Yiyecek ve içecekle sınavımız toplum olarak hiç bitmiyor. Azı karar, çoğu zarar diyerek beslenme şeklimizi sağlıklı bir hale sokmaya çalışsak da etleri, kekleri, börekleri yemekten hiç vazgeçemiyoruz. Bir yandan da sebze, meyve ve doğal besinlere her daim sempati duyuyoruz. Fakat bunları sofralarımızın baş tacı yaptığımız söylenemez. Hal böyle olunca ancak kilo verme derdine düştüğümüz zaman sebzeler gündemimize giriyor. Bir de bazıları trend olduğunda… Hatırlarsınız belki, Tansu Çiller güzelliğini kuşburnu çayına borçlu olduğunu açıklayınca kuşburnu satışlarında patlama olmuştu. Başbakan'ın altın çilek ve kestane balı kullandığını söylemesiyle de durum bundan farklı olmadı. Sonra kivi moda oldu, Karadeniz'deki çay bahçeleri sökülüp yerlerine kivi dikildi. Daha 15-20 yıl öncesine kadar hayatımızda olmayan kivi, brokoli, yaban mersini, kırmızıbiber ve benzeri antioksidanlar bir anda soframızın vazgeçilmezleri arasına girdi. Fakat geçenlerde Nobel ödüllü bilim adamı Dr. James Watson, brokoli ve benzeri antioksidan besinlerin pek de masum besinler olmadığını iddia etti. Watson: 'Hayatımı kanser araştırmalarına adadım ve hep insanların bu hastalığı engellemek ve tedavi etmek için antioksidan takviyesi aldığını gördüm. Ancak son dönemde ortaya çıkan birçok araştırma, ileri seviyede kanserlerin bir türlü tedavi edilememesinde vücuttaki antioksidan fazlalığının etkisini gösteriyor. Bu da akla 'Antioksidanlar aslında kanseri önleyen değil kansere sebep olan maddeler mi?' sorusunu getiriyor. Birçok araştırma A, C ve E vitamini ile selenyum gibi antioksidanların da mide kanserini önlemek ya da ömrü uzatmakta hiçbir rolü olmadığını ortaya koydu. Hatta aksine ömür kısalttığını ve E vitamininin özellikle tehlikeli olduğu sonucuna varıldı.' diyor. Araştırmanın doğruluğu yanlışlığı tartışılırken biz de konuyu Prof.Dr. Canan Karatay'a ve Dr. Ender Saraç'a sorduk. İkisi de özetle bunun bir araştırma değil, Watson'un tıbbi görüşü olduğu kanısında. Prof.Dr. Canan Karatay, 'Doğallığı bozulmamış olan her yiyecek sağlıklıdır! Hiç kimsenin, bir tek yiyecek maddesi için kanser yapıyor ya da kanseri önlüyor demeye hakkı yoktur. Çünkü mucize etkisi beklenecek tek bir besin yoktur!' derken Dr. Ender Saraç ise Amerika kaynaklı haberlere çok fazla itibar edilmemesi konusunda uyarıyor ve ne yediğimiz kadar, neyi nasıl yediğimizin de önemli olduğunun altını çiziyor.
Beslenmenin yağıyla, karbonhidrat ve proteiniyle bir yaşam biçimi olduğunu dile getiren Prof.Dr.Canan Karatay, kimsenin organizması, yaşam tarzı, alışkanlıklarının kimseye benzemediğini söylüyor. Dolayısıyla genelleme yapmanın doğru olmadığını vurguluyor. 'Eğer sağlıklı olan beslenme biçimini seçerseniz doğal olarak sağlıklı yaşarsınız' diyor ve ekliyor: 'Bir bebek doğduğu zaman vücudunda 35.000-40.000 kadar gen bulunur. Bu genlerin büyük bir çoğunluğu uykudadır. Bilinçli bir şekilde sağlıklı yaşar ve sağlıklı beslenirsek hastalık nedeni olan genlerin uyanmaları mümkün olmaz. Yapılan bilimsel çalışmalar açıkça ortaya koyuyor ki, kanser beslenmenin dışında, hareket etmeme, hava kirliği, su kirliği, stres, radyasyon vb çevresel faktörler ile artıyor' Bir sebzenin ya da meyvenin bir anda meşhur olması ve çok tüketilmeye başlanmasının tamamen ticari bir olay olduğunu söyleyen Karatay, yaşadığımız ülkede yetişen ve atalarımızın yıllardır kullandığı geleneksel, doğal yiyecekleri tüketmenin en doğrusu olacağını vurguluyor. Dünyanın her bölgesinin iklimi, doğası ve yaşam şartlarının, o bölge insanına uygun bir şekilde yaratıldığının altını çiziyor. 'Dolayısıyla şifayı uzaklarda aramaya gerek yoktur' diyor.
