Türk müzikçileri, sahip oldukları değerin farkında mı ? ya da Allahım, bu milleti müzik, kültür ve sanat sahtekârlarından kurtar

Türk müziği, sadece bir milletin müziği değildir. Rauf Yekta Bey''in yanlış adlandırmasının kurbanı olmuş ve mâzîsi kadîm medeniyetlere kadar uzanan, Hz. Davud, Hermes (İdris Peygamber) ve Pythagoras''a kadar giden muazzam bir müzik kültüründen söz ediyoruz. Bugün Türk müziği adı verilen müzik, böylesine kadîm bir müzik bilgi ve kültürünün uzantısıdır. Bu kadîm müzik bilgisinin, belli bir döneme kadar Batı müziğini de etkilediğini söylememiz gerçek dışı olmayacaktır. Ancak bu etki, MS. yaklaşık 6. yüzyıla kadar süren bir etkidir ve Aziz Boethius''un müzik teorilerindeki Pythagorien yansımalardan bu etkiyi anlayabilmekteyiz. Aziz Boethius müziği üç aşamaya ayırır. Birinci aşama “Musica Instrumantalis”, ikinci aşama “Musica Humana” ve üçüncü aşama da “Musica Mundana”dır. Musica Mundana, gezegenlerin müziğidir ve sadece entelektüellerin, bilgi ve hikmet sahibi kimselerin anlayıp yapabilecekleri bir müziktir. Musica Mundana yaklaşımı, tipik bir Pythagoras düşüncesidir ve Aziz Boethius''un da kadîm müzik kültürü ile epey yakında ilgilendiğini, hatta Pythagoras''ın müzik düşüncesine de vâkıf olduğunu buradan anlamamız mümkündür. Şunu da rahatlıkla ileri sürebiliriz ki zaten Pythagoras''ın sahip olduğu, geliştirdiği bu müzik düşüncesinin temelleri, onun yetiştiği Mısır''daki Memphis Mabedi''nde öğretilen ve bu mabedin kurucusu Hermes (İslâm düşünürlerine göre Hz. İdris) öğretisine dayanmaktadır. Hermes''in, kâinatın Allah tarafından bestelenmiş bir müzik eseri ve bütün yaratılmışların da -adeta- bu besteyi icrâ eden birer enstruman olduğu fikri ilginçtir ve müziğe getirdiği bu kozmik açılımı, Pythagoras''ta da görebiliriz. Sonuç itibariyle kadîm müzik bilgisi ve bütün müzik alanı aslında hikmet sahibi (hakîm) insanların işidir ve bu kadîm müzik yaklaşımı, MS 6. yüzyıla kadar Aziz Boethius üzerinden Hıristiyan dünyasına da bir ölçüde girmiştir. Ancak bu kadîm müzik bilgisi, Hıristiyanlık tarihi boyunca belki de Hıristiyan dünyanın sahip olduğu ve olabileceği en üst düzey ve entelektüel kalitesi de hayli yukarıda olan Aziz Boethius''un hazin ve trajik sonu ile nihayete ermiştir. Bu kadîm müzik bilgi ve teorisi, doğuda Arap teorisyenleri üzerinden ve daha sonra da tasavvuf ehlinin katkılarıyla Osmanlı müziğine dahil olmuştur. Meselâ Hz. Mevlânâ''nın, “Hakîmler (hikmet sahipleri/feylesoflar) derler ki, ''biz mûsikî nağmelerini feleklerin dönüşünden aldık” şeklindeki sözü, bu müzik düşüncesinin Hermes (Hz. İdris) ve Pythagoras''a kadar uzanan bir müzik düşüncesi olduğunu göstermesi bakımından yeterli bir örnektir sanırım. Öte yandan yine Hz. Mevlânâ''nın; “Padişahın rebâb çalmaktaki maksadı, hitâb-ı ilâhîye olan iştiyâkındendir (özleminden)” şeklindeki beyti de, Cüneyd-i Bağdâdî''nin, mûsikînin Elest Bezmi''nde Allah''ın “Elestu bi Rabbikum ?” şeklindeki hitâb-ı ilâhîsine dayandığı şeklindeki düşüncesini andırmaktadır. İslâm tasavvuf ehline göre mûsikî sanatı ve ilmi, bezm-i elest''e dayanmaktadır.

