Piri Reis’in haritası gerçekten uzaydan mı görüldü? Komplolar ve gerçekler neler?

16. yüzyıl Osmanlı denizcisi ve kartografı Piri Reis'in 1513 yılında çizdiği dünya haritası, sadece denizcilik tarihi için değil, aynı zamanda komplo teorileri için de bir kaynak haline geldi. Özellikle Antarktika'nın buzsuz halinin çizilmiş gibi görünmesi, haritanın "uzaydan çekilmiş" görüntülere benzediği iddialarını doğurdu. Peki bu iddiaların aslı ne? Harita ne kadar doğru?

PİRİ REİS HARİTASI NEDİR? HANGİ ÖZELLİKLERİYLE DİKKAT ÇEKİYOR?

1513 tarihli Piri Reis haritası, Güney Amerika'nın doğu kıyılarını, Afrika'nın batısını ve bazı Atlantik adalarını içermektedir. Haritanın en dikkat çeken özelliği, çizim tekniği ve detay seviyesinin dönemin bilgi birikiminin çok üzerinde olmasıdır.

Piri Reis, haritasını çizerken Kristof Kolomb’un kayıp haritalarına, Arap denizcilerinin çizimlerine ve Osmanlı arşivlerine dayandığını not düşmüştür. Ancak özellikle Antarktika’ya benzeyen kıtanın şekli ve dağ silsileleri, iddiaların kaynağını oluşturmuştur.

PİRİ REİS HARİTASINDA ANTARKTİKA GERÇEKTEN VAR MI?

Bazı araştırmacılar, haritada Güney Amerika’nın alt kısmına bitişik görünen kara parçasının Antarktika’nın buzsuz hali olduğunu iddia etmektedir. Bu yorumun temel kaynağı, Charles Hapgood’un 1966’da yazdığı “Maps of the Ancient Sea Kings” (Kadim Deniz Krallarının Haritaları) adlı eserdir.

Hapgood, bu haritanın çok eski, kayıp uygarlıkların coğrafi bilgilerini içerdiğini ve bu bilgilerin Piri Reis'e kadar ulaştığını öne sürmüştür. Ona göre harita, Antarktika'nın buzla kaplanmadan önceki halini gösteriyor olabilir. Ancak bu teori bilim camiası tarafından geniş ölçüde reddedilmiştir.

HARİTA GERÇEKTEN UZAYDAN MI GÖRÜLDÜ?

Bazı komplo teorisyenleri, Piri Reis haritasının "sanki uydudan çekilmiş" gibi kuş bakışı perspektife sahip olduğunu ve Dünya'nın eğimini yansıttığını iddia ediyor. Ancak bu teorilerin hiçbiri, akademik yayınlar tarafından bilimsel olarak doğrulanmamıştır. Jeologlar ve tarihçiler, haritadaki şekillerin perspektif hataları ve çağın teknik sınırlamalarıyla açıklanabileceğini belirtir.

Topkapı Sarayı’nda sergilenen parşömenin sadece bir kısmı günümüze ulaşabilmiştir. Bu nedenle tüm dünya haritasına dair net bir yargıya varmak mümkün değildir.

Harvard Üniversitesi'nden tarihçi Gregory McIntosh ise haritadaki şekillerin “Antarktika” ile birebir örtüşmediğini savunur.

PİRİ REİS HARİTASI GÜNÜMÜZDE NEREDE?

Piri Reis’in ünlü haritası, Topkapı Sarayı Müzesi'nde korunmaktadır. Ancak yalnızca haritanın yaklaşık üçte biri günümüze ulaşabilmiştir. Ziyaretçiler, Osmanlı’nın denizcilik mirasını bu eşsiz belgeyle yakından görebilmektedir.

PİRİ REİS KİMDİR?

Asıl adı Muhiddin Piri'dir. Karamanlı Hacı Ali Mehmed'in oğlu Osmanlı'nın önemli denizcilerinden Kemal Reis'in yeğeniydi. Kaptan-ı Deryalık yapan, Kitab-ı Bahriye'sinde Ege ve Akdeniz'e ilişkin eşsiz bilgiler veren Piri Reis, 80'li yaşlarında Hürmüz Adası halkının malını yağmaya sebebiyet vermek ve askerlerini Basra'da bırakmak suçlamasıyla Mısır'da idama mahkum edildi. Çizdiği kusursuz Amerika haritası yıllardır tartışılıyor.

Hayat

Piri Reis anılıyor