İnsanın aklına 'dünya doğru tüketim değil de doğru beslenme 'trendiyle' mi meşgul?' sorusu geliyor. Bu trendler bizi sürekli tedirginlik içinde yeme içmeye sürüklüyor. Mesela bu senenin modası taze sıkılmış meyve suları içmek. Hâlbuki bir ara meyveleri olduğu gibi, lifli posalı halleriyle yiyin deniliyordu. Karatay hazır satılan meyve ve sebze sularına tamamen karşı çıkıyor ama meyveyi ister olduğu gibi yiyin ister taze sıkın, hemen için diyor. Karatay, 'Meyve suları früktoz içermektedir. Hazır satılan ya da taze sıkılmış olan meyve sularında lif kalmadığı için, früktoz, yani meyve şekeri aniden kana geçer ve kan da yükselir. Bu git gide karaciğerin yağlanmasını başlatır. Kronik dejeneratif dediğimiz hastalıklarının da temel nedeni bu şekildeki karaciğer yağlanmasıdır. Kanımızda trigliserid yağlarının yükselmesi aşırı meyve, tatlı, şeker ve meyve suyu tüketme sonucu görülmektedir.' diyor. Son yapılan bilimsel çalışmaların bazı hastalıkların genetik olmadığını gösterdiğini söyleyen Karatay, bu hastalıkları şöyle sıralıyor: 'Şişmanlık, obezite, karaciğer yağlanması, diyabet, hipertansiyon, kalp krizi, felç, inme, kronik artritler, kronik bel ağrıları, kanser çeşitleri, Alzheimer, erken bunama, Fibromiyosit, polikistik meme hastalığı, polikistik over sendromu, erken adet görme' Karatay, 'Eğer sağlıklı yaşamak istiyorsak önce mutfaklarımızı işlem görmüş, doğal olmayan yiyeceklerden arındırmamız gerekir' diyor.
Dünyayı zayıflatan Müslüman diyetisyen olarak bilinen Dr. Catherine Rabia Coulter 'Sekizinci Günah: Şişmanlık' isimli son kitabında sağlığınızdan olmadan nasıl kalıcı kilo verilebileceğinizin ipuçlarını veriyor. Yazdığı kitaplarda Müslümanca beslenme üzerinde duran Coulter'in diyet anlayışı 'kibrit kutusu, çorba kaşığı vs.' ölçülerine dayanmıyor. Diyeti bir yaşam biçimi olarak tasarlıyor ve Kur'an-ı Kerim'deki ayetlerden ve Hz. Muhammed'in hadislerinden yola çıkıyor. Coulter: 'Peygamberimiz ümmetinin zayıf noktalarını çok iyi bildiğinden şu hadisi özellikle buyurmuşlar. Hz.Muhammed: 'Ümmetim hakkında korktuğum şeylerin en tehlikelisi şunlardır: Karın büyüklüğü (göbek bağlamak), çok uyku, (maddi ve manevi) tembellik ve iman zayıflığıdır.' Her zaman az yemenin önemine vurgu yapan Hz. Peygamber hatta 'Bir kişinin yemeği iki kişiye, iki kişinin yemeği üç kişiye yeter' diyor. Coulter Peygamberimizin yemek adabı ve sevdiği yemekleri anlatıyor: 'Yemeğinin çoğu su ile hurma idi. Elenmemiş arpa ekmeği yerdi. O'nun nezdinde yaş meyvelerin en sevimlileri kavun, karpuz ve üzümdü. Kavunu bazen ekmek ve şekerle yerdi. Yaş hurmayı daha çok tercih ederdi. Hz. Peygamber tiridi et ve kabak ile birlikte yerdi. Kabağı severdi. 'Bu benim Yunus kardeşimin bitkisidir' derdi. Çok sıcak yemekte bereket olmadığını söyler.
