EYT düzenlemesinin ardından emeklilik sistemiyle ilgili yeni başlıklar gündemdeki yerini koruyor. Özellikle 1999 sonrası sigorta başlangıcı bulunan milyonlarca çalışan, yaş ve prim şartlarına ilişkin detayları yeniden araştırırken, kademeli emeklilik modeli kamuoyunda en çok konuşulan konular arasında yer alıyor. Çalışma hayatındaki farklı sigorta başlangıç tarihlerine göre değişen emeklilik koşulları, vatandaşların emeklilik planlamalarını yeniden şekillendiriyor.
Emeklilikte yeni hesap dönemi başladı. 8 Eylül 1999 sonrası sigorta girişi olanlar için belirlenen yaş ve prim şartları farklılık gösterirken, gözler kademeli emeklilik düzenlemesine çevrildi.
Türkiye'de emekli olmak için Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) mevzuatına göre, belli bir prim günü ve yaş şartının sağlanması gerekiyor. 8 Eylül 2008 tarihinden önce sigorta girişi olanlar Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesi ile yaş şartı aranmaksızın emekli olma hakkına sahip oldular. Bu haktan yararlanamayanlar ise kademeli emeklilik düzenlemesi ile ilgili gelişmeleri yakından takip ediyor. İşte merak edilenler ve sigorta giriş tarihine göre, emeklilik şartları…
2000 SONRASI EMEKLİLİK ŞARTLARI
EYT düzenlemesinde kapsam dışında kalan 2000 ve 2008 arası sigorta girişi olanlar yaş şartını sağlamaları halinde emekli olabiliyor. Bu tarihler arasında sigorta girişi olanlar 510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanuna bağlıdır.
Bu tarihlerde sigorta başlangıcı olanlara erken emekli olmak istemeleri halinde fiili hizmet süresi zammı, askerlik veya doğum borçlanması gibi yöntemleri de kullanabilirler.
Bu tarihlerde sigorta girişi başlatılanlar kadınlar 58, erkekler ise 60 yaşında emekli olabilirler. 7000 gün prim gününü tamamlayanlar normal emeklilik hakkı kazanır. 4500 prim gününü tamamlayanlar ve 25 yıllık sigortalılık süresi sona erenler de kısmi emeklilik hakkına sahip olabilir. 8 Eylül 1999 sonrası sigorta girişi olanlar EYT düzenlemesinde yararlanamıyor.
2000 SONRASI SİGORTA GİRİŞİ OLANLAR EMEKLİLİK ŞARTLARI NEDİR?
Kadınlar: 58 yaş,
Erkekler: 60 yaş
Prim gün sayısı: 7000
Kısmı emeklilik için şartlar
• 4500 prim günü + 25 yıl sigortalılık süresi
1999 ÖNCESİNDE EMEKLİLİK
8 Eylül 1999 EYT için en kritik tarih olarak biliniyor. Bu tarihten önce sigorta girişi yapılanlar yaş şartı aranmadan gerekli şartları sağlamaları halinde emekli olabiliyorlar.
Sigortalılık Süresi: Kadın 20, Erkek 25 yıl.
Prim Günü: 5000- 5975 gün arası
1999 öncesinde kısmı emeklilik şartları
15 yıl sigortalılık süresi, 3600 prim günü.
Kadınlarda 50, erkeklerde 55
1 Mayıs 2008 tarihinden itibaren sigortalı olanlar için prim gün sayısı kademeli olarak değişiyor:
• 1 Mayıs - 31 Aralık 2008 arası: 4600 gün
• 1 Ocak 2009 - 31 Aralık 2009: 4700 gün
• 1 Ocak 2010 - 31 Aralık 2010: 4800 gün
• 1 Ocak 2011 - 31 Aralık 2011: 4900 gün
• 1 Ocak 2012 - 31 Aralık 2012: 5000 gün
• 1 Ocak 2013 - 31 Aralık 2013: 5100 gün
• 1 Ocak 2014 - 31 Aralık 2014: 5200 gün
• 1 Ocak 2015 - 31 Aralık 2015: 5300 gün
• 1 Ocak 2016 ve sonrası: 5400 gün
3600 GÜNLE EMEKLİLİKTE SİGORTA BAŞLANGICI ÖNEMLİ
Öte yandan 3600 günle emelilik de sık sık gündeme geliyor. 3600 günle emekli olmak SGK mevzuatına göre, sigortalılık başlangıç tarihi 08.09.1999'dan önce olanları kapsıyor. Gerekli şartları sağlayan kadın ve erkekler kademeli yaş sınırlarına bağlı olarak emekli olabiliyor. Bu noktada şartların yerine getirildiği tarih önem taşıyor.
