Uzun yıllardır siyah beyaz fotoğraf çeken Magnum Fotoğraf Ajansı fotoğrafçılarından Nikos Economopoulos, zor olanın renkli fotoğraf çekmek olduğunu belirtiyor. Fotoğrafevi'nde yeni açılan ve 10 Mayıs'a kadar sürecek olan sergisi de bunu doğrular nitelikte. Türkiye, Balkanlar ve Kafkaslar'da çektiği klasikleşmiş siyah-beyaz fotoğraflarının yanı sıra son dönemlerde dünyanın çeşitli coğrafyalarında çektiği renkli fotoğrafların da bulunduğu sergi ilginç hikayeleri gözler önüne seriyor.Nikos Economopoulos'un fotoğrafa ilk ilgisi 70'lerin sonlarında başlıyor. 1953 yılında Yunanistan'da doğan İtalya'da hukuk eğitimi alan Economopoulos yıllarca çeşitli dergi ve gazeteler için muhabirlik yapıyor. Tam olarak fotoğrafçılığa yönelmesi ise 1988'lerde başlıyor. 1994'te dünyanın en prestijli fotoğraf ajanslarından Magnum Ajansa giren Economopoulos, 'Kenarda kalmış bir ülkeden geldiğimden Magnum'a dâhil olmak fotoğraf dünyasının merkezine yaklaşmamı, küresel bir bakış yakalayabilmemi ve pek çok şey öğrenmemi sağladı' diyor.
'Yunanistan'ın Türkiye ile güzel ilişkileri olması haber yapılmasına vesile oluyor değil mi?' diyerek baştan siyasi bir gönderme yapıyor Economopoulos. Hayır diyorum, sorunların halklar arasında olmadığının altını çiziyorum. Türkiye'ye ilk kez 1980'lerde gelen sanatçı, kendini evinde gibi hissettiği için gelip gitmeleri hiç kesilmemiş. Bunun hiç bitmemesini de istiyor. Çünkü insanın emek verdiği bir şeyi hiç bir zaman bitirmek istemeyeceğini söylüyor. Hatta gelecek yıl Türkiye ile ilgili bir kitap yayınlayacağını belirtiyor. Economopoulos, 'İlk defa Türkiye'ye geldiğimde bunun temel sebebi, ulaşım ve konaklamanın ucuz oluşuydu. Bir diğer neden ise, Türkler hakkındaki ön yargılarımla ilgiliydi. Yunanistan'daki okulların eğitim politikaları sebebiyle, benim jenerasyonumda büyüyenler Türklerden hiç hoşlanmıyordu. Burada geçirdiğim zaman zarfında ön yargıların anlamsızlığını keşfettim. Kendimi neredeyse evimdeki kadar rahat hissediyordum. Öyle ki ardından, sadece İstanbul değil, Türkiye'deki her bölgeye seyahat eder oldum. Aynı dili konuşmasak dahi, iletişim kurmak için kullandığımız ortak kültürel kodların benzerliği benim için her şeyi kolay kılıyordu' diyor.
Economopoulos, Türkiye'nin ilk geldiği zamanlar daha yeni gelişmekte olan bir ülke olduğunu, son on yılda ise paranın Türkiye'yi bozduğunu iddia ediyor. Büyük şehirlerin çok fazla büyüdüğünü, buna rağmen Doğu bölgelerinde hem kültürün hem de tarihi dokunun korunduğunu ve bundan mutluluk duyduğunu söylüyor. 'Doğu'daki insanlar geleneksel hayat koşullarını halen sürdürüyorlar. Oraların kendine has ve korunmuş orijinalliği seviyorum. İnsanlar oldukları gibiler, sanki bir başkasıymışçasına davranmıyorlar' diyen Economopoulos İstanbul'da da geçen bunca yılda, daha da zenginleşen kültürel bir çeşitlilik gözlemlediğini belirtiyor. Ülkenin doğusu ve batısından gelen insanların İstanbul'da ilginç bir kültür mozaiği oluşturduğunu söylüyor ve 'Bu kültürel karma çok hoş dengeler üzerine kurulmuş ve şehri hayat dolu kılıyor' diyor.
Foto muhabir olarak anılmak istemediğini, sadece bağımsız bir fotoğrafçı olduğunu söyleyen Nikos Ekonomopoulos, bir yere bağlı çalışmanın işin özünü bozduğunu iddia ediyor. O şekilde özgün olamayacağını belirtiyor. Economopoulos, 'Mesela Türkiye'ye bir foto-muhabir olarak gelmişsen, fotoğrafa haber boyutu kazandırmak zorundasın. Ben bunu sevmiyorum. Bir yerin ya da bölgenin gerçeğini aktarmak zorunluğunu hissetmiyorum. Benim fotoğraf çekerken rahat olmam lazım. Bu sebepten hiç savaş bölgelerine fotoğraf çekmeye hiç gitmedim' diyor. Birçok fotoğrafçının fotoğraflarında gerçeği aktarmak istemediğini vurgulayan sanatçı, kimisinin fotoğrafla yalan söylediğini belirtiyor ve 'Beni gerçekten etkileyen fotoğraf sanatçısı Henri Cartier-Bresson'dur' diyor. Ekonomopoulos, 'Fotoğraflarına ilk baktığınızda onları birer röportaj sanırsınız. O, fotoğraflarında gerçeği kendi gerçekliğini ifade edebilmek için bir araç olarak kullanır. Ben de ondan etkilendim. Öyle ki benim de fotoğraflarımda çektiğim an ile fotoğrafıma baktığımdaki anda birbirlerinden çok farklı iki gerçekliğin olduğunu görürürüm.
