir parçası olduğunu kabullenmiyorlar. Bisiklete binerken kask, eldiven ve gözlük kullanmak çok önemli… Bisiklet kullanan insanlar yolda bisikletli birini gördüklerinde mutlaka bir olumlu bir tepki veriyorlar, arabada korna çalarak kaldırımda ise el sallayarak ya da en azından başıyla ufak bir selam vererek kendilerini belli ediyorlar. Bu durum benim çok hoşuma gidiyor ve ben de aynı şekilde davranıyorum."

POLONYALI TURİSTLER BİSİKLETLE GEZİYOR

İstanbul'da biz otomobil trafiğinin olmadığı 9 farklı bisiklet güzergâhı belirledik ve bunların üçünde yol aldık. Bakırköy ve Ataköy ara bisiklet yolları her ne kadar rahat olsa da sahil yolunda durum pek iyi gözükmüyor. Yaya yolundan ayrılmış bisiklet yolları yok. Sadece bazı yerlerde bisiklet yolu olduğunu gösteren tabelalar var. Bisikletle düz bir istikamette gidemiyorsunuz, genelde yolunuz bölünüyor. Sahilde bisikletle gezerken Polonya'dan bisiklet ile gelen bir çifte rastlıyoruz. Maugoska ve arkadaşı grafiti yaparak para kazanıyorlarmış. Bisikletle Avrupa'dan geze geze İstanbul'a gelmişler. Otomobile ve toplu taşımaya şiddetle karşı çıkıyorlar. İstanbul'dan Asya ve Avrupa'yı birbirine bağlayan şehir olduğu için çok etkilenmişler…Uzun yıllardır bisiklet ile seyahat ediyorlarmış. Türkiye'de bisikletle seyahat etmenin nasıl olduğunu soruyorum, yüzlerine garip bir gülümseme oluşuyor. Yunanistan'a kadar çok rahat geldiklerini, yolların bozulduğu anda Türkiye'ye geldiğimizi anladık diyorlar. Yine de çok mutsuz değiller, manzara her şeyi unutturuyormuş. Elbette Avrupa'daki kadar düzenli bisiklet yollarımız yok ama altyapı çalışmaları sürüyor. Mesela Avrupa'nın birçok kentinde uygulanan bisiklet kiralama sistemi bir süre önce İBB tarafından Sultanahmet bölgesinde de denenmeye başlanmış. Şimdilik az sayıda bisiklet var. Fakat sistem ilgi görürse sayının artırılması planlanıyor. Diğer yandan Küçükçekmece Metrobüs durağında bisiklet park alanı oluşturulmuş. Bisikletinizi buraya park edip, yola devam edebiliyorsunuz. Elbette otoyolda veya trafiğin en sıkışık olduğu zamanlarda ana yollarda bisiklet sürün demiyoruz. Ama İstanbul bisikletlilere bir yığın imkân sunuyor. En basiti hava kirliliğinden şikâyet edenlerin bisiklete olumsuz bakmayacağını düşünüyorum. Yayayken veya arabalıyken erişemeyeceğiniz birçok imkâna bisikletliyken erişebilirsiniz. Arabayla girmeye çekineceğiniz, ama yürüyerek gezmeye kalkarsanız da çok yorulacağınız gizli saklı kalmış güzel yerleri bisikletle kolayca keşfedebilirsiniz.

