Ramazan'a veda ve muhasebe

İstanbul camilerinde Ramazan'ın son günlerinde teravih namazının bitiminde ve hatta sabah ezanından önce minarelerden müezzinler tarafından kasideler okunur:

Bunu duyunca insan hüzünle sevinci bir arada yaşamaya başlıyor. Bir yandan otuz gündür ruh ve bedenlerimizde güzellikler meydana getiren muhteşem bir ayın son bulmasından kaynaklanan burukluk, öte yandan Müslümanların, yaşadıkları en mutlu zaman dilimlerinden birisi olan Bayram günlerine giriyor olmanın verdiği huzur.

Fakat bütün bunlarla beraber Müslümanlar olarak esas yapmamız gereken şey, Allah Rasulü'nün (sav) rahmet, mağfiret ve cehennem azabından kurtulma ayı diye tanımladığı Ramazan ayının bu özelliklerinden yeterince istifade edebildik mi, bununla ilgili bir değerlendirme ve muhasebe yapmaktır. Harama, yalana, talana, dolana, haksızlığa, kibre, dargınlığa, ikiyüzlülüğe vs. karşı orucu kalkan yapabildik mi? Emrolunduğumuz gibi dosdoğru olma noktasında Ramazan'ın bize katkısı oldu mu? "Esasında müslümanın diğer aylardaki hayatı da böyle olmalı, Ramazan ayı bunun bir egzersizidir" anlayışı zihinlerimizde ne kadar yer etti. Ramazan ayı orucuyla, teravihiyle, zekatıyla, fitresiyle, sadakasıyla, iftarıyla, sahuruyla olumsuz yönlerimizi rötüşleyebildi mi? Teravih namazlarında yaptığımız yüzlerce secde, bize bir müslümanın yaşayabileceği en ulvî an olan secde anının sıcaklığını, yakînliğini tattırabildi mi? "Secde et ve yaklaş" (Alak, 19) emr-i ilahisinin sırrını anlamamızı sağlayabildi mi? Zekatlarımız, fitrelerimiz, sadakalarımız malımızı temizleyip, infak anlayışımızın gelişmesine, "dünyada verdikleriniz sizin, vermedikleriniz başkalarınındır" mealindeki Peygamber sözünün ne demek olduğunu anlayıp dünyevilikten biraz olsun uzaklaşmamıza yardımcı olabildi mi? İftarlarda hep zengin sofralarında mı bulunduk, yoksa fakir-zengin diz dize iftar sofralarına oturabildik mi? Madem ki Allah Rasulü (sav) "sahur yapınız, çünkü sahurda bereket vardır" buyuruyor, onun bereketinden istifade etmek için yeterince gayret ettik mi?

Özetle söylememiz gerekirse, taşımış olduğumuz Müslüman ismi "elinden ve dilinden emin olunan kimse" tanımlamasına biraz daha uyumlu hale gelebildi mi? Ticaretimizde, siyasetimizde, akrabalık ve komşuluk ilişkilerimizde bir ay öncesine göre artılarımız oldu mu, yoksa aynı noktada mıyız? Sabır ve şükür anlayışlarımızda gelişme oldu mu? Fukara-i sâbirîn veya ağniyâ-i şâkirîn nitelendirmesini bizzat kendi yüreğimizde içselleştirip hayata geçirebildik mi? Kısacası, Ramazan ayı bizim için yeniden bir diriliş oldu mu? Eğer bütün saydığım konularla ilgili artılarımız oldu ise, ne mutlu bize! Yok eğer kendimizi testten geçirdikten sonra aynı noktada olduğumuzu fark edersek zarardayız demektir. İki günü bile birbirine eşit olan zararda oluyor da, bir ay boyunca yapmış olduğumuz ibadet, taat, hayır-hasenâta rağmen hâlâ yerimizde sayıyorsak, kendimizi derhal rehabiliteye almamız, ibadet-ihlas-samimiyet ilişkisini anlamaya çalışıp bu açıdan yine kendimizi sorgulamamız gerekecektir. Allah Rasulü'nün (sav) Ramazan hayatı ile kendi Ramazan hayatımızı karşılaştırıp, ona göre gerekli çalışmalarımızı âcilen yapmamız icab edecektir. Daha nice ramazanlarda buluşmak ümidiyle, bayramınız mübarek olsun.