Osmanlı mûsikîsinin tasavvufî ve felsefî (hikmete dâir) bilgi ile donandığını ve geliştiğini rahatlıkla söyleyebiliriz. Mesnevî''nin ilk onsekiz beytinin Ney ile başlaması, Ney ve insân-ı kâmil sembolizmi, bize mûsikînin sağlam bir tasavvufî temele oturduğunu göstermektedir. Ama bunun yanında İslâm feylezoflarının düşüncelerine baktığımız zaman da mûsikîye özel bir önem atfedildiğini görmekteyiz. Bedri Dilşad''ın 15. yüzyılda “Muradnâme” başlıklı eserinde mûsikî hakkında “Bil evvel ki bu (mûsikî) ilm-i İdrîs''dür / Açık sözü sanma ki telbisdür” mısralarıyla başlayan şiiri, Osmanlı düşünce dünyasının mûsikîye olan bakış ve yaklaşımını da yeterince ortaya koymaktadır. Bu bakış ve yaklaşımı anlatacağımız daha pek çok örnek bulunmaktadır ama, gazete köşesinde bütün bunları anlatmanın hem bir mânâsı olmayabilir, hem de zaten tahdîd edilmiş bir alanı bu örneklerle doldurmaya kalkarsak asıl yazacaklarımızı yazmaya da yer kalmaz.

Kadîm müzik bilgi ve kültürü hakkında özetle söyleyebileceğimiz şeyler bunlar. Bu kadîm bilgi Osmanlı''ya da aşağı yukarı aynı şekilde intikal etmiş. “İlm-i şerîf-i mûsikî” diye vasıflandırılarak mûsikîye verilen önem böylece ortaya konulmuş. Ama beni asıl ilgilendiren şey, bugün “Osmanlı mûsikîsini devralıp yaşattığını söyleyen ya da icraatlarıyla bunu gösteren bugünkü müzikçi zevâtın, bu kadîm ve muhteşem mûsikî bilgi ve yaklaşımından, mûsikînin tasavvufî ve felsefî anlamından ne kadar haberdar olduklarıdır ! Hiç şüpheniz olmasın ki zerre miktar haberdar değiller ve bu muhteşem birikimi kullanıp para kazanmaktan başka hiçbir dertleri de yok ! Bu müzikçi zevat, mûsikînin gerçek anlamından habersiz, sadece kulak dolgunluğu ile edindikleri kırık dökük bilgilerden daha fazlasına sahip değiller. Nasıl bir cevherin üzerinde oturduklarının, neyi temsil ettiklerinin de zerre miktar dahi farkında değiller. Cenâb-ı Allah çok şükür ki bu dine ve bu dine inanan milletlere muhteşem bir mûsikî bilgisi bahşetmiş de, yüzyıllardır bu bilgiyi tüketip duruyoruz. Bugünkü müzikçi zevat da bu bilgiyi -üstelik tam olarak bilmeden- kullanıp kullanıp tüketiyorlar. Adam Ney üflüyor, Ney ile ilgili kalıplaşmış birkaç bilgiden daha fazlasına sahip değil, hiçbir derinliği de yok. Gelin görün, mûsikî gibi bir medeniyet emaneti kimlerin elinde !

Allah bu kadîm mûsikî bilgi ve emanetini ve Fârâbî''nin yüksek ilimlerden bir ilim, yüksek sanatlardan bir sanat olarak adlandırdığı mûsikîyi, bugünkü menfaatperest, ikiyüzlü, dedikoducu, sadece sesi güzel veya sadece sazını ustaca çalmaktan başka hiçbir mahareti olmayan, acar, girişken ve kendi adını yüceltmek peşinde koşan, hak etmedikleri halde önemli makamlara kulis faaliyetleri ile oturtulan veya bu makamları işgal eden, ellerine geçirdikleri sosyal ve kurumsal fırsatları kendi çıkarları için kullanan, mûsikî gibi yüksek bir sanatla hasbelkader ilgilendikleri halde asla sanatçı diyemeyeceğimiz ve sanatçılıktan nasibini alamamış, mûsikîyi de sadece menfaatleri uğruna kullanarak farkında olmadan yozlaştıran, sadece kesesini dolduran, yakınlarını ve ortaklarını kayıran ve onlara da çıkar sağlayan müzikçi kılığına bürünmüş sahtekârlardan bu milleti ve emanet ettiği mûsikî bilgi ve kültürünü korusun. Daha ne diyelim bilmiyorum ki ! Sadece mûsikî alanında değil, edebiyatta, sinemada, yayıncılıkta, gazetecilikte, akademide, kısaca her tarafta ve kültürün her alanında bu türden insanlar var ve hepsi toplumun bilgisizliğini, cehaletini kullanarak bir yerlere gelmiş ya da getirilmiş, şan-şöhret, mevkî ve tabii para sahibi olmuş kimseler. Bunların hangisiyle uğraşacaksınız ki, hangi biriyle uğraşmaya gücünüz yeter ki ! Daha da kötüsü mikrofona yakın duran da bunlar. Mikrofona yakın oldukları için de konuştukları zaman bizim gibilerin cılız sesleri değil, bu kültür ve sanat sahtekârlarının sesleri önce ve daha fazla duyuluyor ve onlar inandırıcı oluyor.

Allahım sen sabırlar ihsân eyle…