TÜRKLER VE ARAPLAR OTOMOBİL SEVİYOR

İstanbul'da yaşayanlar için bisiklete binmek istisnalar haricinde pek mümkün olmadığı için maalesef bisiklete binmeyi sadece çocukluk aktivitesi olarak keyifle hatırlıyorum. Bisiklet bizim ülkemizde genelde çocuk yaşta binilip, ehliyet yaşına gelindiğinde bırakılan bir eğlence aracı olarak görüldüğü için takım elbisesiyle pedal çeviren işadamlarına, torununu arkasına oturtmuş ekmek almaya bisikletle giden dedelere rastlamak zor. Ama bu özellikle diğer ülkelerde hayatın bir parçası haline gelmiş durumda. Yurtdışında okuduğum zamanlarda üniversiteye bisikletle gidip geldiğimi hatırlıyorum. Öğrenciler, iş adamları, yaşlı insanlar hem spor yapmak, hem otomobilin giderlerinden kaçınmak hem de hava kirliliğini önlemek amacıyla bilinçli olarak bisikleti tercih ediyorlar. Öğrenciler bisikletlerle şehirlerarası hatta ülkeler arası yolculuk ediyorlar. Bisikletleri adeta evleri olmuş, çadırları dahi bisikletlerine ekli durumda yolculuk yapıyorlar. Gözlemlediğim kadarıyla Türkler ve Araplar çoğunlukla otomobil kullanmayı tercih ediyorlar. Sanırım bizler pedal çevirmek yerine pedala basmayı daha çok seviyoruz.


TRAFİĞİ ELE GEÇİRİYORLAR

'Critical mass' 1992 yılında San Francisco'da bisikletliler çevreci bisikleti yaygınlaştırmak, trafikte bisikletlerin de olduğuna dikkat çekmek ve bisikleti özendirmek maksadıyla 'eylem' yapan bir grup. Her ay birkaç saatliğine yolları 'kritik yoğunluk' elde ederek ele geçirmeye çalışıyorlar. İngilizce 'critical mass' tam karşılığı olmasa da Türkçe'de fazla yoğunluk olarak çevriliyor. Şu anda 325 şehirde olduğu tahmin edilen bir eylem. Çin'de ışıksız kavşaklarda bisikletlilerin belli bir yoğunluğa ulaşınca geçiş üstünlüğü elde etmesi durumuna İngilizce'de 'critical mass' deniyor. Bunun üzerine bu eyleme Critical Mass ismini verdiler. İstanbul'da da iki defa Critical Mass etkinliği yapılıyor. Her ayın son Cumartesi günü Anadolu yakasında Göztepe Parkı'nda buluşuluyor. Avrupa yakasındaysa her ayın ikinci cumartesi günü Taksim'de toplanılıyor. İki etkinlik de saat 17'de başlıyor. Güzergâh birlikte belirleniyor ve hep beraber yollar bisikletlerle dolduruluyor.


EN RAHAT BİSİKLET ROTASI ORMAN

Yasalar 11 yaşını doldurmuş sağlıklı herkesin ehliyete gerek duymaksızın trafikte, bisiklet yolunun olduğu yerler hariç, bisiklet kullanabileceğini söylüyor. Ben trafiksiz yolda keyifli bisiklet kullanmak istiyorum diyorsanız da aşağıdaki güzergâhlar en doğruları olacaktır. Nitekim biz de bisikletle şehir turumuza ilk önce Ataköy, Bakırköy ara bisiklet yollarını ve Bakırköy Sirkeci sahil hattını test ettik.

Caddebostan sahil: Sadece Caddebostan değil elbet. Fenerbahçe yakınlarında başlayıp Bostancı'ya kadar yaklaşık beş kilometre tüm sahil boyunca uzayan bir bisiklet yolu var. Yayaların yanında kendi çizgileriyle ayrılmış bu yol hafta sonları çokça bisikletli tarafından dolduruluyor. Halk daha bilinçli, bisiklet yoluna giren yayaları uyarıyorlar.

Bostancı-Kartal sahil: Aslında bu yol yukarıda bahsettiğimiz bisiklet yolunun devamı niteliğinde ama bisikletçiler tarafından genelde iki ayrı parkur olarak kullanılıyor. İDO iskelesinden sonra yeniden başlayıp Kartal'a kadar uzanan sahil şeridinde bisikletlilere bir şerit yapılmış durumda.

