Daha önce görsel kültür hakkında çektiği Helvetica ve nesnelerin tasarımla ilişkisinden bahsettiği Objectified filminden tanıdığımız Gary Hustwit''in son filmi Urbanized (Kentleşmiş), kent tasarımı üzerine kafa yoran insanların görüşlerinin ve farklı sosyal projelerin yer verildiği bir film. Film kentsel tasarımın ardındaki meselelere ve stratejilere bakarken dünyanın en önemli bazı mimarlarını, planlamacılarını, kanaat önderlerini, inşaatçılarını ve düşünürlerini de ekrana taşıyor. Şehirde yaşayan insanların düşünceleri temel alınarak oluşturulan projeler hayli ilginç. Bogota belediye başkanı Enrique Peñalosa kenti yeniden tasarlarken otomobil yolları yapmak yerine bisiklet
yolları inşa ediyor. Şili''deki Santiago şehrinde gecekondu mahallesindeki yeni evler insanların ihtiyaçları doğrultusunda yapılıyor. Harabe olan New York''taki High Line tren yolunun nasıl parka dönüştürüldüğü anlatılıyor. Gary, "Dünya nüfusunun yarısından fazlası bugün kentsel bir alanda yaşıyor ve bunların yüzde yetmiş beşi 2050 yılına geldiğimizde oturdukları yeri bir şehir olarak tanımlayacaklar. Buna bağlı olarak bazı şehirlerde kentleşme patlaması yaşanacak. Bazı kentler ise daha ıssız olacak. Buna rağmen insanlar çalışmak için şehre gelmeye mecbur kalacaklar, toplu taşımanın olmadığı yerlerde insanlar yine otomobil kullanmaya devam edecekler" diyor. İş olanakları kısıtlı olduğu için terkedilen Amerika''daki Detroit eyaletini örnek veriyor. İstanbul''un trafik sorunu ilgili olarak da şunları dile getiriyor, "İstanbul''a göç her geçen gün artıyor. Nüfusu 17 milyonu bulan bir şehirde trafik sorununun olmaması imkânsız. Bunu çözmek yeni yollar yapmakla olmaz. Yol arttıkça otomobil alımı artacak. Toplu taşımayı daha özendirici hale getirmek, insanları özel araç kullanımından uzaklaştırmak gerekiyor.
Farklı zamanlarda Türkiye''ye gidip geldiğini söyleyen Gary, ''Her geldiğimde şehir beni biraz daha şaşırtıyor'' diyor. Önceki yıllara kıyasla İstanbul trafiğinin daha kötüye gitmesinin dikkatini çektiğini söylüyor. "İstanbul''a ilk 2007''de geldim. Bence inanılmaz etkileyici bir şehir. Urbanized''da da Taksim İstiklal Caddesi''nden bir kare var. İstanbul''un tarihi bir yapısı var. Şehir planlaması eski. Bisiklet kullanma ya da yürüyerek seyahat etme kültürü yok gibi. Toplu taşımanın daha çok tercih edilir hale getirilmesi gerekiyor. Şehir planlaması insana ve yaşam alanlarına dönük değil de otomobiller ve onların park alanlarına dair olursa, trafik sorunu daha da artacaktır. Çünkü daha çok araç şehre gelecektir. Taksim Meydanı düzenlemesinde ise halk oylaması yapılabilir. İnsanların ihtiyaçlarına yönelik bir proje olması kentsel tasarıma hizmet eder. Taksim''e bir alışveriş merkezi yapılması, onu yapacak olanlara ve turistlere ''rant'' sağlar. Columbia''da Bogota''nın belediye başkanı şehrin yollarını bisiklet kullananlara göre düzenlemiş. Araba yolları bozuk, çamur toprak içinde. Belediye başkanı ''o benim sorunum değil, araba kullananlar onu düşünsün'' diyor. Mesela Şili''de Santiago''da gecekondu semti yeniden inşa ediliyor. İnsanlara evinizin nasıl olmasını isterdiniz sorusu yöneltiliyor. Halk küveti su ısıtıcısına tercih ediyor. Fakir olan halk ödeyeceği faturayı düşünüyor. Hiç değilse rahat bir yerde banyo yaparım diyerek küveti tercih ediyor. Kentlerin tasarımı öncelikli olarak orada yaşayan halkın isteklerine göre yapılmalı. Kentlinin kentle ilişkisi sorgulanmalı."
n Aslında müzisyen olan Gary''nin neden böyle bir film serisi yaptığı hakkında bir fikri yok. ''Tasarım üzerine eğitim almadım, film okuluna gitmedim, mimar da değilim. Sanırım ilgimi keşfettim ve yola koyuldum.'' diyor. Gary ilk filmi Helvetica''yı göstermek için yüzden fazla şehre gitmiş, tabii bu gidişler de bir sonraki filmi Urbanized için keşif yapmasına sebep olmuş. "Film benim için bir keşif aslında. İlgilendiğiniz şeyleri keşfetmekle ve onlar üzerine çalışmakla filmin büyük bir bölümünü çekmiş oluyorsunuz. Filmlerimi bir tezle ya da bir ajanda belirleyerek çekmiyorum. Urbanized''ı çekmek 3 yılımı aldı. Yüzlerce insanla görüştük, söyleşi yaptık. Gittiğim kentlerde gördüklerimden sonra bu filmi çekmeye karar verdim."
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.