Yıllar sonra yeniden Or'da kimse var mı?

Alev Alatlı, dünden bugüne yazdığı kitaplarla okurlar üzerinde farklı etkiler bırakan bir yazar. 1992 yılında 'Viva La Muerte' ile başlayan ve ''Nuke' Türkiye', 'Valla Kurda Yedirdin Beni', 'O.K. Musti Türkiye Tamamdır' kitaplarıyla 1994 yılında tamamlanan dört kitaplık 'Or'da Kimse Var mı?' roman serisinde yaşadığımız dünya ve ülkemize karşı bildiğimiz birçok şeyi neredeyse baştan kurgulamamıza ve olaylar üzerinde kuşandığımız zırhları çıkararak en baştan düşünmemize neden oldu. Alatlı'nın bu serisi çok ve geniş tartışıldı ve zaman içinde nitelikli okurun üzerinde düşünerek bahsettiği yapıtlar haline geldi. Alev Alatlı'nın yeni romanı Beyaz Türkler Küstüler Everest Yayınları arasında 'Or'da Kimse Var mı?' serisinin beşinci kitabı olarak okuyucuyla buluştu.

Kitapta AK Parti'nin yükselişi ile birlikte Beyaz Türklerin topluma ve kendilerine küsmeleri anlatıyor. Beyaz Türkler üzerine çok şey yazıldı, çizildi, konuşuldu. 'Kimdir bu Beyaz Türkler?' sorusu birçok okurun olduğu kadar benimde aklımı kurcaladı. Alatlı, kitap tanıtımı için verdiği bir söyleşide bu soruya şu şekilde cevap veriyor; 'Orijinal Beyaz Türk' 1940'lı yılların 'laik-hümanist' eğitiminin şekillendirdiği, tüm enerjilerini 'çağdaşlaşma' dedikleri ve fakat aslında Batı medeniyetine Yunan-Roma bacağından duhul etmeye çabalayan yurdum insanları. Günümüzdeki uzantıları da Beyaz Türkler. Hep kopuk bir kuşak olarak yetiştiler. Bugün hâlâ Anadolu'da neler olduğunu veya AKP'nin neden bu oyu aldığını anlayamıyorlar. 'Türk hümanizmi' denilen eğitim modeli, kültürel kodların kaybıyla sonuçlandı. Kodlar küçümsendiği için kayıp telafi edilemedi.

Alev Alatlı'nın tarifiyle Beyaz Türkler 2000'li yılların başıyla iktidardan düştü ve AK Parti iktidarı başladı. Bir zamanlar hor görülen, ötekileştirilen, badem bıyıklı diye dalga geçilen kişiler siyaset alanında boy gösterdiler, bakan oldular. Önceki yıllarda eylemlere konu olan başörtüsü artık bir moda simgesi haline büründü. Askerin devlet üzerindeki etkisi gün geçtikçe azaldı ve devletin tepesinde değişimler oldu. Kitabın içinde ilerledikçe AK Parti iktidarı döneminde yaşananların kronolojisini okuyor gibi hissediyorsunuz kendinizi. Son on yılda yaşananları, arkalarındaki esrar perdelerini ve bakıp göremediklerinizi Alev Alatlı'nın kaleminden okuma fırsatını yakalıyorsunuz.

Sosyal medyanın yavaş ama sinsice bir etkiyle dört bir yanımızı nasıl kuşattığını, 'Kontrollü Habercilik' diye bir kavramın içimize nasıl sızdığını, Müslümanlığın bakış açısındaki değişimi, Kürtlerin ve diğer azınlıkların iktidarla ilişkilerini kendine has üslubu ile anlatıyor Alatlı ve yaptığı analizlerle sizi şaşırtıyor, şüphelendiriyor, etrafınıza bir daha bakmanıza neden oluyor.

Ayrıca kitapta çok yakından tanıdığımız kişilere eleştiriler var. Bazıları hakkında gerçek isimleriyle alıntılar ve yaşantıları hakkında bilgiler mevcut. Alev Alatlı bu konu hakkında, 'Bir yangına işaret etmeye çalışıyorum,' diyor ve 'Bu ismi geçenler o yangın yerindeler. Benim derdim bir zümre, bir sınıf veya budunla değil, bireylerle hiç değil çünkü bilirim ki hamam eski hamam olduğu sürece tellaklar değişmiş fark etmez. Ve kalitesizleşme, kendim dahil, hepimizi tehdit eden bir salgındır.'

Kitabın kapağında ve ilk sayfasında 1970 yılında hayatını kaybeden futbol antrenörü, Vincent Lombardi'nin bir maç sonrası söylediği meşhur söz var, 'Biz oyunu kaybetmedik, sadece vakit yetmedi.'

Son olarak, Alev Alatlı yirmi yıl sonra kahramanlarının hayatlarına yeniden konuk olarak zamanın ve değişimin hayatımıza getirdiği değişiklikleri

bizlere göstermeye çalışıyor. İnsanoğlunun gençliğinde, yetişkinliğinde ve olgunluğunda nasıl bir düşünce tarzına sahip olabileceğine işaret ediyor. Uzaklardan veya bilinmeyen bir ülkeden bahsetmiyor, Alatlı, içinde bulunduğumuz zaman diliminde ülkemizden bahsediyor ve Beyaz Türkler Küstüler ile yirmi yıl sonra yeniden soruyor: 'Or'da Hâlâ Kimse Var mı?'

Or'da Kimse Var mı?

Beyaz Türkler Küstüler

Alev Alatlı

Everest Yayınları

2013

460 sayfa