Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
43

Bildirimler

Yirminci yüzyılın haleflerine bıraktığı en önemli küresel sorun hangisidir diye sorulsa, ittifakla ''Ortadoğu ve özelde Filistin sorunu'' cevabı verilir. Yüzyıl başında ilk adımları atılan ve yüzyıl ortasında yeni bir devletin, bir Yahudi devletinin doğması sonucunu getiren süreç, o zamandan beri milyonlarca insana unutulmaz acılar yaşattı, yaşatıyor da… Adım adım yürütülen yıldırma ve şiddet politikasıyla binlerce Filistinli evlerinden oldu, mülteci konumuna düştü, düşmeye de devam ediyor. Filistin Ulusal en-Necat Üniversitesi''nde Filistin üzerine araştırmalar yapan öğretim görevlisi Ala Ebu Dâhir de Felaketi Gördüm isimli kitabında Filistinlilerin 1948 ve sonrasında yaşadıklarını birebir tanıkların dilinden anlatıyor. Bu da yaşananların perde arkasını daha net gösteriyor, İsrail''in yıllardır sürdürdüğü kara propagandalara cevap niteliği taşıyor. Kitaptaki çoğu tanığın ortak özelliği bu sözlü tarih çalışmasına kaynak olabilecek yaşlı ve zulüm görmüş insanlar olmaları. Yedi yaşlarından yetmiş yaşlarına kadar mülteci olarak yaşayanlar var. Çoğunun çocukluk anıları sürgün hikâyelerinden oluşuyor. Bugünleri geçmişe ve topraklarına özlemle dolu… Sürgünün ortasında kalan, olayı birebir yaşayan tanıklar, mülteci durumuna düşmelerinde en büyük payın İngilizler ve onlarla hareket eden Araplar olduğunu söylüyor. Bunu Arap ordularının askerlik formasyonu olmayan gönüllü askerlerden oluşmasına ve Özgürlük Ordusu''nun İsrail''e hizmet etmesine kadar vardırıyorlar. Geçen yıllara rağmen mültecilerin lehine hiçbir olumlu gelişme kat edilmediğini söyleyen Dâhir, Filistin''in Birleşmiş Milletler (BM) üye olmayan gözlemci devlet statüsüne çıkarılmasının bir oyalama olduğunu ve bununla bir sonuca varılamayacağını düşünüyor.

YOKSULLUK ÇOK FAZLA

Ala Ebu Dâhir, ''Uluslararası camia siyaseten felç olmuş durumda. Dolayısıyla geçmişte önce kendilerinin sebep olduğu çatışmaların çözümüne yönelik hiçbir şey ortaya koyamıyorlar. Çatışmanın temel sebebi olan Filistin''in işgalini sonlandıramadıkları için de Filistinlileri diplomatik bir başarı ile oyalamaktadırlar. Oysa sorunun ana kaynağı olan işgal devam ediyor. Filistinliler BM''deki bu statü değişikliğini, İsraillileri işlemiş oldukları savaş suçlarından dolayı uluslararası mahkemelerde yargılamak için kullanabilirler. İsrail''in en büyük korkusu böyle bir davanın açılmasıdır, zira İsrail''in savaş suçları karnesine baktığımızda oldukça kabarık olduğunu görüyoruz'' diyor. BM''nin bu kararından sonra İsrail''in ekonomik anlamda kısıtlamalara başladığını ifade eden Dâhir, büyük maaş sorunlarının olduğuna dikkat çekiyor: '' İsrail''in ilk tepkisi mali ve ekonomik alanda oldu, bu İsrail''in kullanmış olduğu yumuşak güç. Dünyanın farklı yerlerindeki insanlar bunu kolay kolay göremiyor, çünkü kan dökülmedikçe pek dikkat çekmiyor. Oysa 190 bin çalışan 50 gündür ücretlerini alamıyorlar. Bu insanlar ekonomik açıdan oldukça zor durumdalar, çünkü İsrail, Filistin Yönetimi''ne transfer edilmesi gereken vergi gelirlerine el koydu ve Filistinliler bu yüzden maaşlarını alamıyorlar. ''