- E vitamini: Tam tahıllar, fındık, ceviz, et, balık, tavuk, yumurta, bakliyat
- C vitamini: Sebze ve meyveler
- Likopen: Domates, karpuz, kan portakalı, pembe greyfurt
- Beta karoten: Havuç
- Antosiyaninler: Vişne, kiraz, siyah erik, kırmızı lahana
- Rezveratrol: Kırmızı üzüm ve çekirdeği
- Sulforafan: Brokoli, karnabahar, lahana
- Çinko: Deniz ürünleri, bezelye, bakliyat
- Kateşinler: Yeşil ve siyah çay
- Allisin: Sarımsak
- Kuversetin: Elma, Soğan
-Patates püresi
-Pirinç pilavı
-Beyaz ekmek
-Mısır gevreği
-Balkabağı
-Bezelye
-Üzüm
-İncir
-Kavun
-Her türlü şeker
Dr. Ender Saraç James Watson'un brokoli ile ilgili söylediklerinin bir araştırma değil, kendisinin tıbbi bir görüşü olduğunu söylüyor ve dolayısıyla bu görüşe karşılık da binlerce görüş ortaya konulabileceğini ekliyor. 'Bir sebzenin besin değerini araştırırken sadece kansere etkisini kale alamazsınız' diyen Saraç, brokoliyi sırf kansere karşı korunmak için yemediğimizin altını çiziyor ve James Watson'un bu araştırmasına katılmadığını söylüyor. Hiçbir gıdayı aşırı yemenin doğru olmadığını dile getiren Saraç, sebze, meyve ve baharatların yanı sıra kansere karşı korunmak için hayvansal protein de alınmasının gerekliliğini vurguluyor. Saraç, 'Amerika'da her sene bir ürün çok öne çıkarılıyor. Haliyle bu 'sağlık modasına' Türkiye'ye de itibar ediliyor. Türkiye'de meyve ve sebze kaynağımız o kadar zengin ki böyle şeylere ihtiyacımız hiç yok. Mesela bizde semizotu çok kullanılır. Omega 3 açısından çok zengindir. Ama Amerika'da pek bilinmez. Demir ve C vitamini açısından çok zengin kiviyi yıllar önce hiç bilmiyorduk. Karadeniz'de yetiştirmeye başladık, çok da iyi oldu' diyor ve ekliyor: 'Yakın zamana kadar yeşil çayı da bilmiyorduk. Beyaz çay, yeşil çay ve siyah çay aynı bitkiden çıkıyor, farklı bitkiler değil. Hala çayın en kıymetli olan kısmı beyaz çayı bilmiyoruz. Ne zaman Amerika bunu pazarlar, bizde de patlar! ' Türk halkının bir bahane bulup et, kebap, pasta, börek yeme derdinde olduklarını söyleyen Saraç, bu tür haberlerin zaten çok kullanmayı sevmediğimiz sebze meyveden uzak durmamıza sebep olduğu belirtiyor. Saraç'ın sağlıklı beslenme ile ilgili önerileri ise şöyle: 'Mevsim sebze ve meyvelerini tüketin. Mümkünse kendi yetiştirdiklerinizi yiyin.
Muhakkak İslami usule göre kesilmiş et ürünlerinden alın. Alkali su, maden suyu, az şekerli limonata ve kefir için. Ne yediğiniz kadar, neyi nasıl yediğimiz çok önemli. Sağ elle, çok çiğneyerek ve sonunda şükrederek yemek yenmeli. Mümkünse yemeğimizi birileriyle paylaşmalıyız.'
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.