Fenerbahçe, Ataköy bisiklet yolları: Anadolu ve Avrupa yakasındaki bu semtlerde sokak aralarında bisiklet yolları mevcut…

Bakırköy-Zeytinburnu sahil: Avrupa yakasının bu sahil şeridinde de uzun bir bisiklet yolu bisikletlilerin hizmetinde. Bölünmüş bir bisiklet yolu yok. Piknik yapanların arasından geçmek zorunda kalıyorsunuz. Hafta sonu yoğunluk fazla... Yine de bisiklet kullanımına uygun uzun bir sahil şeridi var.

Belgrad Ormanları: Hafta sonları çok trafik olabiliyor ama İstanbullu bisikletçilerin çok tercih ettiği rotalardan biri. Orman içinde zorlu yollara girilecekse uygun kalın lastikler tercih edilmesinde fayda var. Polonezköy'de de yürüyüş ve bisiklet parkurları mevcut. Kendi bisikletinizle gidebilir veya oradan kiralayabilirsiniz. Ayrıca Emirgan Korusu, Yıldız Korusu, Hıdiv Kasrı, Beykoz Korusu gibi yeşil parkların içinde de bisikletle gezinmek mümkün.

Büyükada: Motorlu taşıtların yasak olduğu ada bisiklet deyince ilk akla gelen yerlerden. Şehir hatları vapurlarına bisikletinizle binebiliyorsunuz. Bisikletiniz yoksa veya taşımak istemiyorsanız adada kiralamak da mümkün. Faytonların büyük tur güzergâhından giderseniz toplam tur 12 km sürüyor.


KOPHENAG'DA İŞE BİSİKLETLE GİDİLİYOR

Pekin'de yaklaşık 14 milyon çalışanın yüzde 20'si işe giderken bisiklet kullanıyor. 10 milyonun üzerinde bisikletle Pekin dünyada açık ara birinci sırada. Çin'in genelinde yaklaşık 420 milyon bisiklet kullanılıyor. Amsterdam dünyada bisikletin en yaygın kullanıldığı büyük şehirlerden birisi ve yaklaşık 500 bin bisiklet bulunuyor. Toplam uzunluğu 400 km'yi bulan bisiklet yolları tüm araba yollarının kenarında ayrılmış bir şekilde mevcut. Ulaşımın yaklaşık yüzde 40'ı bisikletlerle sağlanıyor. Amsterdam Merkez Tren İstasyonu'nda 7000 bisikletlik bir bisiklet park yeri bulunuyor. Paris Vélib isimli dünyanın en büyük bisiklet paylaşım sistemine ev sahipliği yapıyor. İsmi bisiklet anlamındaki 'vélo' ile özgürlük anlamındaki 'liberté' kelimelerinin birleşmesiyle oluşturulmuş. 2007'de yedi bin bisikletle başlatılmış ama şu anda 20 binin üzerinde bisiklet ve yaklaşık 1500 istasyonla hizmet veriyor. Bisikletler istasyonlardan alınıyor, ilk yarım saat ücret ödenmiyor fakat sonra her yarım saat için 1-4 Euro alınıyor. Yaklaşık her 300 metrede bir bulunan istasyona iade ediliyor. Kopenhag'da pratikte herkesin bir bisikleti var. Çalışanların yüzde 30-35'i işe bisikletle gidiyor. Kopenhag bisiklet alt yapısını geliştirmek için yılda 10-20 milyon dolar harcıyor. Viyana'da 99 istasyonda 1000 bisiklet var. Buna rağmen yetersiz kalıyor. Kiraladığınız bisikleti farklı bir istasyona teslim edebiliyorsunuz. Kanada'nın çoğu yerinde 'eğer trafik istemiyorsan ve yeşillik alan bol olsun diyorsan, bisiklete bin' tabelaları var. Bu şekilde bir farkındalık oluşturulmaya çalışılıyor.



Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...