Şems Friedlander New York'ta doğup büyümüş on parmağında on marifet olan bir sanatçı. Sonradan İslamı seçen Friedlander yaptığı işlere Müslüman kimliğini de yansıtmaya özen gösteriyor. Bugüne kadar dokuz kitaba imza atan Şems Friedlander tasavvufu sadece kitaplarında değil resimleri ve fotoğraflarında da anlatıyor. Çizim ve fotoğrafları arasında Türk dervişleri de olan sanatçının bu tablolar New York, Kahire, İskenderiye ve Dubai'de sergilenmiş. En son çektiği 'Faysal: Bir Kral'ın Mirası' isimli belgesel filmi ise Kasım 2012'de Londra'daki BAFTA Tiyatrosu'nda ve Chagrin Falls Belgesel Film Festivali'nde gösterildi. Shems Friedlander başta Mekke, Medine, Kahire ve İstanbul olmak üzere bütün Ortadoğu'da muhtelif şeyh efendilerden feyz almış. Kraliyet İslami Araştırmalar Enstitüsü tarafından Sanat ve Kültür alanında 2012'nin 'En Etkili 500 Müslümanı'ndan biri seçildi. Kahire'deki Amerikan Üniversitesi'nde görsel iletişim alanında profesör olarak ders veren Friedlander, dönüşümlü olarak Kahire ve İstanbul'da yaşıyor. Biz de geçtiğimiz haftalar yayınlanan 'Toynak Sesi Duyunca Zebra Gelsin Aklına' kitabından yola çıkarak kendisine ulaştık ve hayat hikayesine kulak verdik.
1960'larda yaşadığım New York'ta maneviyatla ve felsefeyle ilgilendim. Tasavvuf çalıştım, konferanslara gittim ve 1970'te Konyalı Mevlevilerin Brooklyn Müzik Akademisi'nde bir semah gösterisi sunduğunda ben de gittim. Semahtan sonra semazenlerle ve müzisyenlerle buluşup, onları evimde çaya davet ettim. New York'ta kaldıkları on gün boyunca bu her gece tekrarlandı. Her gece semahtan sonra toplu olarak evime geldiler; çay içtik, biraz yemek yedik, müzik çaldık ve sohbet ettik. Beni Konya'ya gelip Aralık'ta Mevlana onuruna yapılacak semaha katılmaya davet ettiler ve bu olay, Şeyh Muzaffer Ocak el-Cerrahi ile tanışmama vesile oldu. Mevlevi müzisyenler Nezih Uzel ile Kudsi Ergüner, ömür boyu dostum odular.Konya'dan ayrıldıktan sonra Muzaffer Efendi'nin İstanbul'daki kitabevine gittim ve onu dükkânın bir köşesinde namaz kılarken gördüğüm anda, benim yolumun bu olduğunu anladım.
Tasavvufla ilgili birçok film yazdım, ürettim ve yönettim. Sanırım, 'Rumi, Aşkın Kanatları' filminden söz ediyorsunuz. Bu film dünya çapında film festivallerinde ve etkinliklerinde gösterildi. Yalnızca Rumi Amerika'da en popüler şair olduğu için değil, içinde yaşadığımız dünyanın kaotik, finanslaşan ekonomisinin ortasında insanlar hayatlarının anlamanı anlamanın bir yolunu aradıkları için de, bu film iyi ilgi gördü. Bu 'bağlantılı kuşak', kelimelerin çoğunu annesinden değil bir makineden öğrenen ilk kuşaktır.
Hem İstanbul hem Kahire, iki önemli Müslüman şehirdir. Gün boyunca müezzinin ezan sesini duyabileceğim bir yerde olmaktan hoşlanırım. Kendimden ve gündelik hayatımın olaylarından başka bir şeyin bana hatırlatılmasını, kutsal bir şeyin hatırlatılmasını severim. Kahire şu anda zor zamanlardan geçiyor; ama zamanla büyük bir şehir olarak yeniden ortaya çıkacağına inanıyorum. İstanbul dünyanın en güzel şehirlerinden biridir. Bir keresinde fotoğrafçı bir arkadaşımla birlikte kayıkla Boğaz'ı geçiyorduk; 'İstanbul'da olmak bir ayrıcalıktır' dedi. Aynı fikirdeyim. İnsanın nerede yaşadığı değil, nasıl yaşadığı önemlidir. Çisti Mutasavvıf Şeyh Hazret İnayet Han bir keresinde şöyle demiş: 'Bazı kimseler güzel bir yer arar, bazıları da bir yeri güzel yapar.'
ABD'de bir tıp öğrencisiyseniz, 'Toynak sesi duyunca zebra gelmesin aklına' ifadesini duyarsınız. Demek istenir ki, eğer bir hasta boğaz ağrısı, baş ağrısı ve burun akıntısıyla size geliyorsa, daha fazla bir şey aramanıza gerek olmadığı açıktır, çünkü bu kişi nezle olmuştur. Ben bu ifadeyi 'Toynak sesi duyunca zebra gelsin aklına' şeklinde değiştirerek şunu demek istedim: Tasavvufta, görünenin dışında bir anlamın mümkün olabileceğini anlamaya açık olmak gerekir. Daha derin bir anlam olabilir. Bu kitap, aslında New York'ta küçük bir dinleyici çevresine Tasavvuf konusunda verilen bir dizi seminerdi.
Beden bir mezardır; çünkü doğduğumuz andan itibaren ölmeye başlarız. Başka bir düzeyde, 'ölmeden önce ölünmeli' denilir. Elbette bu fiziksel bir ölüm değil, bizi hayatımızın gerçek amacından uzaklaştıran her şeyin bir ölümüdür. Bedene, 'amellerimizin sandığı' da denilmiştir. Beden bir krallıktır; çünkü içinde mucizeler vardır. Kafamızdaki iki küçük yarıktan uzakları görme, kafamızdaki iki küçük delikten kilometrelerce uzaktaki sesleri duyma mucizesi. Kalbimizdekini ifade edebilen bir dilimiz var ağzımızda. Ve bu ağız iki sıra dişle kapatılır ve iki dudakla mühürlenir; bu durum, konuşmadan önce biraz zaman ayırmamız gerektiğini gösterir. Nefes aldığımız sürece, beden ruhu barındırır. Allah, nasıl yaşanacağının sırrını ilk peygamber Adem'in ismine yerleştirmiş. Arapçada bu isim elif, dal ve mim harflerinden oluşur. Elif namaza duran adamı temsil eder, dal oturmuş adamı temsil eder ve mim, secde etmiş adamı temsil eder. İlk peygamberin adında Allah nasıl yaşanacağının sırrını göstermiş.
İnsanoğlu aldanıp, tüketimciliğin ve tamahın hâkim olduğu bir dünyanın mutlu bir hayatın cevabı olduğuna inanıyor. Franco Berardi 'The Uprising: On Poetry and Finance' [Ayaklanma: Şiir ve Finans Üzerine] adlı kitabında sorunu açıkça ifade etti. 'Son on yılda psiko-sosyal araştırmalar ve sanat, sinema ve roman fenomenoloijisi duygusal ilişkilerde artan bir kırılganlığı ve zihinsel patolojilerde bir artışı ortaya çıkardı: Yeni kuşağın kolektif deneyiminde dikkat eksikliği bozuklukları, depresyon, panik ve intihar davranışı artmaktadır.'
Resimden film yapmaya kadar uğraştığım bütün sanatlar benim için kendimi tanımamın bir aracıdır. Pythagorasçı okulun girişinde şöyle yazar: 'Kendini bil, her zaman ve her yerde.'
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.