"Alooo, başörtünüzü çıkarır mısınız lütfen, kamusal santral alanının huzur, sükun ve çalışma düzenini bozuyorsunuz!

Danıştay İdari Dava Daireleri Genel Kurulu''nun kararında "..uyulması gereken kuralları biliyor olmasına rağmen ideolojik ve siyasi amaçlarla kurumun huzur, sükun ve çalışma düzenini bozmak biçiminde gerçekleşen davranışlarını ısrarlı bir biçimde sürdüren davacıya Yükseköğretim Kurumları Yönetici, Öğretim Elemanı ve Memurları Disiplin Yönetmeliği''nin 11. maddesinin (a) bendinin uygulanmasında mevzuata aykırı bir yön görülmemiştir" deniyor. Bu karar bildiğiniz gibi, medyanın "ezici çoğunluğu"nda büyük bir sevinç yarattı; hemen herkes "bu iş buraya kadar!" diyerek "meselenin kapanmış" olduğu sonucunu çıkarttı. Acaba "tartışma" bitmiş midir, ya da Danıştay Başkanı''nın gazetecilere kararın "yayınlanması"nın ertesi günü yaptığı açıklamada söylediği gibi "Bu karar doğrultusunda", "bu şekildeki direniş ortadan kalkacak" mıdır? Doğrusu ben pek sanmıyorum.

Herşeyden önce, yüksek mahkemenin kararında atıf yaptığı "Disiplin Yönetmeliği", adı üstünde üstünde bir disiplin yönetmeliğinden ibarettir; dolayısıyla özelliği gereği zaten tartışmaya açıktır. Bir "Disiplin Yönetmeliği"ni esas alarak alınan bir kararı Milli Eğitim Bakanı''nın ayak üstü yorumladığı gibi "Nitekim buna hukuk izin vermedi" şeklinde değerlendirmek mümkün müdür? Dolayısıyla, yasal çerçevede uygulamaya sokulacak olan bu karar, hukuk açısından tabii ki tartışılacak ve isteyen bu yasallığı "Türklerin Hukuku Ammesi" açısından değerlendirecektir.

Hiçbir hukuk devletinde hukuk tartışmaları ulusal ya da uluslararası mahkemelerin kararlarıyla noktalanmaz. Hukuk araştırmaları eğer bu kadar "legalist" ya da "pozitivist" bir anlayışla yürütülseydi, dünyada hiçbir zaman yokluğu hissedilmeyen mahkeme kararları yüzyıllar boyu bir milim ilerlemezdi. Pozitif hukukta olması gereken bu "önü açıklık" ilkesi hiç şüphesiz başta Anayasa olmak üzere bütün yasa, yönetmelik ve içtüzükleri de kapsamaktadır. İstanbul Barosu Başkanı Yücel Sayman''ın geçenlerde Milliyet''te yayınlanan bir röportajda haklı olarak dediği gibi, bırakın "yönetmelikler"i ve "yasalar"ı, "Kimseyi anayasaya uygun düşünmeye zorlayamazsınız. Bu insan beynini cendereye almaktır. İnsanları sadece Türk Anayasası''na göre değil, en iyi anayasaya göre de düşünmek zorunda bırakamazsınız. Neden anayasaya uygun düşüneyim ki? Laiklik sadece dine referans yapmama değildir. Dine referans yapmayacağız ama iyi de ille anayasaya referans yaparsak, arada ne fark kalır ki?"

Danıştay Genel Kurulunu''nun kararı üzerine bazı gazetelerimiz "türban"a yasal yoldan gelen mahkeme kararlarının bir listesini verdiler. Bu kararlar içinden AİHM''nin kararı özellikle hatırlatıldı. Hani bir bakıma, "Bakın sadece biz değil, demokrasinin vatanı Avrupa da böyle düşünüyor!" dercesine. Konuyla ilgili hemen her tartışmada öne çıkarılan bu karar hakkında bakın Milliyet''ten Şahin Alpay ne diyor: "Türkiye''de başörtüsü konusunun sosyolojik, sosyal psikolojik, kız öğrencilerin eğitim hakkıyla ve kadınlara karşı ayrımcılıkla ilgili yönlerini hiç dikkate almadığı; belki de bazı önyargıların etkisi altında kaldığı için onaylamıyor ve eleştiriyorum." Alpay çok haklı, ben de onun gibi bir yandan "AİHM''nin kararlarının evrensel insan hakları hukukunun gelişmesine çok değerli katkılar yaptığını" düşünürken, öte yandan "AİHM''nin de yanılabileceğini ve yanlışlarının eleştirilmesi gerektiğine" inanıyorum. "Oh ne iyi! İşinize gelince AİHM''ye övgü, işinize gelmeyince yergi!" diyenleri duyar gibiyim. Doğru aynen böyle; eğer "işimize gelme"nin ölçütünü AİHM''nin varlık nedenini borçlu olduğu insan hakları çerçevesinde koyuyorsak aynen böyle.

Danıştay''dan çıkan kararda "davacı"nın "ısrarlı" bir biçimde "kurumun huzur, sükun ve çalışma düzenini bozmak biçiminde gerçekleşen davranışları"ndan söz edilmektedir. Nasıl yani? Nasıl olacak, telefon santralında "başörtüsü" ile çalışarak! Bir kurumun "huzur, sükun ve çalışma düzenini bozmak" tabii ki o kurumun yönetimince küçümsenecek bir davranış değildir ve gerekli disiplin kovuşturması yapılmalıdır. Ama insaf edin, bir memurun "telefon santralı" gibi sadece üç beş kişinin -ve de gözlerden ırak bir biçimde- çalıştığı bir mekanda başörtüsünü çıkartmamasının huzur, sükun ve çalışma düzenini bozucu ne gibi bir rolü olabilir? Tamam kabul, "telefon santrali" de bir "kamusal alan"dır, ama bu alandan hizmet görenler "kamu görevlisi"nin bırakın başörtüsünü yüzünü bile göremiyorlar! Eğer, üniversitenin telefonunu çevirenler "alo" demeden önce "Söyleyin bakalım bulunduğunuz ''kamu alanı''nda başınız açık mı, kapalı mı?" diye soruyorlarsa iş başka tabii!

Bir de şu ihtimal var: Üniversitenin santral memuresi Züheyla Zeybel''in üniversiteyi arayanlara istenen numarayı bağlamadan önce "Önce müslüman olup olmadığınız söyleyin bakalım!" şeklinde ayrımcı bir soru yöneltiyor olması! Allahtan toplumumuzun üyeleri henüz üniversite yöneticilerinin ruh halini paylaşmıyorlar. Hürriyet''in dünkü sayısında Serdar Turgut ne güzel değerlendirmiş İstanbul Üniversitesi Rektörlüğü''nün dekanlıklara gönderdiği yeni kıyafet nizamnamesini. Yazının son paragraflarından birisi şöyleydi: "21''inci yüzyıla girerken bilim insanlarını neden böyle yazılarla rahatsız etmekte, onları böyle şeylere muhatap etmekte ısrar ediyoruz, bilemiyorum. Burada laik ideolojinin faşizme dönüşmüş ruh halinin izleri gözüküyor."

İşte görüyorsunuz üniversitede "huzur, sükun ve çalışma düzenini bozmak" için "ısrarlı biçimde" gayret sarfedenleri!