Buna göre,
İlk sigortalılık tarihi önem taşıyor
15 yıl ve 3600 gün şartının sağlanması gerekiyor
Emekli olmak isteyen kadın ve erkeklerde yaş şartı kademeli olarak uygulanıyor.
3600 PRİM GÜNÜ İLE EMEKLİ OLUNABİLİR Mİ?
Kadınların 3600 günle emekli olabilmeleri için 15 yıl, 50 yaş ve 3600 gün şartını yerine getirdikleri tarih belirleyici oluyor. Eğer çalışan bir kadın 23 Mayıs 2002 tarihinden önce belirlenen 15 yıl hizmet süresi ve 3600 prim gününü doldurmuş ise 50 yaşında emekli olma hakkını kazanıyor.
Buna karşın 24 Mayıs 2002 ile 23 Mayıs 2005 tarihleri arasında belirlenen 15 yıl hizmet süresi ve 3600 prim gününü dolduran kadın sigortalılar için yaş şartı değişiyor. Bu durumdaki bir kadın çalışanın 52 yaşını beklenmesi gerekiyor.
Kadınlarda yaş şartı şartları sağlama tarihlerine göre kademeli olarak artabiliyor.
24 Mayıs 2005 ile 23 Mayıs 2008 tarihleri arasında şartları sağlayanlar 54 yaşında,
24 Mayıs 2008 ile 23 Mayıs 2011 tarihleri arasında olanlar 56 yaşında,
24 Mayıs 2011 tarihinden sonra şartları sağlayanlar 58 yaşında emekli olabilirler.
Aynı şekilde erkeklerin 3600 prim günü ile emekli olabilmeleri için 15 yıl, 55 yaş ve 3600 gün şartını yerine getirdikleri tarih belirleyici oluyor.
23 Mayıs 2002' den önce şartları sağlayanlar 55 yaşında,
24 Mayıs 2002 ile 23 Mayıs 2005 tarihleri arasında 56 yaşında,
24 Mayıs 2005 ile 23 Mayıs 2008 tarihleri arasında 57 yaşında,
24 Mayıs 2008 ile 23 Mayıs 2011 tarihleri arasında 58 yaşında,
24 Mayıs 2011 ile 23 Mayıs 2014 tarihleri arasında olanlar 59 yaşında,
24 Mayıs 2014 tarihinden sonrası 60 yaşında emekli olabilirler.
KADEMELİ EMEKLİLİK DÜZENLEMESİ İLE İLGİLİ GELİŞME VAR MI?
Öte yandan sigorta giriş tarihi 2000-2008 tarihleri arasında olanlar kademeli emeklilik çıkacak mı? sorusunu soruyor.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Prof. Dr. Vedat Işıkhan 13 Ocak Pazartesi günü katıldığı bir canlı yayında kademeli emeklilikle ilgili kritik açıklamalarda bulunarak "Burada asla bir mağduriyet söz konusu değildir. Mağduriyetle ön plana çıkmak bence sağlıklı bir tarz değildir. Bu çerçevede biz şu an mevcut aktüeryal dengeyi nasıl sağlayabiliriz, emeklilerimize aylıkları düzenli bir şekilde nasıl ödeyebiliriz, sağlık hizmetlerini Sürdürülebilir hale nasıl getirebiliriz bunun telaşı ve çalışması içerisindeyiz." dedi.
Işıkhan, "Emeklilik sisteminde bir değişiklik planlamıyoruz. Emekli olabilmek için gereken prim ve yıl şartlar devam edecek" açıklamasında bulundu.