'Yolda' olmaya değinen, önceden belirlenmemiş bir amaçla seyahat etmekten, çevresine görsel bir merakla bakmaktan ve karşılaştıklarına şaşırmaktan keyif aldığını belirten Economopoulos, on yıldan fazladır atölye çalışmaları yapıyor. Sınırlı sayıda kişiyle ülkeden ülkeye fotoğraf çekmeye gidiyor. Gideceği ülkeleri 'On the Road' isimli internet adresinden duyuruyor. Gittiği ülkede bulunan ve başka ülkelerden fotoğraf çekmek için gelen fotoğraf meraklılarıyla workshop düzenliyor. Economopoulos bu çalışmaların hikâyesini ise şöyle anlatıyor: 'Bir dostumun fikriydi; yapmayı sevdiğim işlerle atölyeleri neden birleştirmediğimi merak ediyordu, yani fotoğraf çekmek ve seyahat etmek ve bu arada da başkalarına, ister amatör ister profesyonel olsunlar, kendi fotoğraf aşkımı aktarmak. Bunun hoşuma gidip gitmeyeceğinden pek emin değildim, ama sonra fark ettim ki her aşaması son derece keyif verici. Her yıl yeni yerler keşfediyorum ve eski yılların en ilginçlerini devam ettiriyorum' Yakın zamanda Burma ve İran'a gideceğini, ama mutlaka Etiyopya ve Hindistan'a da geri döneceğini söyleyen sanatçı, ortalama ayda bir atölye çalışması yapıyor. Bu sayede, kısa süreliğine de olsa, istediği yerlere seyahat edebiliyor. O'na en çok zevk verenin ise deneyimlerini başkalarıyla paylaşmak ve farklı atölyelerine katılmış olanların ilerlemelerini yakından izlemek olduğunu söylüyor.
Her sanatçının, yaptığı sanatın kendisi için ne ifade ettiği merak konusudur ya, gerilerek o soruyu soruyorum ve ilk başta çok net gelen ve sonrasında fazlasıyla derinleşen şu cevabı alıyorum: 'Benim için fotoğraf görsel bir meditasyondur' Yani Economopoulos özetle 'ilk önce soru sorarsınız, sonra yanıtlarını bulmaya çalışırsınız. Çektiğiniz fotoğraflar yanıtlarınızdır' diyor ve anlatmaya devam ediyor: 'Ben çekim sırasında pek düşünmem. Sanki düşünmek askıya alınmıştır. Ancak hemen ardından yeniden başlarım düşünmeye. Çeşitli fotoğrafları kendi görsel, özgün evreninize oturtmaya çalıştığınızda da, zihinde olduğu kadar yürekte yarattığınız evren, fotoğrafını çekmek isteyeceğiniz idealize bir evrendir. Yapacağınız iş, çevrenizdeki gerçeklikte idealize evrenin kırıntılarını aramak olmalı. Belki de kişisel tarzımın özünü en iyi anlatabileceğim kavram işte bu. İmgeleminizde yarattığınız gerçeklikle çakışan gerçeklik unsurlarını çevrenizden alırsınız. Bu bilinçaltı bir işlem olabilir elbette, ama içimizde hepimizin kendisini iyi hissettiği bir dünya mevcut. Fotoğraflar bir şekilde bu ideal zihinsel yerleri kendine mal etmenin yoludur'
Teknolojinin fotoğrafçılık anlayışını kesinlikle değiştirdiğini ama bunun doğru kullanıldığı taktirde muazzam bir şey olabileceğini söyleyen Nikos Economopoulos, yüzlerce kare çekebilme opsiyonu varsa hiç düşünmeden fotoğraf çekilebileceğini, bunun da fotoğraf kalitesini düşüreceğini anlatıyor. 'Analog bir fotoğraf makinesiyle çekim yaptığınızda, çekilen 1000 karenin 20'sinin oldukça iyi fotoğraflar olacağından emin olabilirsiniz' diyen Economopoulos, aynı şeyi dijital kamera ile yaptığınızda, belki de aralarından 1 tane bile iyi fotoğraf çıkmayabileceğini söylüyor ve ekliyor: 'Şu an için dijital probleminin bu olduğu kanaatindeyim. Fakat yeni neslin ilerde ne üreteceğini de çok merak ediyorum. Bizim jenerasyonumuzun filme odaklandığı gibi odaklanacaklar. Zaten önemli olan kullandığınız araç değil, fotoğraf çektiğiniz andaki, disiplininiz ve odaklanmanızdır. Ancak böyle olursa iyi fotoğraflar çekebilirsiniz'
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.