Ramazan ve umre

Umre kelimesine Kur'an'da Hac kelimesinin geçtiği ayetlerde rastlamaktayız. Bakara Suresi'nin 158. ayetinde Safa ve Merve'nin Allah'ın şeairinden oldukları ve hac ve umre yapanların bu iki tepe arasında gidip gelmelerinde (sa'y) bir sakıncanın bulunmadığı, yine aynı surenin 196. ayetinde ise Allah için hac ve umrenin tamamlanması gerekliliği dile getirilmektedir. Yani umre de hac gibi Kur'an'da yer alan fakat farz değil, sünnet olan, ancak çok büyük sevabı olan bir ibadettir.

Ramazan'da yapılan umreye gelince Hz. Peygamber'in ifadelerinde bu ayda yapılan umrenin çok daha faziletli olduğu, hatta küçük hac anlamına gelecek bir yaklaşım sergilediği görülmektedir. Muhtemelen bundan olsa gerektir ki, İslam dünyasından Ramazan ayında Müslümanlar umre amacıyla akın akın Mekke'ye gelmekte, umre öncesi ya da sonrası Allah Rasulü Efendimiz'in kabr-i şerifini, mescidini, kısacası hayatının son on senesini geçirdiği yerleri ziyaret etmek için de Medine'ye akın etmektedirler. Her iki mübarek şehir de Ramazan ayında hac günleri gibi dolup taşmakta, insan kendisini hac günlerinde sanmaktadır.

Umre için önce Mekke'ye gidecek olan Müslümanların heyecanlı yolculukları daha hava alanlarında başlıyor. Çünkü Mekke'ye belli bir mesafeden itibaren ihramlı olmak gerektiği için uçağa binmeden önce ihramlar giyiliyor, niyetler yapılıyor ve adeta Müslümanlar önceki kimliklerini geçici olarak da olsa elbiseleriyle beraber bir kenara bırakıp, iki parça ihram örtüleriyle sade bir kul hüviyetiyle Beytullah'ı tavafa, Safa ve Merve'yi sa'ye ve namaz, dua gibi ibadetlerini en mübarek yerlerde yapacak olmanın heyecanı içerisine giriyor. Kendisini mahşer provasına hazırlıyor. "Gelirken bir şey getirmemiştim, giderken de sırtımdaki şu iki parça örtüye benzer kefenden başka dünyalık bir şey götürmeyeceğim" cümlesiyle ifade edilebilecek bir ahiret eğitimine tâbi tutuyor kendisini. Materyalizmin, kapitalizmin, sekülarizmin damarlarına kadar çepeçevre kıskaca aldığı günlük hayatından bir süre için de olsa uzaklaşarak öteleri düşünebileceği, Sevgili'nin tavaf ettiği yerde tavaf edeciği, sa'y ettiği yerde sa'y edeceği, yüz sürdüğü secde ettiği yerlere yüz sürüp secde edeceği bir fırsatı yakalamış olmanın hazzını yaşıyor.

Ka'be ile Hz. Adem, Hz. İbrahim, Hz. İsmail, Hz. Hacer arasındaki irtibatı düşünüyor. O günlere gidiyor ve kendisiyle onlar arasındaki mesafenin ıraklığını hissedince hayatının insanlık tarihi içerisindeki yerinin denizde bir damla kadar olduğunu fark ediyor. O zaman ömrünü Yaratıcı'nın istediği çizgide yeterince değerlendiremeyerek geçirdiği anlara yanmaya başlıyor. Galiba kuldan istenen de bu, yani yanabilmek, ızdırap duyabilmek ve ondan sonrasını hiç olmazsa kurtarabilmek. Hacerü'l-Esved'i selamlayıp, semadaki el-Beytü'l-Ma'muru tavaf eden meleklerin yeryüzündeki adeta görüntüleri haleti ruhiyyesiyle Kabe'yi tavaf ederken, yine bembeyaz ihram örtüleri içinde dünyadan en azından maddi olarak sıyrılmış olan Müslümanların göklere yükselen duaları esasında bunun çağrısı. Tavaftan sonra iki rekat namazında bu yakarışının kabul edilme arzusunun secdede de dile getirilmesi devreye girmektedir. Ardından Hz. İsmail'e su aramak için Ka'be'nin biraz ilerisinde yokuşu tırmanarak Safa tepesine çıkan, oradan Merve tepesine giden ve bu gidiş gelişin yedinci seferinde Hz. İsmail'in ayağının dibinden Zemzem suyunun çıkması olayının hatırasına Sa'y yaparken bir taraftan o günleri yad ediyor, diğer taraftan o anı günümüze taşıyarak yeryüzünde aç-susuz kalan milyonlarca İsmail'i düşünebilen bir umreci olabilme endişesi zihnini tırmalamaya başlıyor. Yine kana kana Zemzem içerken benzer şeyleri düşünebilen, sadece susuzluğunu gidermek için değil, ruhundaki kirlenmişliği de bu sayede temizlemeyi amaçlayan bir niyetle içebilme duygusu yüreğine çörekleniyor.