Yeşil enerji bütçeye ilaç

04:00, 01/04/2025, Salı

Yeni Şafak

Yeni Şafak Haberlerini Daha Sık Gör: Tıkla ve Google'da Favorilere Ekle!

Fotoğraf: Arşiv

Enerjide rüzgar, güneş ve baraj gibi yeşil kaynaklara öncelik veren Türkiye, cari açığın en büyük kalemi olan enerji ithalatını azaltıyor. Her 1000 megavatlık kurulum 2,1 milyar metreküp doğal gaz ithalatını önlüyor. Bu da 1 milyar dolarlık kaynağı ülkede tutuyor.

Cari açığın en büyük kalemi konumundaki enerji ithalatı her geçen yıl azalıyor. Son yıllarda rüzgar, güneş, jeotermal ve baraj gibi yeşil kaynaklara yapılan yatırımlar sayesinde dışa bağımlık ciddi oranlarda kırıldı. Doğal gaz ve petrol keşiflerinin yanı sıra, küresel enerji hatları da bu bağımsızlık serüveninde önemli yer tutuyor. Türkiye’nin enerjide yerlilik atılımını güçlendiren alanlardan biri de temiz kaynaklar olarak öne çıkıyor. Bu sayede Türkiye’nin toplam kurulu gücü içinde yenilenebilir enerjinin payı 2024 itibarıyla yaklaşık yüzde 55 seviyesine ulaştı.

MİLYARLARCA DOLARLIK KAYNAK TÜRKİYE’DE KALDI

Rüzgar, güneş, hidroelektrik ve jeotermal enerji yatırımları bu atılımda başrolde yer aldı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın hesaplamalarına göre; 2024 güneş ve rüzgarda rekor yılı oldu. 5 bin megavat olarak belirlenen güneş ve rüzgarda yeni kurulum hedefi aşıldı ve 6 bin megavata yaklaştı. Bu sayede Türkiye enerji ithalatı faturasını milyarlarca dolar düşürdü. Çünkü; her 1000 megavatlık yeni kurulum 2,1 milyar metreküp doğal gaz ithalatının önüne geçiyor. Bu da 800 milyon dolar ile 1 milyar dolarlık kaynağın Türkiye’de kalmasını sağlıyor.

TEMİZ ENERJİDE KAPASİTE 68 BİN MEGAVATI GEÇTİ

Türkiye, geçtiğimiz yıl güneş enerjisine 3 bin 600 megavat, rüzgar enerjisine ise 700 megavat eklemeyi başardı. Yine geçtiğimiz ay itibarıyla güneşte kurulu güç 20 bin 378 megavata ulaştı. Rüzgar enerjisi kapasitesi de 13 bin 44 megavatı buldu. Türkiye’nin toplam yenilenebilir enerji kurulu gücü ise 68 bin 480 megavat olarak hesaplandı. Ayrıca Türkiye, hem rüzgar hem de güneşte büyük ölçekli yatırımların önünü açan YEKA yarışmalarını geçtiğimiz aylarda tamamladı. Rüzgarda 1.200 megavatlık YEKA yarışması düzenlenirken, yapılan hesaplamalara göre bu kapasite için 1,2 milyar dolarlık yatırım gerçekleştirilecek.

YEKA İHALELERİ İLE GELİŞİM HIZLANIYOR

Yine bu yılın başında düzenlenen 800 megavatlık YEKA yarışması sayesinde 600 milyon dolarlık yatırım yapılması bekleniyor. Ayrıca Türkiye her yıl en az 2 bin megavat YEKA projesi hedefiyle büyük ölçekli yatırımlar için hedefini daha önce belirledi. Bu yıl devreye alınan YEKA projeleri; döviz bazlı fiyatlandırma, asgari yerlilik şartı ve uluslararası tahkim imkânı gibi avantajlar sunuyor. Ayrıca, bu projeler Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi (TEİAŞ) maliyetlerinden muaf tutulacak.

Türkiye dünya ortalamasını aştı

Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı (IRENA) verilerine göre, 2020-2024 yılları arasında küresel yenilenebilir enerji kapasitesi yüzde 58,1 artarak 4.448 gigavata ulaştı. Bu artışta, güneş ve rüzgar enerjisi santralleri başı çekti. 2020-2024 döneminde, güneş enerjisi santrallerinde (GES) en büyük artış yaşandı. Küresel GES kurulu gücü, yüzde 157,6 oranında artarak 1.865 gigavata yükseldi. Türkiye, yenilenebilir enerji payında dünya ortalamasını aşan bir başarı gösterdi. Ülkede yenilenebilir enerji kapasitesi, 2020-2024 dönemi arasında yüzde 40,8 artış gösterdi. Türkiye’nin güneş enerjisindeki kapasitesi ise yüzde 198,2 oranında bir artış gösterdi.