MEŞAL 45 YIL SONRA DÖNDÜ

İsrail hükümetlerinin çözümü imkânsız hale getirmek için yıllardır daha fazla yerleşim yerleri inşa etme yarışına girdiğini söyleyen Dahir, ''Yeni yerleşim yerleri toprağımı yedi bitirdi. Bizler yok oluyoruz, topraklarımız ellerimizden alınıyor, mikroskobik kantonlarda, Bantustanlarda yaşıyoruz. Uluslararası camia İsrail''i uluslararası hukuku böyle çiğnediği için cezalandırmadığı müddetçe İsrail daha fazla yerleşim yerleri inşa edecektir'' diyor. Geleceğin biraz farklı olabiliceğini söyleyen Dâhir, bölgedeki denklemin az da olsa değiştiğini, en azından Gazze''de Filistinlilerin tarihte ilk kez İsrail''i vurabilecek bir seviyeye ulaşmayı başardıklarını söylüyor. Dâhir, ''Bölgedeki bu denklem değişikliği, Filistinliler dâhil, herkesi bölgedeki konumlarını yeniden değerlendirmeye yöneltecektir. Diğer yandan Batı Şeria''daki Filistinlerin durumu oldukça vahim, çıkmaz bir sokaktalar, onlar için yakın gelecekte umut yok maalesef. Hiç kimse İsrail''in sol hükümetlerinin uzlaşma için hazır olduğunu söyleyemez. Uzun lafın kısası, İsrail daha çok yerleşim yeri inşa ettikçe geriye doğru yol alıyoruz.'' diyor. Halit Meşal''in 45 yıldan sonra ilk kez Filistin''e döndüğüne de dikkat çeken Dâhir, bunu ''Her Filistinlinin dönme hakkı var, bu Filistinliler için tartışılamaz bir haktır'' sözleriyle yorumluyor.

SÜRGÜNDE BİR ÖMÜR

Asıl memleketi Lid olan Ebu Enis el-Fahuri Nablus''taki Ras el-Ayn mahallesinde yaşıyor. Sürgün sırasında 10, görüşme yapıldığında ise 68 yaşındaymış. Lidlilerin her zaman topraklarında kalmak için daha fazla direniş gösterdiklerini dile getiriyor. Bundan dolayı Lid''e ''8.devlet'' denilmiş. Arap Özgürlük Ordusu''nun şehrin düşmesine yardımda bulunduklarını söyleyen el-Fahuri, ''Bundan adım gibi eminim. Yurttaşlarım, ''Sabredin Irak ve Ürdün orduları yardıma geliyor'' derlerdi. Yahudilerin Filistin''i işgal edecek yeterli gücü yoktu, işte bu yüzden İngiliz ve Arap orduları onlara yardım etti'' diyor.

Avrupa Yahudileri bize musallat etti

Araştırma görevlisi, yazar Ala Ebu Dâhir, ''Topraklarından sürülen Filistinli çiftçiler birkaç gün sonra geri döneceklerini düşünüyorlardı. Filistin halkına yapılanların görmezden gelinmesinin yanında, halkın da bilgisiz oluşu göçü kolaylaştırdı. Eğer Filistinliler, işgalin ve 1948 savaşının amacı hakkında bilgilendirilmiş olsalardı, onları evlerinden çıkarmak zor olurdu. Belki de bir başka belirleyici etken, Arap ve Filistinli liderlerin 1948 savaşı sırasında siyasi ve askeri beceriden yoksun olmalarıydı.'' diyen Dâhir en çok şu noktalara değiniyor: ''Barış görüşmelerinde Nekbe dönemine odaklanılması ve o döneme şahitlik eden daha fazla anlatıcıya ulaşılıp ilave mülakatlar yapılması gerekiyor. 1917 İngiliz Mandası''ndan bu yana Filistin''de işlenen ve hala her gün devam eden zulümden en çok İngiliz Hükümeti sorumludur. Filistin''in bugünkü durumu Avrupa''da kendilerine karşı işlenen suçlardan, ayrımcılıktan ve Anti-Semitizm''den kaçan Yahudilere verilmesinin sonucudur.''

İnsanlar yollarda öldü

Yafalı olan Ebu-Halid El- Rıfai sürgün edildikten sonra Nablus''taki Asker mülteci kampında yaşamaya başlamış. Sürgün sırasında 7, yazarın söyleşi yaptığı sırada 65 yaşındaymış. ''Birçok ailenin çocukları kayboldu; insanlar aç susuz kilometrelerce yürüdü, bazıları susuzluktan öldü. Birçoğunun ayağında ayakkabı bile yoktu'' diyen El-Rıfai şunları ekliyor: ''Çok büyük hasatlar elde ettiğimiz buğday tarlalarımız vardı. Yahudi çeteciler tarlalara her gece saldırılar düzenler, evlere ateş açarlardı. Saldırının ertesi günü bahçelerimize gittiğimizde yerlere çizdikleri saldırı planlarını görürdük. Savaşa hiç hazırlıklı değildik. Bir silah 4-5 inek parasınaydı'' Nablus''ta hamal ve çöpçü olarak çalışırken hep Yafa''daki müreffeh günlerini hatırladıklarını söyleyen El-Rıfai, 1970''lerde önceden yaşadıkları yer Ras el-Ayn''ı ziyaret ettiğinde birçok şeyin eskisi gibi olduğunu söylüyor.


Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...